Firmy nie zaciągają kredytów

Firmy się oddłużają - twierdzą jedni analitycy. Spada wartość długów, bo wzmacnia się złoty - uważają inni. Ale w jednym się zgadzają - firmy nadal nie inwestują i tak naprawdę nie wiadomo, kiedy zaczną to robić.

We wrześniu wartość kredytów firm spadła o 400 mln zł w stosunku do sierpnia - wynika z danych GUS. To akurat nie jest nic nowego - wartość kredytów przedsiębiorstw spadła od początku roku o ponad 2,8 mld zł. Jednak o ile do tej pory firmy część zarobionej gotówki wpłacały na depozyty bankowe, które od początku roku wzrosły o 8,2 mld zł, o tyle we wrześniu było inaczej. Wartość depozytów spadła. Co się stało?

Lepiej się oddłużyć

Zdaniem Bartosza Pawłowskiego, ekonomisty ING BSK, firmy wykorzystują wysokie zyski, notowane w tym roku, do spłaty kredytów. I to zjawisko się nasila - stąd wrześniowy spadek wartości pożyczek.

Z kolei Piotr Bujak z BZ WBK zwraca uwagę, że we wrześniu mieliśmy do czynienia ze wzrostem wartości złotego.

- Ten spadek to wynik aprecjacji złotego - powiedział. - Zmniejsza się tylko wartość depozytów i kredytów denominowanych np. w euro.

B. Pawłowski zwraca uwagę na to, że jedno drugiemu nie przeszkadza. Czyli firmy mogą wykorzystywać wzmocnienie złotego, żeby mniejszym kosztem pozbyć się zadłużenia we wspólnej walucie. Bez względu jednak, jakie byłyby powody, wartość kredytów maleje. A to oznacza, że firmy nie zaczęły jeszcze inwestować.

Kwestia obaw?

Na zwiększenie inwestycji firm ekonomiści czekają już od kilkunastu miesięcy. I po każdym kolejnym kwartale okazuje się, że nie ma wzrostu tych nakładów. Dlaczego firmy wstrzymują się z inwestowaniem, mimo że wzrost PKB sięga 6%? I gdy już wiadomo, że wejście do UE - czego się część przedsiębiorców wcześniej obawiała - odbiło się na gospodarce pozytywnie.

- Wśród firm nadal panuje niepewność - polityczna, dotycząca bowiem dalszych losów rządu, oraz związana z nadal niskim popytem - powiedział B. Pawłowski. - Nadal nie widać, żeby Polacy przestawiali się na konsumpcję, bo ogranicza ją duże bezrobocie.

Na dodatek pojawił się inny czynnik - rosnący w siłę złoty. W efekcie z inwestycjami mogą się wstrzymywać eksporterzy. - Po co inwestować, skoro jest problem ze sprzedażą produktów - mówi B. Pawłowski.

Poczekamy na inwestycje?

Na dodatek - także ryzyko polityczne nie zniknie. Prędzej czy później czekają nas bowiem wybory.

- Czasem zdarza się, że tuż przed wyborami następuje eksplozja optymizmu. Zwłaszcza gdy poprzedni parlament nie cieszył się największą popularnością - powiedział P. Bujak. - Możliwe jednak, że na wzrost inwestycji przyjdzie nam jeszcze poczekać - dodał.

Gotówka na kontach

- Wartość depozytów bankowych przedsiębiorstw wynosi już ponad 70 mld zł i zaczyna się zbliżać do 10% PKB. Na dodatek firmy nie zaciągają nowych kredytów - powiedział Dariusz Filar z RPP.

Dlaczego przedsiębiorstwa nie chcą przeznaczyć posiadanych zasobów gotówki na inwestycje? Powodów jest kilka. Według D. Filara, duże firmy niepokoją się o trwałość ożywienia gospodarczego w USA i w Europie. J. Jankowiak zwrócił uwagę na wcześniejsze "przeinwestowanie". - Firmy nadal mają rezerwy produkcyjne - stwierdził. Kolejny powód to niepewność polityczna.

Rozwiązanie zagadki może się jednak kryć w danych GUS. Wynika z nich, że w II kwartale wzrost nakładów na środki trwałe był mniejszy niż w I kwartale. - GUS nie jest w stanie wychwycić wszystkiego - powiedział D. Filar. - Dane nie obejmują małych i średnich firm, które mają coraz większy udział w tworzeniu PKB - dodał J. Jankowiak. Według Macieja Krzaka, głównego ekonomisty Banku Handlowego, GUS potraktował niektóre inwestycje jako zapasy.