Oczyszczalnie i wysypiska najpopularniejsze

Polskie samorządy zakontraktowały do tej pory prawie cały limit środków z unijnego programu ISPA. Większość pieniędzy jest w dalszym ciągu nie wykorzystana. W części programu dotyczącej ochrony środowiska rozpoczęto realizację 10 inwestycji - z 23 zaakceptowanych.

W Łężycach, niedaleko Gdyni, powstaje zakład unieszkodliwiania i zagospodarowywania odpadów. Jest to inwestycja Komunalnego Związku Gmin "Dolina Redy i Chylonki". Zakład będzie podstawowym elementem kompleksowego systemu gospodarki odpadami dla prawie pół miliona mieszkańców regionu. Głównym celem projektu będzie minimalizacja objętości odpadów. Zostanie to uzyskane dzięki odpowiedniemu ich sortowaniu jeszcze na terenach poszczególnych gmin, a następnie kompostowaniu.

"Czyszczenie" Torunia

W Toruniu modernizowana jest sieć wodno-kanalizacyjna. W ramach projektu rozbudowany zostanie zakład uzdatniania wody, a sieć kanalizacji zostanie wydłużona o 240 km, tak by w 2007 r. podłączyć do oczyszczalni prawie 100% mieszkańców (obecnie ok. 80%). Obecnie działa wybudowana w latach 1995-1998 oczyszczalnia ścieków. Dzięki zastosowaniu nowoczesnych rozwiązań, jest ona w pełni przygotowana do przyjmowania ścieków z terenu całego miasta, co ma nastąpić po zrealizowaniu projektu ISPA. Wymienione zostaną także rury azbestowo-cementowe, które w momencie rozpoczynania inwestycji stanowiły ok. 5% sieci. Toruńskie przedsięwzięcie wchodzi w skład grupy projektów dotyczących gospodarki ściekami w dużych miastach leżących nad Wisłą (Kraków, Warszawa i Bydgoszcz).

Kampania uzupełni inwestycje

W Krakowie realizowane są dwa projekty - budowany jest system gospodarowania odpadami oraz modernizowana jest oczyszczalnia ścieków "Płaszów II". Pierwsza inwestycja obejmuje budowę kompostowni, zakładu segregacji śmieci oraz modernizację przetwórni surowców wtórnych, takich jak papier, szkło, metal i plastyk. Aby zwiększyć efektywność realizowanego projektu, planowana jest także kampania propagująca recycling. Dzięki modernizacji oczyszczalni Kraków będzie spełniał zarówno polskie, jak i unijne normy w zakresie ochrony środowiska. Zakończenie budowy obu instalacji planowane jest na koniec 2005 r.

280 mln od miasta

Z funduszu ISPA we Wrocławiu dofinansowane będą dwa projekty - zmiana lokalizacji wysypiska śmieci oraz modernizacja sieci wodociągowej. Istniejące obecnie wysypisko zostanie zamknięte. Hałda zostanie przykryta warstwą materiału izolacyjnego i ziemią. Władze miasta liczą, że te tereny staną się w przyszłości miejscem rekreacji. Realizacja projektu przebudowy sieci wodociągów ma podnieść jakość wody. Skala koniecznych do wykonania robót jest tak duża, że zdecydowano w tym samym czasie przeprowadzić modernizację pozostałej infrastruktury. Miasto przeznaczyło z własnych środków 280 mln zł na dodatkowe inwestycje - przebudowę sieci wodociągowej i gazowej, budowę kanalizacji deszczowej, nowych nawierzchni dróg oraz instalację oświetlenia.

Zdrowsza woda

Przedsiębiorstwo Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w Bydgoszczy realizuje projekt modernizacji sieci kanalizacji w mieście. Zostanie on dofinansowany z dwóch źródeł - dotacja z funduszu ISPA (49% środków) oraz kredytu Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (37%). Program obejmuje przebudowę systemu kanalizacyjnego wraz z likwidacją wylotów kanalizacji do Brdy, budowę 100 km instalacji dla 24 tys. mieszkańców nie mających obecnie dostępu do kanalizacji miejskiej oraz modernizację dwóch istniejących zakładów uzdatniania wody "Czyżkówko" i "Las Gdański". Po modernizacji oczyszczalnie będą w stanie przyjąć wszystkie ścieki produkowane przez miasto. Pozwoli to podnieść jakość wody do poziomu zgodnego z normami Unii Europejskiej oraz wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia.

Pomoc na papierzeZakontraktraktowanie nie jest jednoznaczne z faktycznym przekazaniem środków na realizację projektów. Do tej pory unijne instytucje formalnie zaakceptowały 23 projekty związane z ochroną środowiska. Oznacza to, że wykorzystano prawie cały budżet programu ISPA, który przypada na Polskę. W rzeczywistości jednak rozpoczęto realizację zaledwie 10 inwestycji samorządowych. W ostatnim raporcie NIK podał, że do połowy 2002 r. wykonawcy otrzymali zaledwie 0,86 mln euro, czyli 0,15% przyznanej Polsce pomocy. Powód to braki organizacyjne i kadrowe, wielomiesięczne negocjacje oraz przewlekłe przygotowywanie i weryfikowanie dokumentów.