Polska liderem w produkcji biopaliw

Zagrożenia związane z szybkim wdrożeniem ustawy o biopaliwach do ich produkcji są olbrzymie - uważają analitycy. Zbyt szybkie wdrożenie zapisów tej ustawy może spowodować duże straty dla Skarbu Państwa.

Polska liderem w biopaliwach

Wbrew opinii środowisk rolniczych, w Polsce produkujemy znaczną ilość biopaliw. Wystarczy porównać udział biokomponentów w produkcji benzyn. Dla benzyn np. w całej Unii Europejskiej wynosi 0,25% podczas, gdy np. w PKN ORLEN wynosi aż 1,5%. Dla olejów napędowych w UE udział jako składników w produkcji to zaledwie 0,4%.

Surowiec tylko z Polski

Do produkcji biokomponentów będzie można używać tylko surowców zebranych na terytorium Polski - postanowiła sejmowa Komisja Nadzwyczajna, obradująca nad ustawą o biopaliwach. Zapisowi o wyłącznym udziale polskich roślin w produkcji sprzeciwiała się wcześniej między innymi Komitet Integracji Europejskiej.

Według niego, zapisy ograniczające miejsce pochodzenia surowców lub gotowych produktów naruszają zasadę swobodnego przepływu kapitału w ramach Wspólnoty Europejskiej. Być może właśnie po protestach Komisji Europejskiej wprowadzono zapis, że dopuszcza się jednak zakup surowców do produkcji spirytusu surowego i surowego oleju rzepakowego lub biokomponentów z zagranicy, jeżeli w przypadku klęsk żywiołowych lub innych zdarzeń losowych zbiory surowców rolniczych nie zapewnią wykonania określonego limitu produkcji na dany rok.

Komisja obniżyła też, proponowaną w projekcie rządowym, obowiązkową od 1 kwietnia 2003 r. zawartość bioetanolu w benzynach z 4,5 do 3%, zachowując obowiązek 5-proc. udziału biokomponentów, w całości obrotu ropopochodnymi paliwami ciekłymi, poczynając od 2006 r. Zdaniem atalityków to zdecydowanie zbyt szybko.

Rolnicy chcą biopaliw

Największymi entuzjastami szybkiego wprowadzenia w życie zapisów ustawy o biopaliwach są środowiska rolnicze. Ich zdaniem, rolnictwo w krótkiej perspektywie czeka limitowanie produkcji żywności, na poziomie wynikającym z potrzeb żywnościowych, które są stabilne. Ograniczenia te jednak nie dają perspektyw wzrostu dochodu rolników i szans na modernizację ich gospodarstw. Taką okazją jest produkcja rolnicza na cele niespożywcze. Dzięki biopaliwom rolnicy będą mogli uprawiać rośliny zawierające cukier, skrobię i tłuszcze, w tym rzepak.

Chronić rolników

I to właśnie rolnicy mają być najbardziej chronionym ogniwem ustawy. Drugim mają być pierwsi przetwórcy (gorzelnie, odwadniacze, tłocznie oleju) a dopiero trzeci to konsumenci, którzy często nawet nie wiedzą, że często kupowali i kupują benzynę zawierającą bioetanol. - Od prawie 10 lat do paliw dodawane są składniki pochodzenia biologicznego, ale producenci nie mają obowiązku informowania o tym konsumentów. Również nowa ustawa nie przewiduje takiego obowiązku w przypadku, kiedy sprzedawane paliwa będą spełniały ustalone wymagania jakościowe dla benzyn czy olejów napędowych.

Staraliśmy się zabezpieczyć interes osób kupujących biopaliwa. Wprowadziliśmy do projektu ustawy bardzo surowe wymagania jakościowe - stwierdził K. Żmuda, z Ministerstwa Rolnictwa. Jego zdaniem, dodatkowym zabezpieczeniem interesów konsumentów powinny być regulacje prawne, przewidziane projektem ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw ciekłych, której uchwalenie i wprowadzenie związane jest z dostosowaniem polskiego prawa do normy unijnej (dyrektywa 98/70/EC).

Nowa ustawa zabezpiecza jednak przede wszystkim interesy rolników, którzy będą produkowali z przeznaczeniem do wytwarzania ekologicznych składników ropopochodnych paliw silnikowych. - Skutecznym zabezpieczeniem interesów rolników powinny być wieloletnie umowy kontraktacyjne oraz zasada ustalania minimalnych cen na surowce, półprodukty i biokomponenty - stwierdził dyrektor. Zauważył, że zapis ten powinien zabezpieczyć nie tylko interesy producentów przed próbami nacisków na zaniżanie cen przez kolejne (silniejsze) ogniwa na rynku.Eksperci twierdzą jednak, iż normy jakościowe dla estrów w UE nie są jeszcze ustalone a w przesłanym do sejmu projekcie ustawy umieszczono tymczasowe wojskowe warunki techniczne stawiające znacznie mniej rygorystyczne wymagania jakościowe od wymogów norm niemieckich czy austriackich.

Rzepak w cenie...

Specjaliści przewidują, że rzepak będzie podstawowym surowcem do produkcji estrów wyższych kwasów tłuszczowych - biokomponentu do olejów napędowych. W ciągu najbliższych kilku lat udział ten będzie prawdopodobnie wynosił około 99%. W kolejnych latach może i powinien spadać, przede wszystkim dzięki planowanemu wykorzystaniu innych dostępnych surowców odnawialnych, np. tłuszczy z oczyszczania ścieków czy zużytych w gastronomii. - Do tej pory np. tłuszcze ze ścieków nie były w ogóle lub w małym stopniu wykorzystywane. Do 2010 r. udział rzepaku jako podstawowego surowca do produkcji biopaliw powinien spaść do ok. 90%.