Na rynku brakuje gotówki

Ministerstwo Finansów gromadzi nadwyżki gotówki na rachunku w NBP. Od początku roku "wyssało" z rynku kilka miliardów złotych, przez co brakuje na nim pieniędzy. Rozwiązaniem tego problemu mogłoby być przeniesienie lokat budżetu do banków komercyjnych.

Na lokacie Ministerstwa Finansów w NBP było wczoraj 14 mld zł - podało biuro prasowe MF. Pod koniec ub.r. wartość tych środków wynosiła 9,6 mld zł. Oprócz tego resort trzyma jeszcze gotówkę na innym rachunku, służącym do bieżącej obsługi budżetu.

Dlaczego ministerstwo gromadzi pieniądze? Prawdopodobnie po to, aby zapewnić sobie płynność w maju i w czerwcu. Nie będzie wtedy otrzymywać wpływów z VAT od towarów importowanych z Unii Europejskiej (wynika to ze zmiany przepisów). Resort informował wcześniej, że dochody budżetowe zmniejszą się z tego powodu o ok. 2 mld zł. Zwiększenie zapasów gotówki na lokacie w NBP - o ponad 4 mld zł - sugeruje jednak, że ubytek dochodów może być znacznie większy.

Mniej bonów NBP

Wzrost wartości lokaty rządu w NBP spowodował, że zabrakło pieniędzy na rynku. Bank centralny drastycznie ograniczył z tego powodu emisje bonów pieniężnych. Sprzedaje je na cotygodniowych aukcjach. W ubiegły piątek wartość papierów będących w posiadaniu banków wynosiła 199 mln zł. Pod koniec ub.r. było to 6 mld zł.

W opinii NBP, rozwiązaniem tego problemu mogłoby być przeniesienie części lokat rządu z banku centralnego do banków komercyjnych. - Wtedy pieniądze te - zamiast leżeć na rachunku - mogłyby pracować w systemie bankowym - usłyszeliśmy w NBP.

Ministerstwo Finansów już od jakiegoś czasu pracuje nad takim rozwiązaniem. Prace utknęły jednak w martwym punkcie. - Skupiliśmy się na kwestiach proceduralnych, takich jak warunki lokowania pieniędzy, gdzie moglibyśmy to robić, w jaki sposób miałyby przebiegać rozliczenia - wyjaśnia Piotr Marczak, wicedyrektor Departamentu Długu publicznego w MF. Nieoficjalnie wiadomo, że żadna oferta nie została dotąd bankom złożona.

Wpływy do budżetu

Z wyliczeń Banku Handlowego wynika, że w ub.r. NBP wydał na operacje otwartego rynku (sprzedaż bonów, czyli tzw. operacje repo) 352 mln zł. Zysk banku centralnego w ub.r. wyniósł 4,2 mld zł.

Jest jeszcze jedna możliwość rozwiązania problemu braku płynności na rynku. - Od początku 2003 r. NBP może prowadzić tzw.operacje reverse repo i w ten sposób zasilać banki w gotówkę - wyjaśnia Przemysław Magda, analityk BH. - Takie operacje są codziennością na rozwiniętych rynkach, na których nie występuje nadpłynność w systemie bankowym - dodaje. NBP nie przeprowadził do tej pory takiej operacji.