Niejasne perspektywy "narodowych" funduszy

Narodowe fundusze inwestycyjne wciąż cieszą się specjalnymi uprawnieniami podatkowymi, chociaż program powszechnej prywatyzacji dawno się już zakończył. Eksperci podpowiadają, że naturalną kontynuacją NFI mogłyby być towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Na zmianę formy prawnej potrzeba jednak czasu. Nie wiadomo jednak, czy politycy dadzą go dostatecznie dużo

Czy powstałe w 1995 r. narodowe fundusze inwestycyjne powinny w dalszym ciągu być zwolnione z podatku od dywidend i zysków ze sprzedaży akcji? Komisja Nadzoru Finansowego przypomniała w raporcie podsumowującym roczną działalność, że dwa lata po zakończeniu programu NFI ten problem pozostaje nieuregulowany. - Uważamy, że NFI są uprzywilejowane podatkowo wobec innych podmiotów - wyjaśnia Łukasz Dajnowicz z KNF.

To się opłaca

Przykładem transakcji, która pokazuje korzyści wynikające ze zwolnień podatkowych, jest wprowadzenie na giełdę i sprzedaż udziałów w firmie informatycznej Qumak-Sekom przez NFI Magna Polonia. Za ponad 57-proc. pakiet akcji fundusz uzyskał 33,2 mln zł, zarabiając na czysto na inwestycji 18,3 mln zł. Gdyby Magna podlegała standardowym przepisom podatkowym, zysk funduszu byłby o 3,5mln zł niższy.

Przedstawiciele poszczególnych funduszy mają różne pomysły, jak uratować się przed fiskusem po zmianie prawa. Nieoficjalnie jako najbardziej prawdopodobne wymieniają m.in. przeniesienie siedziby funduszu za granicę, do innych krajów Unii Europejskiej, które mają korzystniejsze przepisy podatkowe. Kolejnym pomysłem NFI jest przeniesienie udziałów w innych spółkach do prywatnego towarzystwa funduszy inwestycyjnych (w podobnej formule inwestuje np. Maciej Duda, założyciel PKM Duda).

Diabeł tkwi w szczegółach

- Formuła TFI jest korzystna z uwagi na podmiotowe zwolnienie funduszu z podatku dochodowego, a nie tylko od otrzymywanych dywidend oraz zysków ze sprzedaży akcji w spółkach krajowych, jak ma to miejsce w przypadku NFI. Pojawia się jednak pytanie, czy możliwa będzie neutralna podatkowo konwersja działalności NFI do formuły funduszu inwestycyjnego - mówi Adam Soska, doradca podatkowy w firmie Ernst & Young.

Przedstawiciele NFI obawiają się zwłaszcza nagłych zmian, po których utraciliby możliwość nieobciążonego podatkiem inwestowania. A ryzyko jest duże. W maju resort skarbu proponował projekt, zgodnie z którym zwolnienie znikało 14 dni po jego przyjęciu i ogłoszeniu. Tymczasem sama rejestracja TFI i uzyskanie zgody KNF trwa kilka miesięcy. Do tego dochodzi pytanie, jak przekazać aktywa NFI do TFI. - Problem jest złożony. Ale trzeba raz na zawsze rozstrzygnąć, co zrobić z tą formą prawną - uważa Jakub Szulc, poseł PO.

komentarze

Grzegorz Golec

prezes NFI Progress

Chcielibyśmy postulować taką zmianę ustawy, która pozwoliłaby nam działać na zasadach podobnych do funduszy objętych ustawą o towarzystwach funduszy inwestycyjnych. Nasze fundusze, podobnie jak TFI, działają jako instytucje wspólnego inwestowania. W przeciwnym wypadku nasi udziałowcy płaciliby dwukrotnie ten sam podatek. Dysponujemy opiniami prawników, którzy uważają, że niezależnie od tempa prac w Sejmie zmiany podatkowe mogą pojawić się najwcześniej w 2009 r. Poza tym prawnicy twierdzą, że nowelizacja nie może dotyczyć starego portfela, czyli inwestycji, których dokonaliśmy przed wejściem w życie ustawy.

Janusz Lewandowski

Eurodeputowany, b. Minister Przekształceń Własnościowych, WSPÓŁAUTOR KONCEPCJI NFINarodowe Fundusze Inwestycyjne były próbą demokratyzacji rynku kapitałowego, ale nie sprawdziły się. Widać, że lepsze efekty przynoszą fundusze inwestycyjne czy emerytalne. Ich klienci nie są zajęci analizą kondycji pojedynczych spółek. Dlatego dalsze utrzymywanie NFI jako formy prawnej ze szczególnymi rozwiązaniami podatkowymi nie jest uzasadnione. Drogą do normalności jest przekształcenie funduszy albo w zwykłe spółki prawa handlowego, albo w towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Pojawia się przy tym pytanie, jak zakończyć niesprawdzoną formę prawną. Wydaje się, że niezbędna będzie specjalna ustawa.