Do końca 2010 r. Polska, Czechy, Słowenia, Malta i Cypr będą mogły stosować preferencyjne stawki VAT na niektóre usługi i towary - postanowili ministrowie finansów krajów Unii Europejskiej (Ecofin) po długich dyskusjach w Brukseli. W przypadku Polski oznacza to, że podatek płacony w restauracjach, przy zakupie książek i czasopism specjalistycznych, a także od żywności nieprzetworzonej w przyszłym roku nie wzrośnie.
Komisja Europejska już od dawna starała się zmusić państwa członkowskie do odejścia od niższych stawek i zastąpienia ich tzw. stawką podstawową (w przypadku Polski 22 proc.). Szefowie resortów przyznali wczoraj jednak rację nowym krajom członkowskim, które argumentowały, że zmiany wprowadzane są zbyt szybko i nie uwzględniają krajowych uwarunkowań. Polski minister finansów występował wprawdzie o odłożenie zmian do 2012 r. Na takie rozwiązanie nie zgodziły się Niemcy i Dania. Krajom tym udało się wpisać do porozumienia klauzulę, że Unia Europejska czyni wyjątek w tej sprawie po raz ostatni.
Z osiągniętego przez ministrów konsensusu cieszą się restauratorzy - nie będą bowiem musieli zmieniać cen w menu z końcem grudnia. Podobną ulgę odczuły wydawnictwa specjalizujące się w fachowej prasie. Wypracowany kompromis z ulgą przyjmuje także branża budowlana. Z początkiem 2008 r. Polska zobowiązała się bowiem podnieść VAT na usługi budowlane z 7 do 22 proc. Wprawdzie parlament uchwalił szeroką definicję "budownictwa społecznego", które nie byłoby objęte zmianą stawki, ale nie wszystkie możliwe usługi w niej się znalazły.
Z porozumienia na Ecofinie niekoniecznie muszą cieszyć się rolnicy. VAT na żywność nieprzetworzoną pozostanie bowiem na poziomie 3 proc. Wprowadzenie takiej stawki argumentowano koniecznością umożliwienia rolnikom odzyskania części podatku VAT, który płacą, kupując maszyny i środki do produkcji rolnej. Ponieważ w większości nie prowadzą oni pełnej księgowości, nie mogli odzyskiwać VAT na zasadach ogólnych. Gdyby stawka wzrosła, rolnicy cieszyliby się z większych dochodów.
Decyzja Ecofinu wymaga jeszcze zatwierdzenia przez Radę Europejską (odbędzie się 14 grudnia).
