BOT zwiększy wydobycie i wejdzie na giełdę

Turów i Bełchatów - kopalnie węgla brunatnego należące do BOT Górnictwo i Energetyka - chcą rozwijać moce produkcyjne i zwiększać rentowność. Firmy wydadzą na to miliardy złotych. W przyszłym roku koncern chce zadebiutować na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Prawie na wszystkich kontynentach naszego globu węgiel brunatny odgrywa znaczącą rolę w systemie energetycznym. Szczególną jednak w Europie.

Europa przoduje

20% rocznego globalnego wydobycia przypada na Niemcy, następne państwa według wielkości wydobycia to Rosja, Stany Zjednoczone, Polska, Czechy, Grecja, Turcja, Australia, Chiny, Rumunia, Kanada, Bułgaria, Indie, Tajlandia, Węgry i Hiszpania. Obecnie ok. 70% światowego wydobycia węgla brunatnego przypada na Europę, 12% to udział Ameryki Północnej, 13% państw azjatyckich, a pozostałe 5% pozyskiwane jest w Australii.

Zasoby węgla brunatnego przewidziane do gospodarczego wykorzystania określane są wielkością 512 mld ton. Dzięki takim zasobom, będzie można utrzymać obecny poziom światowego wydobycia (ok. 950 mln ton/rok) jeszcze przez ponad 500 lat, podczas gdy statystyczny zasięg czasowy rezerw innych nośników energii wynosi dla ropy ok. 40 lat, dla gazu ziemnego 65 lat, dla węgla kamiennego 150 lat.

Trzy pola KWB Bełchatów

Złoża węgla brunatnego w rejonie Bełchatowa odkryto i udokumentowano na początku lat sześćdziesiątych XX wieku. W ramach odkrytego złoża, o zasobach oszacowanych na 2 mld ton, wydzielono trzy obszary jego zalegania

(to pola: Kamieńsk, Bełchatów, Szczerców).

Do eksploatacji zakwalifikowano węgiel zalegający w polach Bełchatów i Szczerców. Taką też kolejność przyjęto dla projektowania, prac przygotowawczych i eksploatacji złoża. W 1973 r. rozpoczęto prace przygotowawcze do udostępnienia złoża w polu bełchatowskim. W 1975 r. utworzono Przedsiębiorstwo Państwowe Kopalnia Węgla Brunatnego Bełchatów. Równocześnie z budową kopalni, realizowano prace związane z budową elektrowni.

Projektowaną zdolność wydobywczą kopalnia osiągnęła w 1988 r. W ostatnich latach dostawy węgla do elektrowni wynosiły od 34 do 35 mln ton rocznie. Elektrownia Bełchatów, na bazie dostarczonego przez kopalnię paliwa, produkuje 20% wytwarzanej w kraju energii elektrycznej, a koszt jej produkcji jest o 25-50% niższy od wytwarzanej na bazie innych paliw.

Bełchatowski węgiel ma ok. 20 mln lat. Wtedy, w obrębie rowu Kleszczowa, stworzyły się warunki umożliwiające rozwój bagniska, a następnie torfowiska i w konsekwencji - węgla brunatnego.

Teraz Szczerców

Obecnie trwają prace przy drugiej kopalni węgla na polu Szczerców.

Pierwsze decyzje w sprawie budowy odkrywki były podjęte w 1979 r. Założenia przewidywały budowę kopalni o zdolności wydobywczej 12 mln ton/rok i uzyskanie pierwszego węgla w 1989 r. Tak się jednak nie stało, a budowę wstrzymano na początku lat 90. Prace związane z ponownym uruchomieniem budowy odkrywki wznowiono w 1998 r. Nowy plan zakłada, że kopalnia ma mieć zdolność wydobywczą 36,5 mln ton węgla rocznie. Pozyskanie pierwszego węgla planuje się na 2008 r. Osiągnięcie docelowej zdolności wydobywczej prognozowane jest na 2013 r. Zakończenie robót górniczych związanych z eksploatacją węgla to rok 2032.

Dla umożliwienia rozpoczęcia robót udostępniających, konieczne było wykonanie wielu prac przygotowawczych, z których najbardziej spektakularne było przemieszczenie dwóch maszyn podstawowych (koparki nadkładowej i zwałowarki) i stacji napędowych przenośników z odkrywki Bełchatów w rejon wkopu udostępniającego tzw. trasą prowadzenia maszyn o długości ca 20 km.

Potrzebny 1 mld USD

Budowa nowej kopalni ma również swój wymiar finansowy. Przewiduje się, że do osiągnięcia pełnej zdolności wydobywczej, trzeba wydać ok. 1 mld dolarów. Źródłami finansowania będą w 68% środki własne, a w 32% środki zewnętrzne.

Rozwój kopalni zapewni funkcjonowanie Elektrowni Bełchatów do 2032 r., choć w końcowych latach ich eksploatacji mogą wystąpić niedobory w pokryciu zapotrzebowania elektrowni na paliwo. Przedłużenie pracy elektrowni na węglu brunatnym do lat 50. XXI wieku będzie uwarunkowane pozyskaniem węgla ze złóż satelitarnych. Jednym z największych możliwych do wykorzystania jest złoże Złoczew w województwTurów ma jeszcze

400 mln ton

W złożu Turów, które znajduje się w worku turoszowskim, jest jeszcze około 440 mln ton zasobów przemysłowych węgla brunatnego. Ich pozyskanie będzie utrudnione pogarszającymi się warunkami geologiczno-górniczymi. O wydobyciu węgla i przetworzeniu go w energię elektryczną decyduje jednak potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju, które oparte jest na krajowych surowcach i polskim przemyśle wydobywczym i wytwórczym, oraz konkurencyjności ekonomicznej energii wytworzonej z węgla brunatnego.

Obecnie obowiązuje w kopalni program inwestycji modernizacyjno-odtworzeniowych na lata 2000-2012. W opracowaniu tym zakłada się inwestycje obejmujące maszyny podstawowe, przenośniki taśmowe, obiekty energetyczne, drogi i place oraz odwodnienie.

W perspektywie, do 2012 r., spółka chce zbudować 58 przenośników taśmowych o łącznej długości 36 km, zakończyć modernizację koparki kołowej, zmontować dwie nowe koparki oraz zbudować drugą zwałowarkę. Do tego firma będzie musiała zainwestować w rozdzielnie elektryczne i linii napięcia oraz zbudować około 100 tys. m2 nowych dróg i placów.

Zgodnie z ostatnią aktualizacją programu inwestycyjnego kopalni, realizacja zadań w latach 2001-2012 będzie wymagała zabezpieczenia w wysokości około 1,0 mld zł. Jeżeli odnieść to do kwoty inwestycji zrealizowanych w latach 1991-2000, która w przeliczeniu na warunki 2001 r. wynosi 1,48 mld zł (822 mln zł według wartości poniesionych), to okaże się, że firma już wydała połowę kwoty na docelowe inwestycje.

BOT na GPW

W skład holdingu BOT wchodzi sześć spółek: BOT Górnictwo i Energetyka, Elektrownia Bełchatów, Elektrownia Opole, Elektrownia Turów, Kopalnia Węgla Brunatnego Bełchatów oraz Kopalnia Węgla Brunatnego Turów. Spółka BOT Górnictwo i Energetyka ma 69% akcji każdej ze spółek zależnych wchodzących w skład holdingu. Po pierwszym półroczu tego roku przychody firmy wyniosły 3,55 mld zł, zysk netto zamknął się kwotą 148,5 mln zł. W przyszłym roku spółka chce przeprowadzić ofertę publiczną i zadebiutować na warszawskim parkiecie.

WW