Rosną zyski firm użyteczności publicznej

Europejscy giganci energetyczni odczuli poprawę koniunktury gospodarczej. Prawie wszystkie spółki zgrupowane w indeksie S&P Europe Utilities poprawiły wyniki finansowe w 2003 r. Koncerny przygotowują się teraz do działania na coraz mocniej zliberalizowanym rynku.

Rafał Pol

Z dużych europejskich grup kapitałowych działających w sektorze użyteczności publicznej niewiele ogranicza się tylko do dystrybucji energii. Spółki starają się urozmaicać działalność, operując również na rynku gazu, wody bądź odpadów komunalnych. Polityka ta wydaje się jak najbardziej zrozumiała ze względu na efekt synergii. Warto zwrócić uwagę, że wiele podmiotów z sektora energetycznego próbuje swoich sił również w branży telekomunikacyjnej.

W ubiegłym roku ogólna sytuacja finansowa spółek z sektora energetycznego poprawiła się. Nawet jeżeli wyniki firm były gorsze, to nie dotyczyło to segmentu energii. Wpłynęło na to z pewnością ożywienie gospodarcze. Nie bez znaczenia okazywały się również korzystne warunki pogodowe. Zyski netto poprawiały się również dzięki niskim kosztom obsługi zadłużenia.

Podmioty działające na rynku europejskim są świadome wyzwań, jakie czekają na nie w związku z przyjętą przez Unię strategią liberalizacji rynku energii. W rzeczywistości w wielu krajach europejskich (np. Hiszpania, Włochy, Belgia) 2003 rok był pierwszym rokiem wprowadzania rozwiązań deregulacyjnych. Mniejsze grupy kapitałowe nastawiają się na obronę swoich lokalnych rynków. Restrukturyzują aktywa, redukują koszty i poprawiają jakość obsługi klientów. Można natomiast oczekiwać, że większe podmioty - takie jak np. E.ON czy też Veolia - będą bardziej agresywne w ekspansji na nowo otwarte dla nich obszary. Walka konkurencyjna będzie z pewnością bardzo interesująca, a ostateczny kształt europejskiego rynku energii, który zrodzi się z tej rywalizacji, poznamy dopiero za wiele lat.

Brytyjska Centrica

wkracza do Europy

Grupa działa na rynku energii i gazu (głównie w sektorze gospodarstw domowych oraz małych i średnich przedsiębiorstw). Głównym rynkiem zbytu dla holdingu jest Wielka Brytania (41-proc. udział w rynku energii dla gospodarstw domowych). Inne rynki to Kanada, USA, a w Europie - Belgia.

W 2003 roku grupa weszła na rynek hiszpański (akwizycja Luseo Energia). W tej chwili czeka na wdrażanie dyrektyw unijnych, liberalizujących rynek europejski, co stworzy nowe możliwości ekspansji. Grupa przygotowuje się do pozyskania nowych rynków na Starym Kontynencie, w miarę jak postępować będzie deregulacja.

Firma zwiększyła sprzedaż oraz zysk operacyjny w 2003 roku między innymi w wyniku pozyskania nowych rynków energii w Teksasie i Ontario. Wzrost przychodów wynikał też z rosnących cen energii, które przyczyniły się do zmniejszenia marż (bo na rynku detalicznym ceny są stabilizowane w dłuższym horyzoncie).

Centrica w tym roku kładzie nacisk na zwiększenie współczynników utrzymania dotychczasowych klientów. Dlatego stara się poprawić przede wszystkim jakość ich obsługi. Temu celowi, jak również zmniejszeniu kosztów, ma służyć np. wprowadzony ostatnio system płacenia za energię on-line.

Strategia grupy zakłada regularne wypłacanie 40% dywidendy akcjonariuszom.

Electricidade de Portugal

skupia się na konsolidacji

Portugalska grupa kapitałowa działa na rynku energii i gazu (oprócz tego jest też obecna na rynku telekomunikacyjnym) w Portugalii, Hiszpanii oraz Brazylii. Udziały poszczególnych rynków w przychodach grupy wynoszą odpowiednio 65,62%, 21,67% i 12,71%.

W najbliższych latach Electricidade de Portugal zamierza skoncentrować się na konsolidacji działalności właśnie w tych trzech krajach. Rok 2003 stał pod znakiem przygotowań związanych z planowaną liberalizacją rynków. W następnych latach grupa będzie kontynuować te działania. W tej chwili firma nie ma żadnych planów ekspansji na nowe rynki.

Na uwagę zasługuje spory wzrost ubiegłorocznego zysku operacyjnego, będący efektem przeprowadzonych działań konsolidacyjnych (również włączenia pewnych spółek do sprawozdania skonsolidowanego).

Endesa - hiszpański lider

Spółka jest wiodącym koncernem energetycznym w Hiszpanii. Działa też na rynku telekomunikacyjnym. Oprócz tego operuje w AmerySzczególnie mocną pozycję ma we Włoszech.

Niewielki spadek obrotów, jaki zanotowała w ubiegłym roku, wynikał z nadzwyczajnych jednorazowych przychodów w 2002 r. Jeśli chodzi o sprzedaż samej energii - grupa osiągnęła wzrost. Wpływ na to miały szczególnie korzystne warunki pogodowe w Hiszpanii (gorące lato zwiększyło pobór energii przez klimatyzatory).

Plany grupy na najbliższe lata to utrzymanie pozycji lidera na rynku hiszpańskim i konsolidacja działalności w Europie Południowej. Od długiego czasu holding przygotowuje się do postępującej deregulacji rynku, żeby sprostać wyższym wymaganiom konkurencyjnym.

Dobre rezultaty

National Grid Transco

Grupa jest dystrybutorem energii i gazu w Wielkiej Brytanii oraz północno-wschodnim terytorium USA. Ubiegły rok był udany dla koncernu. Niskie stopy procentowe oraz słaby dolar (grupa pożyczała w dolarach amerykańskich) w bardzo dużym stopniu wpłynęły na redukcję kosztów z tytułu obsługi zadłużenia i znaczącą poprawę wyniku netto. Holding korzysta obecnie na efektach synergii przeprowadzonej prawie dwa lata temu fuzji National Grid i Lattice (październik 2002 r.).

NGT stara się na bieżąco przerzucać ryzyko cen rynkowych na swoich klientów, dlatego wszelkie zawirowania na rynkach nie mają przełożenia na wyniki finansowe grupy. Dobre rezultaty sprzedaży w ostatnich dwóch latach to w dużej mierze wynik chłodnej zimy w Wielkiej Brytanii. Niewielki spadek przychodów w ostatnim roku wynika stąd, że zima rok temu była jeszcze chłodniejsza, a przychody były wtedy rekordowo wysokie.

Teraz NGT przygotowuje się do oczekiwanych zmian w uregulowaniach prawnych na rynku brytyjskim oraz kontynuuje działania w związku z przeprowadzoną wcześniej fuzją.

Veolia Environnement

idzie na wschód

Główne obszary działalności francuskiej firmy to dystrybucja wody, energii oraz gospodarowanie odpadami. Grupa działa na wielu rynkach całego świata (Ameryka, Europa, Azja, kraje Pacyfiku). Handel energią skoncentrowany jest jednak głównie w Europie. Najważniejszym rynkiem jest macierzysta Francja. Ważniejsze kontrakty pozyskane w 2003 roku dotyczą Włoch oraz Polski.

Ubiegły rok przyniósł spadek zysku operacyjnego całego holdingu. Jednak w segmencie energii elektrycznej grupa zanotowała pokaźny wzrost (14,3%). Obok rynku francuskiego do wzrostu przyczyniła się działalność w Europie Południowej i Północnej oraz Europie Centralnej (Wilno i Poznań). Na wysoką stratę netto wpłynęły bardzo wysokie odpisy aktualizacyjne (2350 mln euro).

Głównym regionem ekspansji grupy w najbliższej przyszłości ma być Daleki Wschód: Chiny, Korea Południowa, Japonia i Australia. W rejonie tym zarząd dostrzega największy potencjał rozwojowy.

Union Fenosa stawia

na Amerykę Łacińską

Grupa działa na rynku energii i gazu przede wszystkim w Hiszpanii (około 70% przychodów grupy). Operuje również w Kolumbii, Meksyku, niedużych krajach Ameryki Centralnej. Strategicznymi rynkami za granicą pozostaną w najbliższej przyszłości Kolumbia i Meksyk.

Na niewielki spadek przychodów w dużym stopniu wpłynęła aprecjacja euro. W ostatnim czasie holding znacząco zmniejszył ryzyko finansowe, redukując wielkość swoich zobowiązań.

Suez wychodzi

z emerging markets

To wielkie francuskie konsorcjum funkcjonujące na rynku energii, wody i odpadów na całym świecie. Na Europę przypada 80% sprzedaży (najważniejsze rynki to Francja oraz Belgia - 54% obrotów).

Strategia grupy w ostatnim czasie zakłada redukowanie działalności na rynkach krajów rozwijających się i stopniowe ograniczanie się do stabilnych gospodarek Unii Europejskiej oraz Ameryki Północnej. Nie wyklucza się pozyskiwania innych najdynamiczniej rozwijających się rynków. Spółka w tej chwili pozbywa się aktywów telekomunikacyjnych, żeby skupić się na podstawowej działalności. W najbliższych latach priorytetowe gospodarki to dla tej francuskiej firmy USA, Brazylia oraz Tajlandia.

Wysoka stRWE rośnie też dzięki

polskiemu rynkowi

Niemiecka firma jest dystrybutorem na rynku energii, gazu i wody. Kluczowe regiony to Niemcy, Wielka Brytania, kraje Europy Centralnej i Wschodniej (Polska, Czechy, Słowacja, Węgry, Austria) oraz USA. Grupa przechodzi restrukturyzację, polegającą na konsolidacji działalności oraz redukcji zadłużenia. Koncentruje się na swoich strategicznych rynkach. W Europie Centralnej najważniejszym rynkiem są obecnie Czechy (1887 mln euro przychodów ze sprzedaży gazu). Przychody polskiego STOEN-u to 354 mln euro.

Słabszy wynik netto to efekt kosztów poniesionych w związku z ostatnimi przejęciami.

Iberdrola

odczuła liberalizację

Koncern jest liderem na rynku energii odnawialnej w Hiszpanii oraz w prywatnym sektorze energetycznym w Meksyku. Sprzedaje również energię w Brazylii, Boliwii, Chile i Gwatemali. Grupa szczególny akcent kładzie na dostosowania do unijnych standardów w ochronie środowiska, wdrażając nowoczesne technologie w tej dziedzinie. Niewielki spadek przychodów to rezultat już widocznego spadku cen, który nastąpił na skutek rozpoczętej liberalizacji rynku hiszpańskiego.

Enel wycofuje się

z wodociągów

Włoska spółka planuje wycofanie się z rynku dystrybucji wody, żeby skupić się wyłącznie na działalności w sektorze energii i gazu. Z czasem wydzieli również aktywa telekomunikacyjne.

Poza rynkiem włoskim grupa działa w USA, Ameryce Łacińskiej, Hiszpanii i kilku niedużych krajach Europy Zachodniej. W związku z rozpoczętym już we Włoszech procesem liberalizacji rynku firma prowadzi działania, które mają jej pomóc w konfrontacji z szybko rosnącą konkurencją. Specjaliści przewidują, że liberalizacja rynku zmniejszy marże na sprzedaży energii o około 4%. Grupa osiągnęła znaczącą poprawę wyników w 2003 r.

Electrabel chce się

umocnić w Polsce

Firma znajduje się w grupie Suez. Jest zdecydowanym liderem na rynkach energii i gazu Beneluksu. Obecna jest również we Francji, Niemczech, Włoszech, Polsce, na Węgrzech oraz na Półwyspie Iberyjskim. W przyszłości grupa zamierza umacniać swoją pozycję na tych rynkach, w tym również w Polsce, gdzie ma Elektrownię Połaniec.

W 2003 r. holding znacząco zwiększył przychody. W wyniku ekspansji we Włoszech i Polsce obroty zwiększyły się o dodatkowe 563 mln euro.

E.ON - europejski lider

Oprócz Niemiec, E.ON. jest również obecny na rynku energii w USA, Wielkiej Brytanii, Holandii, Szwajcarii, Europie Centralnej (Czechy, Słowacja, Węgry oraz Polska) oraz na Półwyspie Skandynawskim. We wszystkich wymienionych regionach spółka zajmuje czołowe miejsce.

W 2003 r. grupa odnotowała dynamiczny wzrost. W następnych latach zamierza umacniać dotychczasową, bardzo silną pozycję w Europie. E.ON to największa europejska spółka z sektora użyteczności publicznej.

United Utilities liczy

na kompleksową ofertę

Firma jest dystrybutorem energii, wody oraz dużym graczem na rynku odpadów komunalnych w Wielkiej Brytanii. Pewną część przychodów osiąga również w Australii, Kanadzie oraz Europie Centralnej. Strategia grupy kładzie nacisk na kompleksową obsługę klientów, oferując usługi w możliwie jak największej liczbie obszarów użyteczności publicznej.