Stopy bez zmian

Posłowie uchwalili budżet na ten rok. Znane są także dane o inflacji w styczniu, która spadła do 3,5% wobec oczekiwanego wzrostu do 3,7-3,8%. Dzisiaj GUS poda dane o produkcji przemysłowej, które - zdaniem analityków - będą kiepskie, gdyż spodziewają się oni kilkuprocentowego spadku wobec grudnia. Jednak mimo to nikt nie oczekuje redukcji stóp procentowych w tym miesiącu.

W piątek Sejm przyjął budżet na 2002 r. Ostatecznie posłowie nie zmienili tylko deficytu budżetowego, bo - zgodnie z prawem - nie mogli tego zrobić. Wyniesie on 40 mld zł. W górę za to poszła prognoza dochodów - posłowie uznali, iż państwo uzyska z VAT o ponad 600 mln zł więcej, a ponad 400 mln zł z podatku nałożonego na środki specjalne urzędów (dochody z kar i opłat). Zapisali więc w budżecie, że jeśli rzeczywiście dojdzie do wzrostu dochodów budżetu z VAT i wyniosą one 145,1 mld zł, to wzrosną także wydatki - o 1,1 mld zł, do 185,1 mld zł.

Ekonomiści zwracają uwagę, że tym samym w gruzach legły wcześniejsze plany Marka Belki, wicepremiera i ministra finansów.

- Twierdził on, iż wydatki budżetu nie przekroczą 183 mld zł, a teraz są większe - powiedziała Iwona Pugacewicz-Kowalska, ekonomistka Pekao SA. - W rezultacie rosną one o 7,1% wobec wzrostu dochodów o 3,4%. Mamy więc kolejny budżet, w którym wydatki rosną szybciej od dochodów. Moim zdaniem, istnieje ryzyko, że w połowie roku okaże się, iż plan dochodów państwa jest zbyt optymistyczny i trzeba będzie go korygować.

Jej zdaniem, tempo wzrostu gospodarczego może okazać się niższe od zaplanowanego przez rząd, a to będzie skutkowało niższymi wpływami. Poza tym zła sytuacja gospodarcza może spowodować opóźnienia w płatnościach podatków lub nawet próby ukrywania przez firmy swoich dochodów, co odbije się na wysokości wpływów podatkowych. Choć na razie - jak wynika z informacji o wykonaniu budżetu w styczniu - tych zagrożeń nie widać.

W styczniu bowiem dochody budżetu wyniosły 10,35 mld zł (7,2% planu), wydatki 17,24 mld zł (9,4%), a deficyt 6,88 mld zł (17,2% planu). Przed rokiem w styczniu deficyt sięgał 25% zaplanowanej na cały rok kwoty.

Również Janusz Jankowiak, główny ekonomista BRE Banku, zwraca uwagę na fakt, iż wysokość zapisanych wydatków ma się nijak do zapowiadanego przez M. Belkę ich limitowania.

- Zasada limitowania wydatków, która zakładała ograniczenie ich wzrostu do poziomu inflacji plus 1%, poległa na samym początku - powiedział. - W budżecie zapisano, iż inflacja średnioroczna wyniesie 4,5%, a będzie ok. 3,6%, więc ten limit wyniesie nie plus 1, ale plus 2%. Poza tym, posłowie dodali jeszcze po stronie wydatków grubo ponad 1 mld zł. W rezultacie ich suma zwiększyła się do ok. 185 mld zł, a powinno być 182 mld zł. Na dodatek, także zapisana w strategii, wysokość wydatków na lata przyszłe po zamianach w tegorocznym budżecie przestała być aktualna. Po zmianach sejmowych powstał pierwszy w historii III RP budżet warunkowy, co jest bardzo złym obyczajem.

Janusz Jankowiak przyznaje jednak, iż budżet oparty jest na ostrożnych, a czasem - jak w przypadku PKB - zbyt ostrożnych szacunkach, toteż szanse na jego realizację rosną. Jednak on także dostrzega ryzyko, że wpływy podatkowe w tym roku mogą okazać się niższe od tego, co zostało założone w budżecie. Przyczyną tego może być właśnie niższa od zaplanowanej inflacja.

Wprawdzie teraz budżetem zajmie się Senat, jednak zwykle dokonuje on znacznie mniejszych zmian w ustawie. Prace nad budżetem są więc prawie zakończone.

Tymczasem w piątek GUS poinformował o spadku inflacji w styczniu do 3,5% wobec oczekiwanego wzrostu do 3,7-3,8%. Zdaniem analityków, może to stanowić argument za obniżką stóp procentowych, choć znacznie mocniejszego można się spodziewać dzisiaj, kiedy GUS opublikuje dane o produkcji przemysłowej. Większość analityków spodziewa się dużego spadku.

- Sądzimy, że produkcja przemysłowa obniży się o 5% wobec grudnia, czyli będzie niższa o 1,5% wobec stycznia ubiegłego roku - powiedziała Katarzyna Zajdel-Kurowska, ekonomistka Banku Handlowego.Spadek produkcji wraz z niską inflacją świadczy o tym, iż gospodarka nadal tkwi w marazmie, a popyt wewnętrzny jest bardzo słaby. Taka sytuacja stwarza pole do kolejnej redukcji stóp procentowych. Jednak, zdaniem analityków, nie dojdzie do niej na zaplanowanym na przyszły tydzień posiedzeniu RPP.

- Nadal nie wiadomo, jak na inflację wpłynie osłabienie złotego oraz wprowadzenie akcyzy na energię elektryczną - stwierdziła K. Zajdel-Kurowska. - Sądzę, że na tym posiedzeniu RPP zajmie się raczej oceną zmian w budżecie oraz strategii gospodarczej rządu.