Nawet największym spółkom globalizacja sprawia kłopoty

Wiele olbrzymich ponadnarodowych spółek nie najlepiej radzi sobie z zarządzaniem zagranicznymi operacjami, a doskonała znajomość podstawowej działalności nie zawsze gwarantuje im sukces komercyjny na globalnym rynku. Z opublikowanego właśnie raportu oxfordzkiego Templeton College wynika, że w ostatnich latach liczne największe na świecie wielonarodowe spółki notują ciągły spadek rentowności, a niektóre nawet straty z zagranicznych operacji.Raport opracowano na podstawie analizy wyników 214 spółek z ubiegłorocznej listy Global Fortune 500. Ich zagraniczna działalność stanowiła średnio 36% ich aktywów i pochodziło z niej 39% przychodów, ale wygenerowały one w 1998 roku jedynie 27% zysków.Był to najniższy wskaźnik w całej minionej dekadzie, a od rekordowego 1995 roku gorszy aż o 42%. 29 spółek straciło pieniądze na zagranicznych operacjach. Największym problemem dla wielonarodowych gigantów okazało się kontrolowanie kosztów ponoszonych za granicą. Od trzech lat powiększa się też różnica między rentownością krajowych i zagranicznych operacji tych spółek. 132 z nich miały niższą rentowność za granicą niż w kraju. Najgorzej w tym zestawieniu wypadły firmy europejskie i japońskie. Aż 11 spośród 20 najniżej sklasyfikowanych spółek ma siedziby w Japonii. Najmniej rentownymi branżami okazały się paliwowa, handlowa i usług transportowych.Jednocześnie 17 spółek, którym przewodzi kanadyjska Nortel Networks, miało stopę zwrotu z zagranicznych aktów ponaddwukrotnie większą niż z krajowych. 13 z 20 najlepszych pod tym względem spółek ma siedziby w Stanach Zjednoczonych, po trzy w Wielkiej Brytanii i Kanadzie, a jedna w Szwajcarii. Najbardziej rentownymi branżami były farmaceutyczna, proszków do prania i tytoniowa.Amerykański Apple Computer odnotował największy postęp w globalnej działalności, a najbardziej pogorszyła się pod tym względem sytuacja holenderskiego Philipsa.Ranking sporządzono na podstawie zwrotów spółek z zagranicznych aktywów oraz zagranicznych marż operacyjnych mierzonych dla jednego roku i jako średnia z trzech lat. 60% spółek miało te wskaźniki poniżej przeciętnej, a 21 ujemne. Średni zwrot z zagranicznych aktywów w 1998 r. wyniósł 6,6%, wobec przeciętnej dla trzech lat na poziomie 8,3%.

J.B.