Kontrola NIK wykazała, że w latach 2000-2001 i w pierwszej połowie 2002 r. (ten okres był przedmiotem badania) Komisja Europejska zdecydowała, że może przyznać Polsce z funduszu ISPA 575 mln euro na realizację 23 projektów z dziedziny ochrony środowiska. Stanowiło to 60% całkowitych kosztów tych projektów. Do końca czerwca 2002 r. tytułem zaliczek faktycznie przekazano do Polski tylko ok. 27,7 mln euro na realizację 11 projektów, a na subkonta projektów trafiło zaledwie 4,9 mln euro. Z tej sumy Sektorowy Pełnomocnik ds. Realizacji Projektów ISPA przekazał do tej pory 0,86 mln euro realizatorom 3 projektów inwestycyjnych i 2 technicznych. Reszta pieniędzy z przyznanych 27,7 mln euro zdeponowana jest na rachunkach bankowych.
Zdaniem NIK, tak niski stopień absorpcji może spowodować, że Polska utraci znaczną część unijnej pomocy. Dodatkowo, jeżeli do 2012 r. polska gospodarka wodno-ściekowa nie zostanie dostosowana do standardów unijnych, będą nam groziły wysokie kary.
ISPA jest programem finansowej pomocy Unii Europejskiej dla krajów starających się o akcesję do Unii. Jego zadaniem jest udzielenie w latach 2000-2006 pomocy finansowej w wysokości ponad 1 mld euro rocznie w celu osiągnięcia standardów unijnych w dziedzinie ochrony środowiska i transportu. W ramach tego funduszu pomocy Polska może otrzymać co roku prawie 200 mln euro. Dotychczas unijna pomoc zasiliła tylko trzy projekty inwestycyjne: budowę wodociągu w Pile, oczyszczalni ścieków w Olsztynie i systemu poprawy jakości wody pitnej w Szczecinie.
