Obawy o przyszłość formują koniunkturę

Obserwując reakcje inwestorów w czasie styczniowych notowań, wyraźnie widać, że odcięli się oni grubą kreską od przeszłości. Ta uwaga dotyczy nie tylko rynków zagranicznych, ale i naszej giełdy. O ile na świecie spojrzenie w przyszłość było zdominowane przez zbliżającą się wojnę z Irakiem, to u nas przez obawy o kondycję sektora bankowego. Nie były to jedyne zmartwienia inwestorów i większość z nich będzie obecna także w tym tygodniu.

W kwestii wojny irackiej kluczowe będzie środowe wystąpienie sekretarza stanu Collina Powella na forum ONZ. Prezydent Bush zapowiedział, że przedstawi on dowody na posiadanie przez Irak broni masowej zagłady. Jeśli byłyby one wiarygodne dla społeczności międzynarodowej, znacznie przybliżyłoby to uzyskanie zgody ONZ na rozbrojenie Iraku i w konsekwencji wybuch konfliktu zbrojnego. Trzeba jednak przyznać, że ten temat już tak długo ciąży nad giełdami, iż w znacznej części został zdyskontowany.

Gospodarka zamiast polityki

Środek ciężkości przy ocenie perspektyw rynków akcji znów przesunął się w stronę czynników ekonomicznych. Publikowane ostatnie dane, dotyczące amerykańskiej gospodarki, nie były pozytywne. Nastroje konsumentów są najgorsze od 9 lat, sytuacja na rynku pracy trudna, co odbija się na poziomie wydatków osobistych Amerykanów. Wzrost w IV kwartale 2002 r. był nieco niższy od oczekiwań, ale analitycy zwracali uwagę, że podniosły się wydatki inwestycyjne przedsiębiorstw oraz wzrosły wydatki na usługi, i w tym upatrywali czynników, mogących uchronić gospodarkę przed nawrotem recesji. W kontekście tych informacji bardzo ważne będą publikowane w tym tygodniu dane. Już w poniedziałek zostanie podany indeks aktywności gospodarczej ISM (według analityków, w styczniu miał on wartość 53 pkt., wobec 54,7 pkt. w grudniu), a w środę indeks ISM dla sektora usług. Rynkowy konsensus mówi o jego spadku do 54 pkt., ale niektóre ośrodki analityczne spodziewają się podniesienia jego wartości do 57,5 pkt., z 54,7 pkt. w grudniu. W piątek dostaniemy informacje o kondycji rynku pracy w styczniu. Sama stopa bezrobocia nie będzie tak ważna, jak liczba nowych miejsc pracy, jakie powstały w sektorach pozarolniczych. Pamiętamy, jak negatywnie inwestorzy zareagowali, kiedy podano, że w grudniu ubyło ich 101 tys. Teraz analitycy spodziewają się utworzenia 50-70 tys. miejsc pracy. Trochę światła na kondycję gospodarstw domowych rzucą też piątkowe informacje o wielkości zaciągniętych kredytów konsumpcyjnych w grudniu. W zasadzie od 2 lat obserwujemy konsekwentny spadek dynamiki przyrostu tego rodzaju kredytów (jest ona najmniejsza od początku 1998 r.), co zmniejsza zdolność gospodarstw domowych do generowania popytu.

Podatek giełdowy

i Kompania Węglowa

Na naszym podwórku dalej będą się ciągnąć dwie sprawy: opodatkowania od przyszłego roku zysków z inwestycji giełdowych i ewentualnego przekazania Kompanii Węglowej akcji spółek, znajdujących się w rękach Skarbu Państwa. Oba te czynniki są niekorzystne dla rynku. W kwestii podatku nie chodzi już tylko o samo zmniejszenie atrakcyjności inwestowania. Wprowadzenie podatku prawdopodobnie przyczyni się do pogorszenia koniunktury na parkiecie, co może mieć reperkusje dla samego Ministerstwa Skarbu, które przecież chce w tym roku uzyskać znaczną część przychodów prywatyzacyjnych ze sprzedaży pakietów akcji na GPW. Obniżki indeksów utrudnią zadanie ministrowi, któremu trudniej będzie wynegocjować wysokie ceny przy plasowaniu ofert. Już teraz mówi się, że w przyszłorocznym budżecie deficyt ekonomiczny przekroczy 42 mld zł, więc każda kwota z prywatyzacji będzie bardzo ważna. O wpływie ewentualnej decyzji o dokapitalizowaniu KW nie trzeba wspominać. Wszyscy pamiętają, jak niekorzystnie odbiły się na koniunkturze poprzednie takie decyzje w przypadku przekazania akcji państwowym instytucjom.