Zagraniczne firmy rosną w siłę

Spośród 20 największych firm informatycznych działających na polskim rynku blisko połowa to filie zachodnich koncernów. Ich sprzedaż rośnie znacznie szybciej niż krajowej konkurencji. Co więcej, sprzedają one bardziej zaawansowane i przede wszystkim własne rozwiązania. Polskim spółkom przypada rola dystrybutorów.

Polski rynek informatyczny coraz bardziej upodabnia się, pod względem struktury własności, do rynków światowych. Karty rozdają na nim międzynarodowe koncerny, a lokalnym spółkom przypada rola dystrybutorów cudzych rozwiązań i sprzętu.

Zagranica górą

Największą spółką IT działającą na polskim rynku jest HP Polska - spółka-córka Hewlett-Packard. Jej sprzedaż w 2002 r. wyniosła blisko 1,8 mld zł. W dużej części (1,25 mld zł) był to sprzęt informatyczny.

Największą krajową firmą IT był Action. Spółka została założona w 1991 r. przez kilka osób fizycznych. Teraz jej przychody wynoszą blisko 1 mld zł. Od początku zajmuje się dystrybucją sprzętu komputerowego, a głównym kanałem sprzedaży, są hipermarkety.

Dopiero na czwartym miejscu jest Prokom. Spółka została założona i nadal jest kontrolowana przez Ryszarda Krauzego.

W pierwszej dziesiątce są jeszcze polscy dystrybutorzy: Incom Group i Techmex. Stawkę uzupełniają zachodni producenci oprogramowania: IBM Polska czy Microsoft.

Polaryzacja rynku

Warto zwrócić uwagę, że siła polskich spółek IT (wysoki poziom obrotów) bierze się w głównej mierze z dystrybucji sprzętu komputerowego. Co prawda dla Prokomu czy ComputerLandu pozycje te nie są decydujące dla całości sprzedaży, ale mają w niej spory udział. Dla Prokomu było to w 2002 r. ponad 22%, dla ComputerLandu 23%. Sprzedaż własnego oprogramowania, często pisanego na zamówienie pod konkretne wdrożenia, to zaledwie 7% przychodów dla Prokomu i ponad 20% dla ComputerLandu. W przypadku Microsoftu wskaźnik ten wynosi 100%. Świadczy to dobitnie o przewadze technologicznej, jakie mają zachodnie koncerny nad ich polskimi konkurentami. Krajowym spółkom przypada rola dystrybutorów obcego sprzętu komputerowego. W najlepszym razie zajmują się one wdrożeniami, tzn. dostarczają siłę roboczą, która jest znacznie tańsza w Polsce niż w krajach, gdzie dane aplikacje są tworzone.

W zachodnich koncernach

sprzedaż rośnie szybciej

Łączne przychody dwudziestu największych firm IT w 2002 r. wyniosły ponad 11,8 mld zł - 7% więcej niż w roku 2001. Wzrost to wynik zwiększenia sprzedaży przez spółki-córki zagranicznych koncernów. W tym przypadku sprzedaż wzrosła o 11%, do prawie 6,3 mld zł. Polskie firmy miały 5,59 mld sprzedaży, czyli 3% więcej niż w 2001 r. W przypadku firm zachodnich tylko trzy z nich (Tech Data Polska, California Computer i Cisco Systems Poland) zanotowały niewielki, bo 2-proc. spadek przychodów. Wśród krajowych konkurentów spadki były znacznie większe.

Rynek

będzie się zmieniał

Kolejne lata powinny przynieść spore zmiany w zestawieniu. Należy oczekiwać, że spółki z pierwszych pozycji będą dalej zwiększały dystans od ich krajowej konkurencji. Zmieni się także skład pierwszej dwudziestki. Teraz poza nią są spółki-córki takich gigantów branży, jak Dell, Oracle czy Sun Microsystems. Tempo, w jakim te podmioty zwiększają sprzedaż na naszym rynku zapowiada, że "wygryzą" one z listy najwolniej rozwijające się firmy.Spore przetasowania mogą być także konsekwencją zmian kapitałowych. Właścicielami polskich spółek IT, szczególnie dystrybutorów, są często osoby fizyczne które, zakładały je kilkanaście lat wcześniej (NTT System czy Incom Group). Pokusa sprzedaży akcji jest zatem duża i prędzej czy później zostaną one wchłonięte przez ogólnoświatowe koncerny. Niektóre ze spółek, np. JTT Computer, Techmex czy AB, mają wśród swoich akcjonariuszy inwestorów finansowych. Papiery te są w ich portfelach już od kilku lat (Enterprise Investors kontroluje 46% udziałów AB od 1998 r., co może oznaczać, że już w niedługim czasie zostaną one wystawione na sprzedaż). W przypadku Techmeksu wyjście inwestorów finansowych może się odbyć w publicznej ofercie akcji, która planowana jest na jesień br.