Akcentów gospodarczych w kampanii nie będzie za wiele

Krótki czas, jaki pozostał do wyborów parlamentarnych, nie sprzyja merytorycznej dyskusji nad programami rządzenia. Tym razem nie znamy nawet zaplecza eksperckiego partii

Ponad 30 mln wyborców ma nieco więcej niż miesiąc, aby zapoznać się z propozycjami wyborczymi partii politycznych. Po decyzji Sejmu o samorozwiązaniu kampania będzie wyjątkowo krótka. Fakt ten nie sprzyja budowaniu zaplecza eksperckiego partii. Inaczej niż jesienią 2005 r. nie powstają rozbudowane, autorskie plany reform. Pojedynek ugrupowań, według większości politologów, opierać się będzie na silnych osobowościach i podziałach światopoglądowych i historycznych. Dlatego też szef PO Donald Tusk zdecydował się walczyć o głosy w stolicy, a gospodarcza gwiazda PiS Zyta Gilowska o poparcie w Poznaniu. Z tego samego powodu billboardy największych partii bazują na emocjach i negatywnej ocenie rywala. - Nie popełnimy błędu sprzed dwóch lat i nie będziemy prowadzić kampanii tylko merytorycznej - tłumaczył niedawno poseł i ekspert od spraw gospodarczych w PO Jakub Szulc.

Transfery, nie programy

W początkowej fazie kampanii partie starają się przeciągnąć do siebie kluczowe postacie konkurencji. Zaczęło się od legendy toruńskiej "Solidarności", Antoniego Mężydło, który wyemigrował z PiS do PO. Platformie udało się także pozyskać byłego ministra obrony i senatora PiS Radka Sikorskiego. "Najważniejszy" jednak transfer ujawniony będzie w tę sobotę, na konwencji PO w Gnieznie. Media spekulują, że chodzi o przeciwwagę dla Gilowskiej w Wielkopolsce.

W pozyskiwaniu nowych sympatyków nie próżnuje też i partia rządząca. W piątek doradcą prezydenta Lecha Kaczyńskiego została Nelly Rokita, żona Jana Rokity. Spekuluje się, że nad przejściem do PiS zastanawia się także polityk PO.

Najpierw układanie list

Równolegle trwa układanie list wyborczych partii. Ordynacja wyborcza skonstruowana jest w ten sposób, że silna "jedynka" ciągnie innych kandydatów z danej listy. Ułożenie odpowiedniego porządku zajęło liderom startujących ugrupowań sporo czasu. Dużo z tym problemu miały koalicje (Lewica i Demokraci, czy też niedawno powstała Liga Prawicy Rzeczypospolitej). Ale i główne partie nie mówiły jednym głosem. Do zarejestrowania list pozostał jeszcze tydzień. Należy się spodziewać, że po tym terminie na dobre ruszy agitacja w okręgach wyborczych.

Już w poniedziałek poznamy pełen wykaz partii, które będą zabiegać o poparcie wyborców. W piątek lista Państwowej Komisji Wyborczej liczyła 22 ugrupowań. Sondaże wyraźnie pokazują, że tylko kilka z nich ma szansę na przełamanie 5-proc. progu.

Duże partie bez rewelacji

W praktyce więc pozostał miesiąc na dowiedzenie się, co poszczególne partie proponują. Cisza wyborcza obowiązuje bowiem od godz. 24 19 października.

Najbardziej rozbudowany program przedstawiła wyborcom PO. Broszura pt. "Polska obywatelska", zatwierdzona przez majową konwencję partii, liczy 97 stron. Ugrupowanie D. Tuska przedstawia się w niej jako zwolennik obniżania podatków, upraszczania przepisów gospodarczych i stawiania na sektor prywatny. Ekonomiści zastanawiają się jednak, czy Polskę stać teraz na znaczną redukcję stawek PIT i CIT.

Nowego programu tym razem nie zaprezentowało Prawo i Sprawiedliwość. Partia stara się przekonać wyborców, że musi dokończyć rozpoczęte reformy. Rzeczywiście, Sejm nie zdążył się zająć ani emeryturami pomostowymi, ani nową ustawą o finansach publicznych. Tyle tylko, że w swoich działaniach PiS oddaliło się znacznie od programu prezentowanego w 2005 r. Partia nie przeprowadziła prywatyzacji w niektórych sektorach gospodarki, nie wprowadziła także ułatwień dla przedsiębiorców. Dodatkowo w ostatnim czasie coraz bardziej bazowała na populistycznym elektoracie, godząc się na duży wzrost płacy minimalnej i utrzymanie emerytalnych przywilejów.

Co proponują mniejsi?

Spore znaczenie w przyszłym parlamencie odegrać może Lewica i Demokraci. Liczący 70 stron program koalicji SLD, SdPl, Partii Demokratycznej i Unii Pracy zawiera jednak więcej szczegółów nt. planów rozwoju kultury niż gospodarki. Lewica nie pokazała w nim jednak, skąd weźmie pieniądze na rozrost opieki społecznej czy preferencje dla rodzin.

Niewiele da się powiedzieć na temat Samoobrony (ostatnie dokumenty programowe pochodzą z 2006 r.). Poważniej do wyborów podszedł rywal Andrzeja Leppera na terenach wiejskich - Polskie Stronnictwo Ludowe. Problem w tym, że wiele oryginalnych pomysłów PSL utrudni obniżanie deficytu.

Największą zagadką jest program radykalnej prawicy, zabiegającej o poparcie pod szyldem Ligi Prawicy Rzeczypospolitej (sojusz LPR, Prawicy Rzeczypospolitej i Unii Polityki Realnej). Wiadomo, że chce uprościć podatki i zwalczać pomysł przyjęcia euro. Więcej wyjaśnić może zwołany na sobotę kongres tych partii w Warszawie.

8 IX 07

ogłoszenie terminu wyborów

17 IX 07

zawiadomienie Państwowej

Komisji Wyborczej o zamiarze zgłaszania kandydatów;

powołanie okręgowych komisji wyborczych (do godz. 16.15)

26 IX 07

zgłaszanie okręgowych list

kandydatów na posłów i senatorów w celu zarejestrowania

7 X 07

sporządzenie listy wyborców przez gminy

19 X 07

ostatni dzień kampanii

21 x 07

głosowanie (w godz. 6-20)

Komitety wyborcze zgłoszone do Państwowej Komisji Wyborczej (według kolejności zgłoszeń; stan na 14 IX 2007 r.)

Wierni Polsce

Samoobrona Rzeczypospolitej Polskiej

Polskie Stronnictwo Ludowe

Koalicja Lewica i Demokraci SLD+SdPl+PD+UP

Prawo i Sprawiedliwość

Polska Partia Pracy

Lewica i Demokraci (z inicjatywy Młodzieży Wszechpolskiej)

Liga Polskich Rodzin

Partia Kobiet

Samoobrona Patriotyczna

Unia Polityki Realnej

Krajowa Partia Emerytów i Rencistów

Narodowe Odrodzenie Polski

Związek Słowiański

Platforma Obywatelska

Komitet Wyborców "Mniejszość Niemiecka"

Komitet Wyborców Cimoszewicz do Senatu

Konfederacja Polski Niepodległej - Obóz Patriotyczny

Partia Rozwoju*

Komitet Wyborców Lasecki*

Samoobrona Odrodzenie*

Nowa Wizja Polski*

* - czekają na przyjęcie zawiadomienia

komentarz

Mateusz Szczurek

Główny ekonomista ING Banku Śląskiego

Choć wielu ekonomistów uważa, że następny parlament będzie lepszy od obecnego, trudno się spodziewać gruntownej poprawy. Żaden polityk, niezależnie od przynależności partyjnej, nie chce ryzykować odważnych, kompleksowych reform gospodarczych. Czasy reformatorów minęły wraz z upadkiem rządu AWS. Nawet Platforma Obywatelska, która firmuje się jako ugrupowanie liberalne, głosowała ostatnio za zwiększeniem wydatków socjalnych. Póki gospodarka szybko rośnie, póty polityka gra niewielką rolę. Koszty zaniechań objawią się w dłuższym okresie.

Programy partii A.D. 2007 - analiza porównawcza

podatki

PiS

dwie stawki PIT (18 i 32 proc.) od 2009 r.; ulgi prorodzinne; utrzymanie preferencji w VAT; zwroty VAT za materiały budowlane

PO

"uproszczenie" systemu, liniowy podatek dochodowy (15 proc.), podatek od dochodów osobistych i podatek od działalności gosp. w miejsce PIT i CIT, obniżanie klina podatkowego, możliwość przeniesienia straty podatkowej na kolejne lata

LiD

zachęty podatkowe dla osób zatrudniających pracowników w gosp. domowych; preferencje podatkowe dla mecenasów; dalsze ograniczanie klina podatkowego

Samoobrona

zerowa stawka VAT w rolnictwie

PSL

przeciwni podatkowi liniowemu; zwolnienie z podatku dochodowego dla osób, które wrócą z emigracji i założą własne firmy; podatek "rodzinny" (wspólne opodatkowanie rodzin); ulga podatkowa na kształcenie

PiS

dokończenie reformy systemu emerytalnego; ZUS jednym z zakładów emerytalnych; emerytury pomostowe; coroczna waloryzacja rent i emerytur; dłuższe urlopy macierzyńskie; wzrost płacy minimalnej; ułatwienia dla matek

PO

stopniowe wydłużenie wieku emerytalnego (do 67 lat w 2025 r.), ograniczenie przechodzenia na wcześniejszą emeryturę oraz przywilejów branżowych; likwidacja składki chorobowej; podział korzystających z KRUS na dwie grupy: prowadzących działalność rolniczą (zdolne do płacenia wyższych składek) i osoby o niskich dochodach (dopłata do świadczeń z budżetu); obniżenie składki rentowej o połowę

LiD

kilka typów emerytur do wyboru z II filaru; możliwość późniejszego przejścia na emeryturę dla kobiet; wyższe ulgi podatkowe na Indywidualne Konta Emerytalne; zwolnienie pracodawców z opłat na ubezpieczenie społeczne od rodziców powracających z urlopu macierzyńskiego oraz absolwentów uczelni na 3 lata; rozbudowa pomocy społecznej

Samoobrona

wcześniejsze emerytury w rejonach o największym bezrobociu; bezterminowe zasiłki dla bezrobotnych, roboty interwencyjne;

PSL

specjalny "fundusz finansowy" gromadzący środki na gorsze czasy dla ZUS i KRUS (pochodziłyby z zysków banków i z prywatyzacji)

Liga Prawicy Rzeczypospolitej (LPR, Prawica Rzeczypospolitej, Liga Polskich Rodzin)

?

polityka pieniężna, wejście

do strefy euro

PiS

referendum w sprawie euro, wejście do ERM 2 po spełnieniu kryterów konwergencji (2009 r.); ponowna ocena kosztów i korzyści integracji walutowej; łączenie państwowych instytucji finansowych (PZU, PKO BP, Poczta Polska)

PO

przyjęcie euro "korzystne" dla gospodarki

LiD

jak najszybsze wejście do Europejskiej Unii Walutowej

Samoobrona

obniżenie stopy procentowej kredytów; zmiana ustawy o NBP i prawa bankowego

PSL

szybkie wejście do strefy euro; wynegocjowanie korzystnego centralnego kursu wejścia

Liga Prawicy Rzeczypospolitej (LPR, Prawica Rzeczypospolitej, Liga Polskich Rodzin)

referendum, możliwość rezygnacji z wspólnej waluty zapisana w prawie unijnym

finanse publiczne,

administracja

PiS

dokończenie reformy finansów publicznych (likwidacja agencji, funduszy, zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych); budżet zadaniowy

PO

zasada "n+2" (zapisane wydatki nie przepadają z końcem roku, ale mogą być realizowane przez dwa kolejne lata); budżety wieloletnie, zarządzenie przez cele i rezultaty; stały system prognozowania; efektywna kontrola finansowa

LiD

ograniczanie wzrostu wydatków publicznych

Samoobrona

likwidacja "większości agencji, fundacji i funduszy" finansowanych z budżetu; likwidacja "kominów płacowych", redukcja zatrudnienia w administracji

PSL

ograniczanie deficytu i potrzeb pożyczkowych

Liga Prawicy Rzeczypospolitej (LPR, Prawica Rzeczypospolitej, Liga Polskich Rodzin)

?

rozwój

przedsiębiorczości

PiS

pakiet Kluski (łatwiejsza rejestracja firm, nowe procedury kontrolne); powołanie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju

PO

partnerstwo publiczno-prywatne; uproszczenie procedur zakładania firm; rzecznik praw przedsiębiorców; kodeks działalności gospodarczej; system badania kosztów obowiązków administracyjnych; wzmocnienie UOKiK; uelastycznienie czasu pracy

LiD

zasada "jednego okienka", elektroniczny system informacji dla przedsiębiorców; wzrost nakładów na badania i rozwój

Samoobrona

utworzenie Narodowych Banków Inwestycyjnych; preferencje dla eksporterów; odbudowa handlu z Rosją, "uszczelnienie" granic

PSL

instytucja badawcza bezpłatnie udzielająca informacji małym firmom; większa aktywność UOKiK; uproszczenie przepisów

Liga Prawicy Rzeczypospolitej (LPR, Prawica Rzeczypospolitej, Liga Polskich Rodzin)

zwiększenie "obszaru" wolnoścPiS

wieloletnie harmonogramy prywatyzacji; wzmocnienie nadzoru nad spółkami o "strategicznym znaczeniu"; ocena wskaźnikowa podmiotów państwowych; konsolidacja elektroenergetyki; połączenia w sektorze paliwowym (Orlen, Lotos)

PO

"dokończenie prywatyzacji", nowa ustawa o nadzorze właścicielskim: wybór członków rad nadzorczych spółek SP w konkursach, czteroletnie plany prywatyzacyjne, docelowo połączenie resortów gospodarki i skarbu; dochody z prywatyzacji trafiają na Fundusz Rezerwy Demograficznej; odwrócenie konsolidacji elektroenergetyki; liberalizacja gazownictwa

LiD

prywatyzacja będzie "nadal prowadzona", dbanie o "przyszłość pracowników" w restrukturyzowanych przedsiębiorstwach

Samoobrona

"rozliczenie" prywatyzacji; "strategiczne" przedsiębiorstwa pozostaną w rękach Skarbu Państwa

PSL

komunalizacja majątku Skarbu Państwa,

Liga Prawicy Rzeczypospolitej (LPR, Prawica Rzeczypospolitej, Liga Polskich Rodzin)

?

budownictwo,

infrastruktura

PiS

oddanie nieruchomości Skarbu Państwa pod budownictwo (na bazie użytkowania wieczystego); ochrona praw nabywcy w umowach z deweloperem; leasing zamiast kupowania mieszkań; krótsze procedury planowania przestrzennego; specjalne procedury przy projektach związanych z Euro 2012; oddłużenie PKP

PO

likwidacja użytkowania wieczystego, przekształcenie praw spółdzielczych w prawo własności; informatyzacja ksiąg wieczystych; lepsze wykorzystanie funduszy unijnych

LiD

wykorzystanie partnerstwa publiczno-prywatnego, nowe prawo o zagospodarowaniu przestrzennym

Samoobrona

preferencyjne kredyty oprocentowane na poziomie połowy stopy inflacji; ułatwienia w pozyskiwaniu terenów; preferencje dla młodych rodzin

PSL

przywrócenie ulgi budowlanej i remontowej; umocnienie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej;

Liga Prawicy Rzeczypospolitej (LPR, Prawica Rzeczypospolitej, Liga Polskich Rodzin)

?

ochrona zdrowia

PiS

wzrost nakładów do 6 proc. PKB; podwyższenie składki zdrowotnej do 13 proc.; przekazanie połowy środków z Funduszu Pracy do NFZ; koszyk świadczeń gwarantowanych; leczenie ofiar wypadków drogowych z OC sprawców

PO

ograniczenie możliwości zadłużania szpitali; przekształcenie szpitali w spółki użyteczności publicznej, "okrągły stół" do omawiania reform, zerowy VAT na usługi medyczne, inwestycje w placówki w systemie partnerstwa publiczno-prywatnego, opracowanie koszyka świadczeń, finansowanie specjalizacji z budżetu, "znaczące" podwyższenie wynagrodzeń w służbie zdrowia

LiD

wzrost wydatków o 50 proc., bezpłatne leki produkcji krajowej dla emerytów, rencistów i niepełnosprawnych, podniesienie płac w służbie zdrowia

Samoobrona

składka na ubezpieczenie zdrowotne na poziomie 10 proc., fundusz "charytatywny" dla bezrobotnych i bezdomnych, wzrost wynagrodzeń dla personelu medycznego

PSL

?

Liga Prawicy Rzeczypospolitej (LPR, Prawica Rzeczypospolitej, Liga Polskich Rodzin)

?