Uratować kapitalizm przed kapitalistami

Wykresy giełdowych wskaźników z ostatnich miesięcy przekonują, że najgroźniejsi wrogowie kapitalizmu w amerykańskim wydaniu - groźniejsi od bojowców dżihadu - zakonspirowali się na szczytach struktur zarządzania amerykańskich korporacji. Czy giełdowe wzrosty odnotowane w drugiej połowie ubiegłego tygodnia oznaczają, że walka z nimi, tak jak i militarna operacja w Afganistanie - dobiega końca?

Lęk przed terroryzmem w islamskim wydaniu spowodował - w pierwszym giełdowym tygodniu po 11 września - spadek Dow Jones Industrial Average prawie o 12%. W IV kwartale akcje odbiły się od dna, wzrosty stymulowały sukcesy militarnej operacji przeciw uzbrojonym islamistom. Później jednak wybuchały nie bomby, ale korporacyjne skandale, które w lipcu zepchnęły kursy akcji grubo poniżej poziomów terrorystycznej paniki. Nad Wall Street krąży widmo chichoczącego Karola Marksa, które pohukuje, że największymi wrogami kapitalizmu są sami kapitaliści.

W środę ubiegłego tygodnia, kiedy Kongres przyjął ustawę - już nazywaną największą reformą korporacyjnej Ameryki od czasów Franklina D. Roosevelta - wskaźniki giełdowe wystrzeliły w górę. Wartość DJIA podskoczyła o 488 pkt., był to najwyższy jednodniowy wzrost od sesji, podczas których doszło do odreagowania giełdowego krachu z października 1987 r. Wzrosty dokonały się na najwyższych w historii NYSE obrotach - dwa miliardy akcji zmieniło właścicieli podczas środowej sesji.

Czy inicjatywy Kongresu i prezydenta są w stanie uratować giełdę? Są precedensy! W 1934 r., kiedy w reakcji na krach z 1929 r. stworzono podstawy prawa o papierach wartościowych - uchwalając Securities Exchange Act - na giełdzie pojawiła się stabilna fala wzrostów. W ciągu 2,5 roku DJIA powiększył swoją wartość o około 130%.

Inicjatywy ustawodawcze Franklina D. Roosevelta miały na celu wyplenienie oszustów z amerykańskich korporacji. Czy George W. Bush okaże się osobowością zdolną powtórzyć osiągnięcia tamtego prezydenta?

W całym ubiegłym tygodniu DJIA wzrósł o 3%, a S&P 500 o 0,6%. Jedynie Nasdaq Composite nie mógł zatrzymać się w marszu na południe, tracąc kolejne 4,3%, ale zakończył tydzień grubo powyżej wtorkowych notowań.

Większość analityków uważa, że prawdziwy powrót inwestorów na giełdę nastąpi dopiero wtedy, gdy upewnią się, iż w księgach spółek nie ma pułapek. Może do tego dojść już wkrótce. Z początkiem sierpnia wejdzie w życie postanowienie zobowiązujące dyrektorów generalnych i finansowych największych spółek do uwierzytelniania własnoręcznym, złożonym w obecności notariusza, podpisem, prawdziwości danych podawanych w raportach przekazywanych SEC. Cytowany przez Barron's Vadim Zlotnikow z firmy inwestycyjnej Sanford C. Bernstein uważa, że po wejściu w życie tego wymogu raporty będą pisane według bardzo konserwatywnych reguł, co może doprowadzić do obniżenia kwartalnych zysków o 10-18%.

Porzucona w latach dziewięćdziesiątych teza, że wypłacanie dywidendy świadczy o dobrej kondycji przedsiębiorstwa - bardziej nawet niż jego finansowe raporty - zdobywa coraz liczniejsze grono wyznawców. Steve Galbraith, strateg inwestycyjny Morgana Stanleya, uważa, że właśnie dywidendy będą w najbliższej przyszłości przekonywać inwestorów do kupna akcji. Spodziewa się, że nawet przedsiębiorstwa technologiczne, na czele z Microsoftem, będą to robić.

W rozpoczynającym się tygodniu, a konkretnie w środę, zostanie podana wstępna, pierwsza z trzech, wartość PKB w II kwartale. Dzień wcześniej ocenę nastrojów konsumenckich przedstawi nowojorska Conference Board. Natomiast w czwartek chicagowska National Association of Purchasing Management poda lipcową wartość wskaźnika aktywności produkcyjnej.

Trwa sezon składania raportów kwartalnych.