Rekordowy wzrost gospodarczy Czech

Czeski PKB w I kwartale zwiększył się o 7,4 proc. Zdecydowały o tym szybki wzrost eksportu i inwestycji. Tak dynamicznie czeska gospodarka nie rozwijała się jeszcze nigdy w 13-letniej historii republiki

Wyniki gospodarcze I kwartału okazały się w Czechach lepsze od 6,9 proc. z ostatnich trzech miesięcy ub.r., a także od prognoz analityków, którzy spodziewali się wzrostu produktu krajowego o 7,2 proc. Dwa najważniejsze czynniki tak znaczącego przyspieszenia to eksport i inwestycje, a coraz większy wpływ na czeską gospodarkę zaczyna odgrywać przemysł motoryzacyjny.

Motoryzacją stoją

W marcu uruchomiono wspólną fabrykę Toyoty i Peugeota i od razu produkcja przemysłowa Czech wzrosła w I kw. o 15,5 proc., a eksport aż o 17 proc. Do doskonałych wyników eksportu walnie przyczyniła się też należąca do Volkswagena Skoda, której sprzedaż wzrosła w I kw. o 18,3 proc., a zysk netto zwiększył się ponaddwukrotnie, do 130 mln USD. Czeski import wzrósł w kw. o 15,3 proc., zatem bilans handlu zagranicznego też przyczynił się do rekordowego wyniku PKB.

Czechy stają się motoryzacyjną potęgą i jeszcze przez dobrych kilka lat ta branża będzie odgrywała ważną rolę w tamtejszej gospodarce. Do 2008 r. prawie miliard dolarów Hyundai ma zainwestować w Nosovicach, gdzie zbuduje fabrykę, która od 2010 r. będzie produkować 300 tys. samochodów, a w całym kraju produkcja przekroczy milion aut. W czasie budowy tak potężnych zakładów na wzrost czeskiego PKB rzutować będą czynione tam inwestycje, a po uruchomieniu produkcji podobny wpływ będzie miał eksport samochodów, bo wszystkie działające już i powstające w tym regionie fabryki nastawione są na eksport do całej Europy. Warunki eksportu w sposób oczywisty poprawiły się po przystąpieniu Czech do Unii Europejskiej.

Najniższe stopy

Inwestycje w środki trwałe wzrosły w Czechach w I kwartale o 7,1 proc. w porównaniu z 4,5 proc. w poprzednich trzech miesiącach. Również bardziej niż w IV kw. ub. r. zwiększyły się wydatki czeskich gospodarstw domowych, odpowiednio o 2,6 i 3,4 proc. Rząd wydał o 1 proc. mniej niż w pierwszych trzech miesiącach ub. r.

Wzrost gospodarczy inspirowany przede wszystkim eksportem, a także silny kurs korony pozwalają trzymać w ryzach krajową inflację i dzięki temu Czechy mogą sobie pozwolić na najniższą w Unii Europejskiej stopę procentową, która od ośmiu miesięcy wynosi 2 proc. Nie można jednak wykluczyć, że jeszcze w tym roku stopy w Cechach pójdą w górę, bo zaostrzana jest polityka pieniężna na wszystkich najważniejszych rynkach, a na wewnętrznym eksport i inwestycje coraz wyraźniej przekładają się na obserwowane już ożywienie popytu.

Dzieje się tak między innymi dlatego, że czescy konsumenci mają coraz więcej pieniędzy również dzięki przedwyborczej hojności polityków. Na wiosnę obniżono podatki dochodowe najmniej i średnio zarabiających. W ten sposób mający wtedy przewagę w parlamencie socjaldemokraci chcieli zmniejszyć atrakcyjność przedwyborczego hasła największej partii opozycyjnej ODS, obiecującej wprowadzenie podatku liniowego w wysokości 15 proc.

Ten zabieg okazał się nieskuteczny. ODS zdobyła największe poparcie elektoratu w przeprowadzonych przed tygodniem wyborach i to jej przywódcy prezydent Klaus powierzył misję utworzenia rządu. Nie będzie to łatwe, bo w wyniku głosowania lewica i prawica mają po sto mandatów w liczącym 200 miejsc parlamencie.

Łotwa PKB wiźkszy o 13,1 proc.

Łotewska gospodarka w I kw. odnotowała 13,1-proc. tempo wzrostu. Tak szybko w Unii Europejskiej żaden kraj się nie rozwijał, a i w skali światowej taka dynamika jest dość rzadkim zjawiskiem. Podstawą łotewskiego wzrostu były szybko zwiększające się wydatki konsumpcyjne i boom budowlany. Przy takiej strukturze wzrostu również łotewska inflacja

- 6,6 proc. w maju - była największa w Unii. Uniemożliwiło

to przyjęcie euro w 2008 r., a MFW ostrzega przed przegrzaniem koniunktury.