Stary Kontynent myśli o zmianie prawa

W ostatnich tygodniach rozwinęła się dyskusja na temat regulacji prawnych dotyczących branży funduszy hedgingowych w Europie. Jakie są tego przyczyny? Jakie są przepisy w poszczególnych krajach?

Kanclerz Niemiec Gerhard Schroeder zlecił w maju ministerstwom sprawiedliwości, finansów i gospodarki przeprowadzenie badania działalności funduszy hedgingowych. To wynik wymuszenia przez nie rezygnacji ze stanowiska na prezesie Deutsche Boerse. W efekcie pojawiła się propozycja, by ujednolicić regulacje dotyczące tego rodzaju funduszy w ramach całej Unii Europejskiej. Uznać je za nową klasę aktywów oraz stworzyć zestaw "brzegowych" przepisów, którym miałyby podlegać. Stwierdzono jednocześnie, że zaostrzenie regulacji jedynie w Niemczech pogarszałoby warunki prowadzenia biznesu w tym kraju, ale nie pomogłoby rozwiązać żadnych problemów. Fundusze hedgingowe mogą działać w Niemczech od ubiegłego roku. Szacuje się, że około 30 tego rodzaju podmiotów ma "strategiczną" pozycję w niemieckich firmach.

Będą ostrzejsze przepisy

w Wielkiej Brytanii?

O możliwości zaostrzenia regulacji poinformował w ostatnich dniach brytyjski regulator. Zaniepokojenie Financial Services Authority budzi możliwość testowania przez niektórych zarządzających funduszami hedgingowymi "granic akceptowalnych praktyk" odnoszących się do insider tradingu oraz manipulacji rynkiem. Pierwszym krokiem w stronę nowych rozwiązań mają być opinie branży inwestycyjnej na temat ryzyka związanego z takimi funduszami. W Londynie tylko w ubiegłym roku rozpoczęło działalność 125 nowych podmiotów. Możliwość ściślejszej kontroli od przyszłego roku rozważa również Luksemburg. Natomiast szwajcarski bank centralny jest temu przeciwny uznając, że fundusze hedgingowe nie stwarzają żadnego zagrożenia dla systemu finansowego (m.in. także dlatego, że nie zbierają depozytów od klientów).

W każdym kraju

inne przepisy

Inicjatywy zmierzające do większej kontroli działalności funduszy hedgingowych są pochodną rozwoju tej branży. Jego motorem napędowym jest popyt generowany przez instytucje finansowe. Jednocześnie obserwujemy stopniowe zmiany przepisów, których efektem jest zwiększona dostępność tego rodzaju funduszy (głównie tzw. fundusze funduszy) oraz tzw. wrappers, czyli produktów opartych na funduszach hedgingowych (np. certyfikaty inwestycyjne, których wartość zależy od zmian indeksu funduszy hedgingowych). Szczególnie chodzi tu o klientów detalicznych. Szacuje się, że teraz około jedna czwarta z ponad 1 bln aktywów przypada na europejskie podmioty.

W powszechnej opinii fundusze hedgingowe uznawane są za inwestycje o podwyższonym ryzyku. Z jednej strony, wynika to z realizowanych przez wiele z nich strategii i wykorzystywaniu dźwigni finansowej (choć w dużej ilości przypadków mamy do czynienia z bezpiecznymi strategiami opartymi na przykład na arbitrażu), z drugiej, z braku tak ścisłych jak w przypadku tradycyjnych funduszy regulacji prawnych.

Regulacje prawne na Starym Kontynencie generalnie obejmują trzy obszary: dostępność funduszy hedgingowych, możliwość ich dystrybucji oraz wymagania w stosunku do podmiotów je tworzących. Każdy kraj ma w tym zakresie odrębne przepisy.

Dostępność

Jedną z metod ochrony przed zwiększonym ryzykiem jest ograniczenie w wielu krajach - na wzór rozwiązań funkcjonujących w USA - kręgu potencjalnych klientów. Służy temu wyznaczenie minimalnego progu inwestycji. Przyjmuje się, że sytuacja materialna osób mogących sprostać takim wymaganiom, jest na tyle dobra, by ewentualne straty nie okazały się dla nich zbyt dotkliwe. Według czerwcowego raportu PricewaterhouseCoopers ograniczenia w tym względzie są w Danii, Francji, Irlandii, Portugalii, Wielkiej Brytanii i we Włoszech. Wahają się od ok. 8,3 tys. USD w Danii do 0,5 mln euro we Włoszech.

Dystrybucja

Kwestia możliwości rozprowadzania funduszy hedgingowych na Starym Kontynencie jest dużo bardziej skomplikowana. W wielu krajach rozróżnia się dystrybucję podmiotów zarządzanych przez pojedynczych managerów i tzw. funduszy funduszy. Na przykład tych pierwszych nie można sprzedawać detalicznym klientom w Niemczech. Przepisy mogą różnie traktować fundusze zarejestrowane w kraju i za granicą. Belgijskie i greckie prawo skutecznie zapobiega tworzeniu funduszy hedgingowych. Zezwala jednocześnie na oferowanie ich w formie private placement, a w Austrii także poprzez banki, czy tzw. wrappers. Można również spotkać ograniczenia dotyczące dystrybucji podmiotów realizujących konkretne strategie. W Austrii nie zezwala się na oferowanie funduszy wykorzystujących krótką sprzedaż nie do zabezpieczania pozycji, a do spekulacji. Generalnie zasadą jest to, że fundusze hedgingowe nie mogą być publicznie reklamowane, a dystrybucja wymaga uzyskania zgody lokalnego regulatora rynku.

Wymagania kapitałowe

wobec zarządzających

W dużych europejskich krajach założenie funduszu hedgingowego jest czasochłonne. Według danych PwC potrzeba na to przeciętnie kilku miesięcy. Natomiast w tzw. rajach podatkowych zajmuje to zazwyczaj kilka dni. Państwa różnią się także wymaganiami kapitałowymi. Relatywnie niskie są w Irlandii i Wielkiej Brytanii, gdzie trzeba posiadać kapitał w wysokości zazwyczaj odpowiednio 50 tys. euro i 50 tys. funtów oraz jednej czwartej rocznych wydatków. Jeśli zarządzający działa w Szwajcarii, ale fundusz nie jest tam zarejestrowany, nie podlega generalnie takim wymogom. Ale we Włoszech istnieje konieczność posiadania przez menedżera 1 mln euro, a nawet więcej w zależności od rodzaju i wielkości funduszu.

Z kolejnego materiału można będzie dowiedzieć się o rozwiązaniach regulacyjnych i planowanych zmianach wymagań w stosunku do funduszy hedgingowych w Stanach Zjednoczonych.