Jak inwestowali najwięksi w 2002 r.

Obserwacja sfery rozwojowej 500 największych przedsiębiorstw wskazuje na głęboki regres ich aktywności inwestycyjnej w roku 2002.

Grupa największych inwestorów Listy 500, tj. firm realizujących przedsięwzięcia inwestycyjne o wartości przekraczającej 100 mln zł zmniejszyła się o 44% w stosunku do roku poprzedniego. Udział tej grupy w całej populacji "500" wyniósł jedynie 9% (15,8% w roku 2001). Obniżyła się przy tym liczebność jednostek najbardziej dynamicznie rozwijających się, jak też inwestorów grupy drugiej i trzeciej

Tablica 1.

Szczególnie niepokoi znaczące zwężenie się najliczniejszej grupy inwestorów średniej skali o wartości nakładów od 100 do 500 mln zł.

O słabnącej zdolności rozwojowej przedsiębiorstw Listy 500 świadczy spadek udziału najaktywniejszych inwestorów (grupa I i II). Równocześnie ponad 91% jednostek należących do "500" inwestowało na poziomie poniżej 100 mln zł, zaś wartość inwestycji ok. 1/3 z nich (32,8%) nie przekroczyła 10 mln zł.

Główne kierunki alokacji inwestycji nie uległy istotnej zmianie. Nadal najszybciej rozwijają się sektory: telekomunikacyjny, motoryzacja, produkcja sprzętu RTV, sekcje surowcowe i energetyka oraz usługi bankowe.

Podobnie jak w latach poprzednich niekwestionowanym liderem działalności inwestycyjnej pozostaje Telekomunikacja Polska S.A.

W rankingu największych inwestorów nastąpiły znaczące przesunięcia. TP S.A. wyprzedza Europejski Fundusz Leasingowy (1,5 mld zł), Centertel Polską Telefonię Komórkową SP (1,4 mld zł) oraz Polkomtel S.A. (1,0 mld zł). W drugiej grupie największych inwestorów czołowe pozycje zajmują firmy należące do sekcji elektroenergetycznych, surowcowych i usług finansowych. Liderem jest Elektrownia Turów. W trzeciej grupie, podobnie jak w roku ubiegłym, wiodące miejsce zajmuje Południowy Koncern Naftowy.

W całej, znacznie węższej niż w latach ubiegłych, grupie największych inwestorów 42% stanowią spółki z kapitałem zagranicznym, działające głównie w sferze motoryzacji, telekomunikacji, produkcji sprzętu RTV.

Obserwację zdolności eksportowej największych inwestorów utrudniał ograniczony dostęp do informacji. Wśród przedsiębiorstw o dostępnych danych 61% stanowiły spółki z kapitałem mieszanym.

Odnotowana nieznaczna poprawa kondycji finansowej badanych jednostek może zapowiadać niewielki wzrost ich zdolności akumulacyjnej i inwestycyjnej. Przejawem tej poprawy jest niższy niż poprzednio udział największych inwestorów, którzy nie wypracowali dodatniego wyniku finansowego netto. Ujemny wynik uzyskało w 2002 r. 15% firm omawianej grupy, podczas gdy w 2001 r. udział ten wynosił odpowiednio 29%.

Mimo tego 2002 rok przyniósł znaczne osłabienie aktywności rozwojowej największych firm. Większość bowiem utrwalonych barier inwestowania nie została naruszona. Należy do nich m.in. wysoki fiskalizm, bierny kredyt inwestycyjny, relatywnie wysokie ryzyko inwestowania.

Joanna Kotowicz-Jawor