Projekt jest, lecz brak decyzji w sprawie PKP

Ministerstwo Transportu przygotowało długo oczekiwany przez środowisko kolejarzy projekt nowelizacji ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP. Ma on umożliwić dalszą restrukturyzację polskich kolei, w tym przyspieszyć przekształcenia własnościowe. Projekt realizuje część pomysłów prezentowanych od początku roku w planie rządowej "Strategii dla transportu kolejowego do 2013 roku".

Pięć spółek regionalnych

Zgodnie z dokumentem od początku 2008 r. ma rozpocząć działalność pięć samorządowych kompanii kolejowych (będą miały formę spółek prawa handlowego). Oznacza to przesunięcie terminu ich powstania o rok, bo jeszcze kilka miesięcy temu przedstawiciele MT twierdzili, że zostaną one utworzone już 1 stycznia 2007 r.

Kompania Nadwiślańska będzie działała na obszarze woj. podlaskiego, lubelskiego, mazowieckiego i łódzkiego, Kompania Południowa w woj. podkarpackim, małopolskim i świętokrzyskim, Kompania Śląska w woj. śląskim, opolskim i dolnośląskim, Kompania Zachodnia w woj. wielkopolskim, lubuskim i zachodniopomorskim, a Kompania Północna w pomorskim, kujawsko-pomorskim i warmińsko-mazurskim.

Firmy powstaną na bazie majątku należącego obecnie do PKP Przewozy Regionalne. Przejmą od tej spółki organizację przewozów pasażerskich na swoim terenie. Samorządy wojewódzkie będą miały w nich pozycję dominującą, bo z projektu wynika, że do nich będzie należało co najmniej 51 proc. akcji kompanii.

Nie wiadomo, jak na takie rozwiązanie zareagują władze tych województw, które już zaangażowały się w tworzenie spółek kolejowych (chodzi o Mazowsze i Wielkopolskę). Ustawa wymusi na nich finansowanie nowych podmiotów. Resort transportu może także napotkać opór ze strony kolejowych związków zawodowych, którym nie podoba się pomysł rozbicia PKP PR na spółki regionalne.

Brak decyzji o oddłużeniu

Oprócz powołania kompanii, projekt upraszcza proces zbywania majątku przez PKP, w tym także mniejszościowych udziałów w spółkach niewchodzących w skład Grupy. Przedsiębiorstwo posiada obecnie mniej niż 10 proc. akcji w 35 firmach, a łącznie w jego gestii są udziały w ponad 80 spółkach. Zabrakło natomiast w nim przepisów, które umożliwią powstanie Podatkowej Grupy Kapitałowej PKP, choć taki pomysł pojawia się w strategii.

Mimo powstania projektu Jerzy Piechociński, b. przewodniczący sejmowej komisji infrastruktury, nie pozostawia na MT suchej nitki. Podkreśla, że nadal nie zostały podjęte kluczowe decyzje, w tym dotyczące oddłużenia PKP i PKP PR. Zadłużenie PKP sięga 6 mld zł, a długi spółki przewozowej wynoszą ok. 2,1 mld zł.

Bez oddłużenia nie będzie możliwe powstanie spółek samorządowych ani też zakończenie procesu restrukturyzacji kolei. Resort transportu chciał spłacić długi PKP z budżetu państwa, lecz zawetowało to Ministerstwo Finansów. Nie wiadomo, czy pomysłu wykorzystania w tym celu Funduszu Kolejowego nie spotka podobny los. - Może to MF powinno przygotować strategię oddłużenia - uważa J. Piechociński.