Więcej możliwości dla spółek i inwestorów

Nie będzie już można tak łatwo, jak do tej pory, wykluczać inwestorów z udziału w walnych zgromadzeniach akcjonariuszy. W każdym przypadku w spółce giełdowej możliwy będzie wybór rady nadzorczej w drodze głosowania grupami. Usunięte zostaną także sprzeczności w zapisach kodeksu i Prawa o publicznym obrocie.

Propozycje zmian do kodeksu spółek handlowych, zgłoszone przez Komisję Papierów Wartościowych i Giełd, zostały już zaakceptowane w toku uzgodnień międzyresortowych. W najbliższym czasie mogą trafić pod obrady rządu.

Mniejsze blokady na walnych

Jest:

Jak wykluczyć akcjonariusza z udziału w walnym zgromadzeniu spółki? Zadając mu pytanie, czy inny akcjonariusz tej firmy to podmiot od niego zależny albo podmiot dominujący. Takie pytanie może zgłosić inny akcjonariusz, członek zarządu lub rady nadzorczej. Może je jeszcze skomplikować, żądając ujawnienia liczby akcji i głosów posiadanych przez inwestora, w tym na podstawie zastawu, użytkowania lub porozumień z innymi osobami. Jeżeli pytania są zgłaszane na WZA, a przedstawiciel inwestora nie jest przygotowany do udzielenia odpowiedzi, nie może brać udziału w walnym. Zgodnie bowiem z ksh, do czasu udzielenia odpowiedzi inwestor nie może wykonywać praw z akcji, a więc np. głosować na walnym.

Ma być:

Zgodnie z naszymi ustaleniami, Komisja uznała, że przepis jest nadużywany do eliminowania "niewygodnych" akcjonariuszy z udziału w walnych. Według proponowanej zmiany, odpowiedzi mają być udzielane w ciągu 10 dni od otrzymania pytania. Jeśli jednak inwestor otrzymał żądanie w tej sprawie później niż na dwa tygodnie przed dniem, w którym ma się odbyć walne, termin do udzielenia odpowiedzi biegnie dopiero od dnia następującego po dniu, w którym zakończyło się walne. Dopiero od chwili, kiedy ten termin się rozpocznie, aż do udzielenia odpowiedzi, inwestor nie będzie mógł wykonywać praw z akcji. Z jednej więc strony akcjonariusz, który zada pytanie w terminie, powinien otrzymać odpowiedź przed WZA. Z drugiej, inwestor zyskuje dość czasu, aby udzielić odpowiedzi i zagwarantować sobie skuteczny udział w walnym.

Więcej osób w radzie

Jest:

Obecnie minimalna liczba członków rady nadzorczej to 3 osoby. Nie jest to problem, kiedy ich wybór odbywa się w zwykłym trybie - czyli decyduje ten, kto ma większość, a pozostali udziałowcy nie protestują albo za przyzwoleniem głównego właściciela wprowadzają do organu nadzorczego swojego reprezentanta. Gorzej, kiedy akcjonariusze są skłóceni, a inwestor większościowy nie widzi w radzie miejsca dla swoich oponentów. Obroną może być zwołanie walnego i utworzenie przez mniejszościowych akcjonariuszy grup, które wyłonią ich reprezentantów do rady. Takie wybory mogą się odbyć na wniosek akcjonariuszy reprezentujących co najmniej 1/5 kapitału. W praktyce powołanie 3-osobowego organu nadzorczego w tym trybie może się okazać niemożliwe. Pakiet 20% akcji i głosów, choć wystarczający, aby skutecznie żądać zwołania WZA i głosowania grupami, może nie być wystarczający do tego, aby rzeczywiście utworzyć grupę. Rzecz w tym, że zgodnie z ksh, oddzielną grupę mogą utworzyć tylko ci inwestorzy, którzy dysponują na walnym tą częścią akcji, jaka przypada z podziału ogólnej liczby reprezentowanych na zgromadzeniu papierów przez liczbę członków rady nadzorczej.

Ma być:

KPWiG proponuje, aby w spółkach publicznych minimalna liczba członków rady wynosiła 5. Oznacza to wprawdzie wzrost kosztów, ale umacnia ochronę inwestorów mniejszościowych. Przy minimum 5-osobowej radzie inwestor lub inwestorzy, którzy mają prawo wystąpić z wnioskiem o głosowanie grupami, zyskują pewność, że wprowadzą do rady swojego reprezentanta, choćby na walnym stawili się akcjonariusze dysponujący 100% kapitału.

Delegacja na 3 miesiące

Jest:

Rada nadzorcza ma prawo zawieszać z ważnych powodów poszczególnych lub wszystkich członków zarządu. Wolno jej także delegować swoich członków do czasowego wykonywania czynności członków zarządu, którzy nie mogą sprawować swoich funkcji. W takim przypadku rada nadzorcza ma obowiązek niezwłocznie podjąć działania w celu dokonania zmian w zarządzie.Ma być:

Przepis będzie precyzował, że delegacja następuje "w miejsce" członków, którzy zostali odwołani, złożyli rezygnację albo z innych przyczyn nie mogą sprawować swojej funkcji. Czas takiej delegacji został sprecyzowany - nie może trwać dłużej niż 3 miesiące.

Więcej czasu

na zgłoszenie do rejestru

Jest:

Zgodnie z ksh, uchwała o podwyższeniu kapitału zakładowego nie może być zgłoszona do sądu rejestrowego po upływie sześciu miesięcy od dnia jej powzięcia. To wyznaczało limit czasowy dla spółki na realizację działań związanych z podwyższeniem kapitału. Przepis dyscyplinował zarząd. Ale nie wszystko przecież zależy od emitenta. Komisja, jak wynika z naszych informacji, przypomniała podczas uzgodnień międzyresortowych, że przeprowadzanie ofert w spółkach publicznych jest uwarunkowane koniunkturą rynkową. Spółki wolą zaczekać na poprawę sytuacji na giełdzie, niż ryzykować fiasko publicznej oferty. Poza tym postępowanie dopuszczeniowe zabiera w niektórych przypadkach kilka miesięcy. A to powodowało, że dla niektórych spółek 6-miesięczny termin okazywał się zbyt krótki.

Ma być:

Komisja proponuje zachować 6-miesięczny termin, ale chce inaczej określić moment, w którym się on rozpoczyna. Ostateczny rezultat rozmów na ten temat jest taki, że w przypadku ofert publicznych termin liczony byłby od dnia dopuszczenia przez KPWiG nowej emisji do publicznego obrotu. To nie oznacza jednak, że między podjęciem uchwały a złożeniem wniosku do KPWiG może upłynąć dowolnie długi okres. Z przytoczonego przepisu spółka może skorzystać, o ile wniosek o udzielnie zgody na wprowadzenie akcji do publicznego obrotu zostanie złożony przed upływem 4 miesięcy od dnia powzięcia uchwały o podwyższeniu kapitału.

Wyłączenie prawa poboru

Jest:

Wyłączenie prawa poboru nowych papierów przez dotychczasowych akcjonariuszy otwiera firmie drogę do pozyskania kolejnych udziałowców i zmiany układu sił w akcjonariacie. Z tego powodu decyzja w tej sprawie wymaga odpowiedniej większości głosów i spełnienia kilku innych warunków, a kodeks dodatkowo zobowiązuje zarząd do przedstawienia walnemu opinii na temat powodów wyłączenia lub ograniczenia prawa poboru.

Ma być:

Komisja zaproponowała, aby opinia zarządu składana była na piśmie. Najprawdopodobniej chodzi o to, aby ułatwić kontrolę akcjonariuszom, w przypadku gdyby powzięli wątpliwość, czy rzeczywiście cele, dla których wyłączono prawo podobu, są realizowane.

Kapitał warunkowy

- więcej niż 75%

Jest:

Walne może podjąć decyzję o emisji akcji i podwyższeniu kapitału, zastrzegając, że objęcie akcji nastąpi na warunkach określonych w uchwale. Taka uchwała, zgodnie z ksh, może być podjęta w związku z emisją obligacji zamiennych lub przyznaniem praw do objęcia akcji pracownikom i członkom władz firmy w zamian za ich uprawnienia do udziału w zysku spółki. Obecnie wartość nominalna warunkowego podwyższenia kapitału nie może być wyższa niż 75% kapitału wcześniej zgromadzonego.

Ma być:

Komisja proponuje, aby warunkowe podwyższenie kapitału było możliwe do dwukrotności obecnego kapitału.

Nowy papier

- warrant subskrypcyjny

Jest:

A w zasadzie nie ma. Nie ma na naszym rynku warrantów subskrypcyjnych. Aby umożliwić inwestorom handel, zanim akcje nowej emisji pojawią się na ich rachunkach inwestycyjnych, wprowadzono przed kilkoma laty konstrukcję PDA - praw do akcji. Spółka po udanej ofercie wprowadza PDA na giełdę. Inwestorzy obracają nimi, a w momencie kiedy spełnione są wszystkie warunki (przede wszystkim rejestracja w sądzie nowej emisji), akcje zastępują na parkiecie PDA. Teraz pojawiają się nowe możliwości.

Ma być:

Komisja zaproponowała wprowadzenie warrantu subskrypcyjnego jako nowego rodzaju papieru wartościowego.

Instrument ten wejdzie do publicznego obrotu w trybie przewidzianym dla praw pochodnych. Będzie to papier, zapewniający właścicielowi prawo zapisu i objęcia nowych akcjO emisjach w ramach kapitału docelowego decyduje - na podstawie upoważnienia walnego - zarząd. On też będzie decydował o emisji warrantów, jeśli udzielone mu upoważnienie będzie to przewidywać.

Wykup akcji przy zmianie przedmiotu działalności

Jest:

Zgodnie z kodeksem, uchwała o istotnej zmianie przedmiotu działalności wymaga 2/3 głosów. Ale to nie wszystko - skuteczność uchwały zależy od wykupienia papierów należących do tych akcjonariuszy, którzy się nie zgadzają na zmianę. Wykupu - jak mówi kodeks - dokonuje się po cenie z rynku regulowanego, a więc z GPW lub CeTO - według przeciętnego kursu z ostatnich trzech miesięcy przed powzięciem uchwały.

Inaczej sprawę reguluje jednak Prawo o publicznym obrocie. Tu z jednej strony obowiązują przepisy o zasadach kupowania dużych pakietów akcji (konieczność ogłoszenia wezwania przy zakupie w krótkim czasie pakietu dającego co najmniej 10% głosów na WZA), z drugiej - regulacje dotyczące określania ceny w wezwaniu. Nie może być ona niższa od średniego kursu z ostatnich 6 miesięcy. Istnieje więc sprzeczność między regulacjami ksh i Prawa o publicznym obrocie. Sprawa może być ważna dla firm giełdowych. Czasy internetowej gorączki udowodniły, że na zmianę profilu działalności może w sprzyjających warunkach zdecydować się wiele firm.

Ma być:

W przypadku spółki giełdowej przy wykupie akcji w związku ze zmianą przedmiotu działalności mają być stosowane regulacje Prawa o publicznym obrocie. A więc w grę będą wchodzić wezwania, i to z ceną - zasadniczo - nie niższą niż średni kurs z ostatnich 6 miesięcy. Zmiana w tym zakresie zostanie wprowadzona najprawdopodobniej nie do ksh, ale do Prawa o publicznym obrocie.