Unia pomogła, Unia zaszkodziła

Można szacować, że w pierwszych sześciu miesiącach udział branży leasingowej w całości inwestycji w polskiej gospodarce przekraczał 10%. W drugiej połowie roku branża wróciła do wcześniejszego trendu.

Dla branży leasingowej ubiegły rok był rekordowy. Wartość aktywów oddanych w leasing wyniosła - jak szacuje Związek Przedsiębiorstw Leasingowych - 12,3 mld zł, co oznacza 16-proc. wzrost w porównaniu z 2003 r. Jednocześnie wartość wyleasingowanych aktywów była o blisko dwie trzecie większa niż dwa lata wcześniej. Dane uwzględniają tylko rynek ruchomości. Nieruchomości to kolejne 1,9 mld zł wyleasingowanych aktywów.

Samochodowe przyspieszenie

Segmentem, który rósł najszybciej, był leasing samochodów osobowych. ZPL szacuje go w ubiegłym roku na blisko

1,5 mld zł, co oznacza przeszło dwukrotny wzrost w porównaniu z 2003 r. Leasing aut osobowych był o blisko miliard złotych większy niż w 2003 r. Co ciekawe, dynamika leasingu samochodów osobowych była tak duża, że to jej właśnie branża zawdzięcza 16,4-proc. wzrost wartości wyleasingowanych środków transportu drogowego. Leasing aut ciężarowych (i innych nieosobowych) urósł w znacznie mniejszym stopniu - o niespełna 270 mln zł. O ile samochody osobowe odpowiadają za ponad połowę wzrostu całego rynku leasingu w ub.r., to pozostałe środki transportu drogowego miały niespełna 15-proc. udział w rozwoju rynku.

Poza samochodami, branżę ciągnął w ub.r. leasing maszyn i urządzeń przemysłowych. Wartość tego typu aktywów, które oddano w leasing w ub.r., jest szacowana na 2,85 mld zł. Skala wzrostu przekroczyła 16%. Leasing maszyn i urządzeń dał całemu segmentowi leasingu ponad jedną piątą wzrostu. Jednak udział tego typu aktywów w całym rynku wciąż jest wyraźnie mniejszy niż cztery-pięć lat temu. Wtedy przekraczał jedną trzecią. Teraz jest to niewiele ponad 20%.

W wymiarze procentowym najbardziej dynamiczną częścią rynku leasingowego był w ub.r. leasing środków transportu kolejowego, powietrznego i wodnego. Wartość tego typu aktywów wyleasingowanych w ub.r. przekroczyła 150 mln zł. Było to trzykrotnie więcej niż w 2003 r. Jednak jeśli wziąć pod uwagę "wkład" leasingu tego typu aktywów w rozwój całej branży, to nie przekraczał on już 6%.

W niewielkim stopniu do zwiększenia się wartości rynku leasingowego w ub.r. przyczynił się również leasing komputerów i sprzętu biurowego. Chociaż leasing takich aktywów był o 22% wyższy niż w 2003 r., to dał jedynie 3% przyrostu całej branży.

Osobnym segmentem jest leasing nieruchomości. Ten rynek miał w ub.r. wartość 1,9 mld zł - trzykrotnie więcej niż w 2003 r. Ubiegły rok w leasingu nieruchomości był najlepszy od 1997 r. Wtedy w leasing oddano nieruchomości o wartości 1,7 mld zł. Według ZPL, rynek nieruchomości "wkroczył w fazę dynamicznego rozwoju. W porównaniu z 2003 rokiem został odnotowany wzrost o 207%. Obecny poziom udziału leasingu nieruchomości w rynku leasingu (ruchomości i nieruchomości) sięga ponad 13%, zbliżając tym samym polski rynek leasingu do standardów europejskich w tym zakresie".

7% inwestycji

Całoroczne dane wyglądają bardzo dobrze. Jeśli jednak wziąć pod uwagę dynamikę w poszczególnych półroczach okazuje się, że o ile pierwsze było bardzo dobre, to w drugim branża dostała zadyszki. Co prawda, w drugiej połowie ub.r. wartość całego rynku leasingowego była wciąż większa niż w takim samym okresie ub.r., jednak było to zasługą boomu w leasingu nieruchomości. Ten segment zanotował wzrost o blisko 270% w porównaniu z drugą połową 2003 r. Między lipcem a grudniem przekazano w leasing nieruchomości o wartości 1,6 mld zł. Od stycznia do czerwca wartość tego segmentu nie przekraczała 400 mln zł.

Wartość rzeczy ruchomych, jakie oddano w leasing w drugiej połowie ub.r., nie przekroczyła 6,1 mld zł. W analogicznym okresie 2003 r. była to kwota wyższa niż 6,5 mld zł.

W tej części branży rosły dwa sektory: maszyny i urządzenia oraz leasing samochodów osobowych. Ale już w przypadku komputerów i oprogramowania wartość aktywów przekazanych w leasing była praktycznie taka sama, jak rok wcześniej. O pół miliarda złotych skurczył się rynek środków transportu. Bez uwzględnienia samochodów osoOsłabienie branży leasingowej w drugiej połowie roku zbiegło się w czasie z ożywieniem inwestycyjnym w całej gospodarce. Właśnie w drugim półroczu realna dynamika nakładów brutto na środki trwałe wyszła wyraźnie na plus. Oznacza to, że zmalał

udział przedsiębiorstw leasingowych w finansowaniu dóbr inwestycyjnych. Z porównania nominalnej wartości inwestycji i wartości aktywów oddanych w leasing w 2003 r. wynika, że udział branży w finansowaniu inwestycji przekraczał 7%. W pierwszej połowie ub.r. ten odsetek zwiększył się nawet do ponad 10%. Jaki był w drugiej połowie niedawno zakończonego roku? Można szacować, że rynek wrócił do dotychczasowego trendu - w granicach 7-8%.

Bastien Charpentier, prezes

Europejskiego Funduszu Leasingowego:

Rynek leasingu w Polsce cały czas się rozwija. Do tej pory największym segmentem był rynek środków transportu. Od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej zgodnie z naszymi przewidywaniami następują zmiany. Polski rynek zaczyna upodabniać się do rynków krajów rozwiniętych. Rośnie udział maszyn i urządzeń, sprzętu IT. Zmiany w ustawie o podatku VAT spowodowały, że nastąpił znaczny wzrost w segmencie samochodów osobowych. Taką tendencję będziemy obserwowali zarówno w tym roku, jak i w latach następnych. Dużą przyszłość, jako branża, widzimy w leasingu konsumenckim, który teraz stanowi znikomy segment rynku. Patrząc na kraje, w których leasing ma dłuższą historię niż w Polsce, widzimy, że udział ten może być znacznie wyższy.

Zmianom struktury rynku leasingowego będzie nadal towarzyszyć wzrost zainteresowania leasingiem. W rozwijającej się gospodarce, jaką niewątpliwie jest teraz gospodarka polska, dla małych i średnich przedsiębiorstw leasing pozostaje nadal najłatwiejszym i najbardziej opłacalnym podatkowo źródłem finansowania inwestycji. Można zatem zaryzykować twierdzenie, że czasy prosperity branża leasingowa w Polsce ma jeszcze przed sobą.

Przewidujemy, że w roku 2005 wartość polskiego rynku leasingu ruchomości wzrośnie co najmniej o kilkanaście procent. Wpłynie na to wzrost skłonności przedsiębiorstw do inwestycji, wzrost udziału leasingu w finansowaniu zakupów oraz dobra sytuacja finansowa firm i utrzymujący się wzrost gospodarczy.

Z podsumowania

Związku Przedsiębiorstw Leasingowych:

"Wyniki 2004 roku wskazują, że utrwalił się trend dynamicznego rozwoju branży leasingowej, która pomimo perturbacji związanych ze zmianą otoczenia prawnego (nowa ustawa o VAT), systematycznie poprawia swoje wyniki. Dynamika wzrostu rynku leasingu w 2004 roku była zarazem nieco niższa od tej obserwowanej w 2003 roku, co wynika głównie z faktu, że w IV kwartale 2004 r. odczuwalnie zmniejszył się popyt na samochody, stanowiące niezwykle istotny sektor rynku leasingu. Jednocześnie jednak ostatni kwartał minionego roku przyniósł zauważalny wzrost na rynku maszyn i urządzeń, stąd wynik całej branży utrzymuje się nadal na bardzo wysokim poziomie i ma tendencję wzrostową".