Reklama

Alternatywa dla słupków i świec

Nie cieszące się dużą popularnością wykresy typu "kółko i krzyżyk" pozwalają niekiedy zauważyć sygnały, jakie trudniej dostrzec na podstawie tradycyjnych wykresów. Są one szczególnie przydatne do określania poziomów wsparcia i oporu.

Publikacja: 23.02.2005 07:34

Inwestorzy zazwyczaj posługują się wykresami liniowymi (gdzie widać jedynie kursy zamknięcia), słupkowymi (uwzględniającymi kursy otwarcia, najwyższy, najniższy i zamknięcia) lub świecowymi (będącymi w praktyce modyfikacją wykresów słupkowych). Rzadziej usłyszeć można o alternatywnym podejściu - wykresach typu "kółko i krzyżyk" (ang. point & figure), zwanych także mniej obrazowo punktowo-symbolicznymi.

Czas się nie liczy

Ten typ wykresów różni się od tych najpopularniejszych przede wszystkim tym, że praktycznie ignoruje upływ czasu. Na wykresach liniowych czy świecowych notowania są nanoszone sesja po sesji. Tymczasem na wykresie punktowo-symbolicznym liczą się jedynie zmiany kursów. Podejście takie oparte jest na założeniu, że eliminując wpływ upływającego czasu, możemy zauważyć to, czego nie dałoby się dostrzec na tradycyjnych wykresach. Jest to zresztą element ogólniejszej filozofii, według której inwestor nie jest w stanie przeanalizować wszystkich napływających danych i lepiej wyłowić z "szumu informacyjnego" tylko te najważniejsze.

W jaki sposób tworzy się wykres "kółko i krzyżyk"? Jak wskazuje sama nazwa, składa się on z kolumn symboli przypominających kółko ("O") oraz kolumn zawierających krzyżyki ("X"). Symbole te zwane są ogólnie "kratkami" ("box"). Każdy "X" oznacza wzrost kursu, natomiast "O" oznacza spadek. Każdej wartości na osi "x" odpowiada jedna kolumna. Co ważne, w danej kolumnie mogą się znaleźć albo kółka albo krzyżyki - nigdy oba symbole jednocześnie. Kolumna "X" oznacza trend wzrostowy, kolumna "O" - trend zniżkowy.

Dwa parametry

Reklama
Reklama

Wykres tego typu posiada dwa parametry: wielkość kratki (box size) oraz tzw. parametr odwrócenia (reversal amount). Wielkość kratki to wartość, o jaką musi zmienić się kurs, aby zmiana ta została odzwierciedlona w postaci symbolu ("X" lub "O"). Wyraża się ją w złotych (dla akcji) lub w punktach (dla indeksów). Im większa wielkość kratki, tym większe muszą być wahania notowań, by w ogóle pojawiły się na wykresie. Zwiększając ten parametr można wyeliminować mniejsze ruchy kursu. Poza tym, im większa wielkość kratki, tym bardziej długoterminowy jest charakter wykresu.

Parametr odwrócenia to zmiana kursu (przeciwna do dotychczasowego trendu) konieczna do tego, by doszło do odwrócenia tendencji - tzn. zaprzestania rysowania dotychczasowej kolumny (tzn. dodawania do niej kolejnych symboli) i rozpoczęcia rysowania kolejnej zawierającej inne symbole. Parametr odwrócenia to wielokrotność wielkości kratki. Przykładowo: wielkość kratki = 10 zł, parametr odwrócenia = 2. W tej sytuacji, aby doszło do zmiany tendencji, kurs musi spaść o 2×10 = 20 zł. Wówczas przechodzimy do nowej kolumny, w której rysujemy "O". Według przyjętej konwencji, pierwsze "O" w nowej kolumnie nanoszone jest jedno pole poniżej najwyższego "X" w poprzedniej kolumnie. Analogicznie, pierwszy "X" rysowany jest tuż nad najwyższym "O" z poprzedniej kolumny. Istnieje jeszcze jedna prawidłowość. Każda kolumna musi zawierać przynajmniej tyle symboli, ile wynosi parametr odwrócenia. Im większy ten parametr, tym krótszy jest wykres.

Wsparcia i opory jak na dłoni

Na czym polega użyteczność wykresów "kółko i krzyżyk" w porównaniu z tradycyjnymi sposobami graficznego prezentowania zmian cen? Często łatwiej na nich znaleźć ważne poziomy wsparcia lub oporu. Częściej zauważyć tu można też podwójne i potrójne szczyty i dołki. Poza tym także tutaj można rysować linie trendu biegnące po krawędziach kratek. Wykresy "kółko i krzyżyk" można stosować zarówno jako alternatywę dla innych technik, jak i ich uzupełnienie.

Wykres Telekomunikacji Polskiej przedstawia notowania tej spółki z okresu schyłku tzw. hossy internetowej w pierwszych miesiącach 2000 r. Widać tu bardzo wyraźnie poziomy oporu (biegnące po szczytach kolumn zawierających "X"), które najpierw powstrzymywały dalszą zwyżkę, a później uniemożliwiały trwalsze odbicie. Równocześnie od dołu ograniczały wahania kursu wsparcia (rysowane po minimach kolumn zawierających "O"). W ten sposób dwukrotnie ukształtowały się horyzontalne kanały. Wybicie w dół z tych formacji zapowiadało dalszą przecenę. Należy zaznaczyć, że wykres TP został narysowany przy wielkości kratki wynoszącej 1 zł oraz parametrze odwrócenia równym 1.

Przy wykorzystaniu tej techniki analizować można nie tylko kursy akcji, ale także indeksy. Na wykresie widać notowania WIG20 z ostatnich miesięcy (wielkość kratki = 20 pkt, parametr odwrócenia = 1). Tu z kolei zauważyć można użyteczność poziomów oporu w czasie długotrwałego trendu wzrostowego. Wybicie powyżej serii kolumn zawierających "X" stanowiło kilkakrotnie trafny sygnał kupna, zapowiadający kontynuację tendencji.

Reklama
Reklama

W kolejnych artykułach z cyklu "Edukacja" omówione zostaną inne techniki rysowania i analizowania wykresów.

Gospodarka
Na świecie zaczyna brakować srebra
Patronat Rzeczpospolitej
W Warszawie odbyło się XVIII Forum Rynku Spożywczego i Handlu
Gospodarka
Wzrost wydatków publicznych Polski jest najwyższy w regionie
Gospodarka
Odpowiedzialny biznes musi się transformować
Gospodarka
Hazard w Finlandii. Dlaczego państwowy monopol się nie sprawdził?
Gospodarka
Wspieramy bezpieczeństwo w cyberprzestrzeni
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama