UFG będzie miał więcej obo wiązków

Z Elżbietą Turkowską-Tyrluk, prezesem Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, rozmawia Tomasz Brzeziński

Co zmieni się w działalności Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego po wejściu w życie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych?

Najważniejsze to: powołanie w Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym Ośrodka Informacji oraz zmiana wysokości opłat za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych i rolników oraz obowiązkowego ubezpieczenia budynków będących w posiadaniu rolnika. Warto przypomnieć, że ustawa zwiększa zakres zadań UFG o wypłatę odszkodowań z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia budynków w gospodarstwie rolnym, w przypadku upadłości zakładu ubezpieczeń, czego do tej pory nie było. Wprowadzono również możliwość udzielania przez Fundusz pożyczek zakładom ubezpieczeń, które przejmą portfel ubezpieczeń obowiązkowych OC od zakładów ubezpieczeń, które będą się znajdować w kłopotach finansowych.

Czy ustawiła już kolejka po te środki?

Nie, nie ma żadnej kolejki. Myślę, że w związku ze znaczną poprawą standingu finansowego zakładów ubezpieczeń, nie należy spodziewać się, aby w najbliższym czasie takie wnioski miały do nas trafić. Podobnie nie przewidujemy w 2004 r. upadłości któregokolwiek z zakładów ubezpieczeń. Nie oznacza to jednak, że nie będziemy gromadzić środków na działalność pomocową. Zgodnie z wydanym ostatnio rozporządzeniem ministra finansów, dotyczącym składki na UFG, w 2004 r. 0,2% składki wnoszonej przez zakłady ubezpieczeń na rzecz Funduszu będzie przeznaczone na ten właśnie cel. Środki będą przyrastać w miarę upływu czasu.

Wróćmy jednak do ośrodka informacji. Od kiedy zacznie on działać? Co zyskają na jego powołaniu firmy ubezpieczeniowe i ich klienci?

Zgodnie z zapisami ustawy, ośrodek informacji powinien zacząć działać z dniem wejścia Polski do Unii Europejskiej. Będą w nim gromadzone dane o ubezpieczonych, ich pojazdach, wypadkach, które miały miejsce, itd. Dodatkowo ośrodek będzie współpracował z Centralną Ewidencją Pojazdów i Kierowców, prowadzoną przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Pozwoli to na ustalenie w sposób nie budzący żadnych wątpliwości każdej osoby, która uchyla się od obowiązku wykupu ubezpieczenia OC. Dzisiaj szacuje się, że szara strefa w ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych wynosi do 10%. To naprawdę duża liczba. Powołanie ośrodka informacji, który będzie współpracował z bazą MSWiA, zwiększy dyscyplinę zawierania umów obowiązkowego OC, co spowoduje zmniejszenie kosztów wypłat dokonywanych przez UFG za szkody spowodowane przez nieubezpieczonych sprawców. Zwiększy również przypis składki zakładów ubezpieczeń, a także liczbę zawieranych umów. Z kolei klienci mogą liczyć na znaczne skrócenie procedury likwidacji szkody, gdyż dzięki ośrodkowi informacji będzie można bardzo szybko ustalić ubezpieczyciela sprawcy szkody.

Czy w związku z powołaniem ośrodka firmy ubezpieczeniowe, lub ich klienci będą musieli ponieść dodatkowe opłaty, jak ma to miejsce w przypadku CEPiK-u tworzonego przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji?

Nie. Wpłaty dokonywane przez ubezpieczycieli na rzecz UFG nie zmienią się i wyniosą 1% przypisu składki brutto z ubezpieczeń obowiązkowych OC. Budowa Ośrodka Informacji zostanie sfinansowana z wcześniej zgromadzonych środków, a także z oszczędności związanych z malejącymi wypłatami z tytułu umów zawartych w zakładach, których upadłość ogłoszono kilka lat temu, np. TUR Polisa czy TUiR Gwarant. Składka, którą wnoszą zakłady ubezpieczeń, poczynając od 1 stycznia 2004 r., będzie de facto wynosić 1,2% składki przypisanej z ubezpieczeń obowiązkowych OC, z tym że, jak wcześniej podkreślałam, 0,2% tej składki jest przeznaczone na cel pomocowy.

Jak rozumiem, trwają obecnie prace nad stworzeniem takiej bazy.

Do powołania ośrodka informacji przygotowaliśmy się już od dłuższego czasu, jako że w trakcie prac sejmowych nad ustawami nie było żadnych kontrowersji co do przypisania tej funkcji UFG. Prace nad jego powołaniem są już bardzo zaawansowane. W związku z tym nie ma żadnych zagrożeń z dotrzymaniem terminu - ośrodek zacznie działać od 1 maja 2004 r.

Na jakim etapie są prace?

W ostatnich dniach przejęliśmy od integratora projekt systemu informatycznego. Jest on wnikliwie oceniany i do 16 stycznia podejmiemy decyzję, czy w pełni spełnia nasze wymagania. Niedługo potem zostanie podpisana umowa wdrożeniowa i projekt trafi do realizacji.

Od 1 stycznia 2004 r., jak Pani wspomniała wcześniej, zmienia się wysokość i sposób naliczania opłaty karnej za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC dla posiadaczy pojazdów mechanicznych.

Tak, stało się to dzięki zabiegom organizacji konsumenckich, w tym głównie Rzecznika Ubezpieczonych. W ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych ściśle określono wysokość opłat za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Od 1 stycznia dla samochodów osobowych wynosi ona równowartość w złotych 500 euro, podczas gdy do ubiegłego roku była ustalana przez Radę UFG na podstawie trzech średnich rocznych składek w danym ubezpieczeniu, stosowanych przez zakłady ubezpieczeń, których udział w rynku ubezpieczeń obowiązkowych przekracza 5% (w przypadku OC posiadaczy samochodów osobowych opłata za brak ubezpieczenia w 2003 r. wynosiła 3,4 tys. zł - przyp. redakcji). 2 stycznia 2004 r. Narodowy Bank Polski podał kurs euro-złoty, na podstawie którego będzie ustalona wysokość opłaty za brak ubezpieczenia w złotych, obowiązująca w 2004 roku. Wiemy, że będzie niższa niż w ubiegłym roku (przy kursie 4,66 zł za euro wyniesie około 2330 zł - przyp. redakcji). Obniżenie opłaty jest rozwiązaniem prokonsumenckim. Dodatkowo uzależniono wysokość opłaty za brak ubezpieczenia od okresu pozostawania bez ważnej polisy OC. Od 1 stycznia wynosi ona 20%, 50% lub 100% opłaty podstawowej (100% powyżej pozostawania 14 dni bez ubezpieczenia - przyp. redakcji). Kolejna ważna zmiana dotyczy terminu wygaśnięcia umowy ubezpieczenia OC komunikacyjnego w przypadku zakupu samochodu na rynku wtórnym. Do ubiegłego roku ochrona wygasała po 30 dniach od daty zawarcia umowy kupna-sprzedaży, a nawet wcześniej - tj. w momencie rejestracji pojazdu przez nowonabywcę. Od 1 stycznia br. taka ochrona wygasa po terminie podanym w umowie ubezpieczenia, zawartej przez zbywcę pojazdu. Nowonabywca może naturalnie, o ile wykaże taką wolę, zmienić ubezpieczyciela i zawrzeć nową umowę z wybranym przez siebie zakładem ubezpieczeń.

Dziękuję za rozmowę.