Liberalizacja rynku jeszcze poczeka

Sejm na dzisiejszym posiedzeniu ma rozpatrzyć poprawione sprawozdanie parlamentarnej Komisji Europejskiej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo telekomunikacyjne. Głównym celem nowelizacji jest dostosowanie prawa polskiego do uregulowań Unii Europejskiej. Konsekwencją będzie liberalizacja rynku usług telekomunikacyjnych.

Projekt nowelizacji Prawa telekomunikacyjnego został skierowany do Sejmu w lipcu 2002 roku. Wiele wątpliwości wzbudzała sprawa jego zgodności z konstytucją. Spowodowało to przedłużenie prac w parlamencie i doprowadziło do sporządzenia poprawionego sprawozdania przez Komisję Europejską. Tym samym zobowiązania podjęte przez rząd RP podczas negocjacji z UE, mówiące, że polskie prawo telekomunikacyjne będzie dostosowane do unijnego do końca 2002 roku, nie zostały dotrzymane. Takie opóźnienia mogą się okazać korzystne dla Telekomunikacji Polskiej.

Zmiany przewidziane w projekcie będą miały wpływ na sytuację zarówno użytkowników, jak i operatorów. Dotyczą m.in. obowiązków ciążących na operatorach telekomunikacyjnych (m.in. w zakresie zasad kalkulacji cen i zasad zawierania umów), definiowania podmiotu posiadającego znaczącą pozycję na rynku usług, możliwości ustalania dopłat pokrywających deficyt w przypadku udostępnienia lokalnych pętli abonenckich, zasad przetwarzania danych osobowych abonentów czy uprawnień osób i firm korzystających z usług telekomunikacyjnych.

Znaczący operator

Projektowana regulacja usuwa z przepisów ustawy pojęcie operatora, zajmującego pozycję dominującą, i pozostawia - odpowiadające regulacjom prawa UE - pojęcie operatora o znaczącej pozycji rynkowej. Pod tym nowym określeniem kryje się firma telekomunikacyjna, której udział w rynku w zakresie konkretnej usługi (oczywiście, na konkretnym obszarze) jest równy lub większy niż 25%. Na spółkę, którą - w drodze decyzji prezesa URTiP - uznano za operatora o znaczącej pozycji rynkowej, ustawa nakłada obowiązek świadczenia usług powszechnych. Jest więc obowiązana do zawarcia z użytkownikiem końcowym (abonentem) umowy świadczenia usług telefonicznych w stacjonarnych publicznych sieciach telefonicznych.

Jedna z najistotniejszych zmian dotyczy lokalnych pętli abonenckich, a więc połączeń lokalnych. Operatorzy posiadający znaczącą pozycję rynkową będą mieli obowiązek umożliwienia dostępu do nich każdemu operatorowi na zasadach komercyjnych (po uiszczeniu opłat, które powinny być ustalone w oparciu o przejrzyste i obiektywne kryteria oraz uzasadnione koszty). Ustawa wprowadza także zmiany w zakresie sposobu kalkulacji cen. Muszą one być ustalane na podstawie obiektywnych kryteriów, zapewniających równe traktowanie użytkowników.

Numer na zawsze

Projektowana ustawa wprowadza także zmiany dotyczące uprawnień abonentów. Będą oni mieli możliwość zachowania przydzielonego numeru przy zmianie operatora, a także możliwość wyboru operatora świadczącego usługi telefoniczne lub inne (dostęp do internetu) poprzez wybór odpowiedniego prefiksu (preselekcja operatora). Są też zmiany związane z zasadami przetwarzania danych osobowych użytkowników gromadzonych przez operatorów. Ustawa określa, które dane mogą być przetwarzane z mocy ustawy, a które za pisemną zgodą użytkownika. Jednak zastrzeżone dane abonentów firmy telekomunikacyjne będą mogły sobie przekazywać w przypadku nieterminowego uiszczania przez abonenta opłat.

Deficytowe dopłaty

Tylko do końca 2003 roku operator stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej, eksploatujący lokalne pętle abonenckie, będzie mógł pobierać od innych firm telekomunikacyjnych, którym udostępnia pętlę, dopłaty z tytułu deficytu ponoszonego w związku z budową i eksploatacją urządzeń, umożliwiających korzystanie z lokalnych połączeń.Nowelizacja ma wejść w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia. Na obecnym etapie prac nie można jednak przewidzieć jeszcze prawdopodobnej daty wejścia w życie, gdyż ustawa musi być najpierw uchwalona przez Sejm, następnie Senat ma 30 dni na jej rozpatrzenie, a potem prezydent - po rozpatrzeniu przez Sejm ewentualnych poprawek Senatu - 20 dni na jej podpisanie. Biorąc pod uwagę optymistyczny wariant, nie stanie się to prędzej niż w drugim półroczu 2003 roku.