Provimi stawia na Rolimpex i pokarm dla rybek

Provimi, inwestor strategiczny giełdowego Rolimpeksu, to spółka specjalizująca się w produkcji pasz. Choć firma powstała w Holandii, to jest notowana na giełdzie paryskiej. W ostatnich latach dość często zmieniała właściciela. Obecnie jej głównym akcjonariuszem jest zarejestrowany w Luksemburgu holding należący do firmy brytyjskiej, specjalizującej się w przejęciach.

Roczna sprzedaż Provimi wynosi obecnie ok. 1,5 mld euro. Spółka działa w 28 krajach. Zatrudnia ponad 8 tys. pracowników. Choć wciąż podstawowym produktem są pasze przemysłowe dla zwierząt hodowlanych, to coraz większą rolę odgrywa produkcja karmy dla zwierząt domowych (psów, kotów, kanarków, a nawet rybek). Provimi staje się coraz poważniejszym konkurentem nawet dla takich potentatów, jak Nestle czy Mars.

80 lat historii

holenderskiej spółki

Po raz pierwszy nazwa Provimi pojawiła się na rynku na początku lat 30. ubiegłego wieku. Wówczas to powstała filia dużego holenderskiego holdingu Bonda Group, specjalizująca się w produkcji pasz zwierzęcych, która przyjęła właśnie taką nazwę. Okres prosperity dla Provimi, która powoli zaczęła się odłączać od macierzystego holdingu, przypadł na lata po II wojnie światowej. Spółka stopniowo poszerzała rynki działalności: począwszy od Europy Zachodniej, poprzez Bliski Wschód i Afrykę, a na obu Amerykach kończąc.

W 1971 r. Provimi została przejęta przez amerykański koncern Central Soya, ale dalej prowadziła działalność pod własną marką. W 1986 r. z kolei Central Soya został przejęty przez lokalnego konkurenta Shamrock, a rok później Provimi w związku ze zmianą w akcjonariacie Shamrock znalazła się pod kontrolą firmy Eridania Beghin-Say.

Te zmiany wyszły Provimi na dobre. W latach 1989-2000 spółka zanotowała aż pięciokrotny wzrost sprzedaży. Dzięki temu stała się jednym z globalnych liderów, jeśli chodzi o produkcję pasz zwierzęcych. Na początku 2000 r. kontrolny pakiet akcji firmy przejął włoski koncern Montedison, który jednak pozbył się tych papierów w końcu ub.r. Teraz głównym udziałowcem Provimi, posiadającym 74,46% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, jest holding Provimlux. Jest to firma zarejestrowana w Luksemburgu, należąca do brytyjskiej spółki CVC Capital Partners, specjalizującej się w przejęciach, oraz spółki PAI Management. Odkupiły one ponad 50% walorów od Montedison, zwiększając swój udział do 74,05%. 0,55% papierów Provimi należy do holenderskiego skarbu państwa, a 25,4% walorów znajduje się w publicznym obrocie.

Zdecydowana ekspansja

w naszym regionie

Sprzedaż Provimi rośnie stabilnie przynajmniej od 10 lat. Przyczynia się do tego nie tylko wzrost organiczny, ale również bardzo skutecznie prowadzona polityka ekspansji na wszystkich najważniejszych rynkach światowych. Holendrzy byli bardzo aktywni pod tym względem w ostatnich dwóch latach. Warto zwrócić uwagę, że głównym kierunkiem ekspansji Provimi są rynki Europy Środkowowschodniej. W latach 2001-2003 zaangażowali się oni m.in. w Polsce (Rolimpex), Czechach, Rosji i Bułgarii. O tym, jak ważny dla Holendrów jest nasz region, najlepiej świadczy fakt, że w ub.r. aż 35% sprzedaży Provimi wygenerowała właśnie w tej części Europy, podczas gdy w krajach Unii Europejskiej (z wyłączeniem Francji) było to 30%, a w Stanach Zjednoczonych - 14%.

Francja - szczególny rynek,

szczególna giełda

Niewątpliwie szczególnym rynkiem dla Provimi jest Francja. Spółka z Holandii jest tam obecna od wielu lat. W ub.r. wygenerowała we Francji aż 9% sprzedaży. Spółka należąca do holdingu Provimi - Provimi SA - jest notowana na giełdzie paryskiej. Holendrzy uznali, że to właśnie na parkiecie w stolicy Francji, a nie w Amsterdamie należy poszukać kapitału. Teraz podkreślają, że starania o wejście na giełdę w Holandii nie mają większego sensu, gdyż parkiet amsterdamski stał się częścią kontrolowanego przez Francuzów rynku Euronext.Provimi SA to spółka o niewielkiej kapitalizacji - 340 mln euro. Ostatnich dwunastu miesięcy nie może uznać za udane. Jej walory staniały w tym okresie aż o 42%, do ok. 13 euro. Spadek zaufania inwestorów do Provimi związany jest z perspektywą gorszych wyników. W maju br. te obawy giełdowych graczy potwierdziła agencja ratingowa Moody`s, która obniżyła ze "stabilnej" do "negatywnej" ocenę holenderskiej firmy. Zdaniem ekspertów amerykańskiej agencji, spadek eksportu na Bliski Wschód i do Azji czy wolniejszy wzrost sprzedaży w Polsce i Stanach Zjednoczonych negatywnie wpłyną na wyniki operacyjne spółki w bieżącym roku. Jeśli tak się stanie, Moody's grozi obniżeniem ratingu kredytowego Provimi. Tymczasem holenderska spółka ma otwartą linię kredytową na najbliższe 9 lat. Zarząd szacuje, że w przyszłym roku zobowiązania z tytułu obsługi kredytów podwyższą ogólne koszty finansowe o ok. 7 mln euro.

Drugim powodem przeceny walorów Provimi było wycofanie się ze spółki inwestora branżowego - Montedison - i zastąpienie go spółką spoza sektora - Provimlux.

Ten rok będzie ciężki

W 2002 r. grupa Provimi osiągnęła sprzedaż w wysokości 1,5 mld euro, o 2,2% wyższą niż rok wcześniej. Spółka zarobiła netto 18 mln euro, o 27% więcej niż w 2001 r. Zysk operacyjny zwiększył się natomiast tylko o 0,6%, do 96 mln euro. Jak napisał zarząd w marcowym komunikacie przy okazji publikacji raportu rocznego, "utrzymujący się wzrost sprzedaży, choć już nie tak dynamiczny jak w ubiegłych latach, to przede wszystkim zasługa przejęcia kontroli nad Rolimpeksem, niskich cen komponentów potrzebnych do produkcji pasz, a także wysokiego kursu euro". Zarząd zaproponował jednocześnie wypłatę dywidendy w wysokości 0,2 euro na akcję.

Opublikowana w marcu prognoza wyników na 2003 r. jest mniej pesymistyczna niż majowe oceny analityków Moody's. Zarząd przyznaje, że ten rok będzie ciężki przede wszystkim ze względu na słabą koniunkturę panującą obecnie w gospodarce światowej. Holendrzy liczą jednak przede wszystkim na dobre wyniki Rolimpeksu, a także na korzystne rezultaty działu zajmującego się produkcją pokarmu dla rybek - Fish Food.

W średnim terminie (kilka lat) Provimi chce utrzymać 10-proc. roczne tempo wzrostu sprzedaży i powiększać zysk operacyjny.

Pierwsze joint venture

w polskim sektorze rolnym

Pierwsza firma grupy Provimi została utworzona w Polsce w 1989 r. pod nazwą Central Soya Rolpol z siedzibą w Osnowie w województwie kujawsko-pomorskim. Była to również pierwsza w naszym kraju spółka typu joint venture w sektorze rolnym, która podjęła produkcję pasz przemysłowych. Obecnie Provimi Polska Holding, z około 20-proc. udziałem, jest liderem na rynku. Zajmuje się produkcją koncentratów oraz mieszanek paszowych. W 2002 r. grupa kapitałowa Provimi Polska Holding, która posiada 12 wytwórni, miała prawie 1,1 mld zł przychodów ze sprzedaży i zatrudniała blisko 1,3 tys. osób. Jej zysk na działalności operacyjnej wyniósł prawie 49 mln zł, a wynik netto przekroczył 18 mln zł.

Przejmowanie Rolimpeksu

Provimi Polska Holding jest większościowym akcjonariuszem Rolimpeksu. Na początku inwestor kupił od Skarbu Państwa niecałe 25% akcji giełdowej spółki. W 2000 r. za ten pakiet zapłacił ponad 40,5 mln zł, co dawało 8,3 zł na akcję (w momencie podpisywania umowy kurs wynosił 5,2 zł). Inwestor zobowiązał się wówczas, że przez 60 miesięcy nie zmieni nazwy spółki i nie wycofa jej akcji z obrotu publicznego. Kilka miesięcy temu Provimi Polska Holding zaczął zwiększać udziały w Rolimpeksie. Odkupił część walorów od spółek pracowniczych i w marcu ogłosił wezwanie (drugie było w kwietniu). Zaoferował 5 zł za akcję. Inwestor posiada ponad 56% kapitału Rolimpeksu. W przyszłości Provimi Polska Holding może zdecydować się na powiększenie udziałów w giełdowej spółce.

Dobre wyniki polskich spółekRolimpex przeszedł gruntowną restrukturyzację i ma dobre wyniki, tak jak i Provimi Polska Holding. Spółka sprzedała zbędne aktywa. Zrezygnowała m.in. z produkcji cukru i skoncentrowała się na produkcji pasz, działalności handlowej i przechowywaniu zbóż (ma własne elewatory). Ta strategia przynosi sukcesy. Grupa Rolimpeksu w 2002 r. wypracowała ponad 10,1 mln zł zysku netto - o 140% więcej niż przed rokiem. Jej roczne przychody ze sprzedaży oscylują wokół 1,1 mld zł. Rolimpex ma 12 wytwórni pasz oraz jedną premiksów paszowych. Jego udział w rynku szacowany jest na około 13%. Choć spółka odzyskała dodatnią rentowność netto, na razie raczej nie będzie wypłacać dywindendy. Chce odbudować kapitały własne, które wynoszą obecnie około 67 mln zł. Dzięki temu firma będzie miała lepszą strukturę finansowania działalności. Ma wciąż wysokie zadłużenie kredytowe, które przekracza 190 mln zł. Nie można wykluczyć, że w przyszłości dywidendy płacone przez polskie spółki będą mieć istotne znaczenie dla Provimi.