Pora zmienić niedobre regulacje

Rozmowa z Adamem Maciejewskim, członkiem zarządu GPW

Co sprawia, że na naszym rynku krótka sprzedaż nie może funkcjonować na przyzwoitym, europejskim poziomie?

Sprawa jest od dawna oczywista - wciąż jeszcze funkcjonują złe regulacje, krępujące możliwość sprawnej realizacji pożyczek papierów wartościowych i realizacji transakcji krótkiej sprzedaży. W ramach Rady Rozwoju Rynku Finansowego przy Ministrze Finansów opracowano jednak nowe, bardzo dobre rozwiązania, które znalazły się w projektach nowelizacji ustaw o obrocie instrumentami finansowymi, o funduszach inwestycyjnych i o podatku od czynności cywilnoprawnych. Niestety, poprzedni parlament nie zajął się tymi zmianami. Jestem przekonany, że wkrótce nowy rząd i parlament sprawnie rozwiążą tę sytuację zgodnie z oczekiwaniami uczestników rynku. Podstawowe zmiany, jakie przyjęto w ramach dotychczasowych prac to:

- uchylenie aktualnego, krępującego rynek, rozporządzenia Ministra Finansów z 2006 r., regulującego zasady pożyczania instrumentów finansowych i realizowania krótkiej sprzedaży,

- przyjęcie zasady, że krótka sprzedaż uregulowana będzie na poziomie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz w regulacjach podmiotów rynkowych (GPW, KDPW, firmy inwestycyjne), czyli z pominięciem regulacji na poziomie rozporządzeń,

- rezygnacja z regulowania zasad pożyczania papierów wartościowych w formie rozporządzeń - pożyczki odbywać się będą najprawdopodobniej zgodnie z uznanymi w innych krajach standardami International Securities Lenders Associations (ISLA) - na podstawie Global Securities Lending Agrement i polskiego suplementu do tej umowy,

- możliwość sprzedaży papierów bez obowiązku ich posiadania na rachunku w momencie sprzedaży.

Wprowadzono też m.in. możliwość pokrycia krótkiej sprzedaży bez korzystania z pożyczki papierów wartościowych. Ostatecznie rozstrzygnięto kwestię wyłączenia pożyczek papierów z podatku PCC. Wprowadzono wiele zmian ułatwiających pożyczanie papierów przez fundusze inwestycyjne. Liczę także, że wkrótce Komisja Nadzoru Finansowego potwierdzi, że nie istnieją przeszkody formalne w udzielaniu pożyczek papierów wartościowych przez OFE - od kilku miesięcy oczekujemy na jasne stanowisko w tej sprawie. Brak takiego stanowiska budzi poważne wątpliwości uczestników rynku i powstrzymuje ich od działania. Pewne zmiany należy wprowadzić także w prawie upadłościowym

- odpowiednie propozycje zostały już opracowane.

Brokerzy narzekają na zasady zawierania pożyczek. Co robią Państwo w kierunku usprawnienia tego procesu?

Jak już wspomniałem system pożyczek będzie opierał się na najlepszych standardach międzynarodowych - w najbliższych dniach należy się spodziewać formalnego przyjęcia przez instytucje rynkowe standardu ISLA. Przygotowanie polskiego suplementu do umowy GSLA odbyło się na nasze zlecenie (suplement został przygotowany przez uznana kancelarię prawną w ścisłym porozumieniu z uczestnikami rynku). Jeśli uczestnicy rynku wykażą takie zainteresowanie, gotowi jesteśmy zorganizować dodatkowe narzędzia techniczne ułatwiające wzajemne poszukiwanie stron pożyczek i proces ich zawierania.

Kiedy, Pana zdaniem, krótka sprzedaż będzie standardem na naszym rynku?

Jestem przekonany, że optymalne warunki do jej rozwoju pojawią się od momentu wejścia w życie znowelizowanej ustawy o obrocie instrumentami finansowymi i pozostałych ustaw wyżej wspomnianych. My będziemy gotowi z naszymi regulacjami - właśnie trwają uzgodnienia z uczestnikami rynku odnośnie ich zakresu. Jestem przekonany, że KDPW również będzie przygotowane. Jeśli KNF ostatecznie rozwieje wątpliwości dotyczące pożyczania papierów przez OFE, to reszta zależeć będzie wyłącznie od uczestników rynku i zainteresowania klientów.