W ciągu 2,5 roku 16,25 mln zł wyłudziły z tytułu zwrotu podatku VAT skontrolowane przez Najwyższą Izbę Kontroli przedsiębiorstwa. Tylko w 2000 r. wszystkie zwroty z tytułu podatku od towarów i usług wyniosły ok. 32 mld zł. NIK szacuje, że ok. 1% tej kwoty, czyli 320 mln zł, to próby wyłudzenia. Kontrola przeprowadzona w 85 firmach wykazała, że w 13 przypadkach odliczono VAT na podstawie faktur dotyczących fikcyjnej działalności gospodarczej lub fikcyjnych firm. Natomiast po kontroli w 17 zakładach pracy chronionej NIK stwierdziła nieprawidłowości
aż w 11 z nich. W trzech przypadkach polegały one na wyłudzeniu zwrotu podatku VAT,
a w ośmiu - m.in. na nieopodatkowaniu towarów przekazanych na cele reprezentacji i reklamy. Kontrola przeprowadzona w 36 urzędach skarbowych wykazała zaś, że 2,4 mln zł zostało wydane z naruszeniem prawa. Równocześnie jednak urzędy skarbowe, sprawdzając zasadność zwrotu podatku, ograniczyły kwotę tych zwrotów o 56,6 mln zł.
Mimo to NIK zaleciła urzędom zwiększenie kontroli w przypadkach,
gdy podatnicy upominają się o zwrot kwot poniżej 1 mln zł. Z raportu Izby wynika bowiem, że w 12
