Rząd zwleka z decyzją

Rządowy zespół, który miał zdecydować o kształcie systemu wypłat emerytur z II filaru, nie zebrał się wczoraj. Spotkanie ekspertów zostało przełożone na przyszły piątek

Wczoraj miał się zebrać zespół ekspertów, do którego należy wypracowanie sposobu wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w funduszach emerytalnych. Do spotkania nie doszło - zostało ono przełożone na jutro.

Emerytury już za dwa lata

W 2009 roku około 80 tys. osobom mają być wypłacone pierwsze emerytury z OFE. Rząd jeszcze nie zdecydował, jaki będzie kształt systemu wypłaty tych emerytur. Przedstawiony niedawno przez ministerstwo pracy projekt wciąż budzi wiele kontrowersji. Najbardziej dyskutowaną kwestią jest sprawa dziedziczenia środków oraz emerytur małżeńskich, które umożliwiłyby jednemu z małżonków skorzystanie z oszczędności zgromadzonych przez drugiego w razie jego śmierci.

Dlaczego nie dziedziczyć?

Dlaczego emerytury, na które przez lata płacimy składki do OFE, nie mogą być dziedziczone? Zdaniem ekspertów, dziedziczenie emerytur nie jest możliwe z prostego powodu. - Należy pamiętać, że cały proces emerytalny dzieli się na dwa etapy - twierdzi profesor Tadeusz Szumlicz z katedry ubezpieczeń społecznych w Szkole Głównej Handlowej. - Pierwszym z nich jest etap oszczędzania, który trwa do momentu, kiedy nasze składki trafiają do funduszu. Jeżeli ktoś umrze przed przejściem na emeryturę, zgromadzone przez niego w OFE środki oczywiście są dziedziczone - mówi. - Inną kwestią jest wypłata emerytury, czyli tzw. etap ubezpieczenia, na którym trzeba wziąć pod uwagę ryzyko demograficzne. Osoba, która umrze przed osiągnięciem przeciętnego dalszego trwania życia, sfinansuje emeryturę tego, kto będzie żył dłużej - dodaje T. Szumlicz.

System powinien być prosty

Rządowy projekt wypłaty świadczeń z OFE obejmuje trzy rodzaje emerytur: świadczenie indywidualne, gwarantowane oraz małżeńskie. Dwie ostatnie propozycje mają "obejść" zakaz dziedziczenia emerytury. Chodzi głównie o to, aby zapobiec sytuacji, w której dobrze zarabiający mąż umierając, zostawi bez środków do życia żonę, która np. całe życie nie pracowała zawodowo.

Jednak emerytura małżeńska nie podoba się przedstawicielom resortu pracy, a także wielu ekspertom. Jak twierdzi profesor Marek Góra z katedry Ekonomii na SGH, system emerytalny musi być jak najprostszy. - Moim zdaniem, należy wprowadzić tylko emerytury indywidualne - mówi M. Góra. - Kwestię tych osób, których problem ma załatwić emerytura małżeńska, można rozwiązać poza obowiązkowym systemem emerytalnym, np. w formie polisy na życie - mówi Marek Góra. Innego zdania jest Tadeusz Szumlicz. - Nie jestem przeciwnikiem emerytury małżeńskiej. Lepszym jednak rozwiązaniem byłoby uelastycznienie okresu wypłaty świadczenia gwarancyjnego. Uważam, że ludziom należy dać wybór różnych opcji - mówi T. Szumlicz.

Tymczasem resort pracy rozważa inną możliwość. Zamiast emerytur małżeńskich chce zaproponować transfer środków między małżonkami jeszcze w ramach OFE. - Sądzę, że takie rozwiązanie mogłoby jeszcze bardziej niż emerytury małżeńskie podrożyć cały system - mówi T. Szumlicz. - W takim wypadku wyższe środki kapitałowe mężczyzn (którzy krócej żyją i więcej zarabiają) byłyby przesuwane do grupy o wyższym ryzyku (kobiet, które dłużej żyją i mniej zarabiają) - dodaje. Aby obejść ten problem, resort pracy zastanawia się nad wprowadzeniem ograniczeń w takich transferach. Mąż, po przekazaniu pieniędzy żonie, musiałby zostawić sobie określoną z góry kwotę, tak aby wystarczyło mu na wyższą od przeciętnej emeryturę.

Cena za pewnośćZdaniem wiceministra pracy i polityki społecznej Romualda Polińskiego, wprowadzenie emerytur małżeńskich obniży wszystkie emerytury nawet o 30 proc. Eksperci są jednak zdania, że niższe świadczenia w przypadku emerytury małżeńskiej i gwarantowanej będzie ceną, jaką klient zapłaci za możliwość wyboru innej opcji, która da mu pewność, że w razie czego nie zostawi współmałżonka bez środków do życia.