Bankructwo osoby fizycznej

Od przyszłego roku osoby fizyczne, podobnie jak firmy, będą mogły ogłaszać bankructwo. Projekt ustawy regulującej te kwestie w najbliższych dniach trafi do marszałka sejmu. Takie przepisy funkcjonują w Unii Europejskiej i innych krajach rozwiniętych.

- W najbliższych dniach przekażemy projekt ustawy marszałkowi sejmu. Prawdopodobnie posłowie w Komisji Finansów Publicznych zajmą się nową ustawą na początku roku - powiedział Wojciech Jasiński, poseł Prawa i Sprawiedliwości. Ocenił, że ustawa (o przeciwdziałaniu niewypłacalności osób fizycznych oraz o upadłości konsumenckiej) może być uchwalona do maja 2004 roku, czyli jeszcze przed wejściem Polski do Uni Europejskiej. To ważne, ponieważ dzięki temu polscy konsumenci zyskają podobną ochronę, jaką posiadają osoby z krajów piętnastki.

Upadłość raz w życiu

- Zgodnie z projektem ustawy, upadłość będzie mogła ogłosić osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej. Prawo to będzie przysługiwało raz w życiu - wyjaśnił Adam Jedliński z sopockiej kancelarii Głuchowski, Jedliński, Rodziewicz, Zwara i Partnerzy.

Dodał, że proces ten będzie przebiegał trzyetapowo. Najpierw na wniosek osób nie radzących sobie z nadmiernym zadłużeniem będzie prowadzone postępowanie naprawcze, które pozwoli ocenić ich rzeczywistą kondycję finansową oraz zapobiec niewypłacalności. Jeżeli okaże się, że nie są w stanie uregulować swoich zobowiązań, ale stan majątku pozwala na częściową spłatę, to wówczas zostanie im zaproponowany układ. W tym przypadku wierzyciele będą mogli zgodzić się m.in. na redukcję zadłużenia, rozłożyć je na bardziej dogodne dla konsumenta raty, umorzyć odsetki. Zawarcie układu będzie wymagało zgody 75% wierzycieli.

Dopiero w przypadku zupełnej niewypłacalności, gdy zobowiązania konsumenta będą przekraczać jego majątek i jednocześnie nie będzie szans na ich spłatę, zostanie ogłaszana upadłość.

Prawo do mieszkania

Z chwilą złożenia wniosku o upadłość nie będą naliczane odsetki oraz zostanie zawieszone postępowania egzekucyjne. Po ogłoszeniu upadłości majątek dłużnika ma służyć zabezpieczeniu wierzycieli. W tym przypadku konsument zachowa jednak prawo do zajmowanego lokalu (ale nie więcej niż 10 metrów kwadratowych na członka rodziny). Jeżeli mieszkanie jest większe, to zostanie ono sprzedane, a część pieniędzy przekazana bankrutowi na zakup mniejszego lokalu.

Projektodawcy ustawy chcą mieć pewność, że banki nie będą dyskryminowały osób, które ogłosiły upadłość. Dlatego chcą wprowadzić zapisy dające takim osobom możliwość ponownego ubiegania się o kredyty.

Upadłość poza sądem

W projekcie przewiduje się, że sprawami związanymi z upadłością konsumencką będą zajmować się orzecznicy (osoby posiadające aplikacje sędziowskie). Mają oni funkcjonować przy obecnie działających rzecznikach konsumentów w urzędach powiatowych. Ich decyzje będą miały moc orzeczeń sądowych. Rola sądu będzie ograniczona do kontroli i rozpatrywania ewentualnych skarg konsumentów. Adam Jedliński ocenia, że proces ogłoszenia upadłości może trwać kilka miesięcy.