Bez mózgu się nie da

Od poniedziałku obchodzimy Światowy Tydzień Mózgu. Niedawnym gościem Sygnałów Dnia w 1 Programie PR był prof. Paweł Boguszewski z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego w Warszawie

Krzysztof Grzesiowski i Henryk Szrubarz: Bez mózgu się nie da?

Paweł Boguszewski: Oj nie, nie da się.

Czy to jest rzeczywiście jeden z najbardziej tajemniczych naszych organów?

O jego tajemniczości może świadczyć jego skomplikowana budowa (...). Wyobraźmy sobie milion worków, w których jest po jednej starej złotówce w starych złotówkach i każda ta złotówka ma sto tysięcy kontaktów. Jest to praktycznie nie do objęcia umysłem i to wszystko działa, to wszystko funkcjonuje i, co więcej, to wszystko mamy w głowie.

Czyli ludzkiego mózgu nie da się objąć ludzkim mózgiem, tak?

To jest problem filozoficzny, czy człowiek sam potrafi poznać siebie, wydaje mi się, że tu raczej kwestią będzie czas, a nie to, czy potrafimy.

Ale wiemy o funkcjonowaniu mózgu coraz więcej, prawda?

Wiemy coraz więcej, co więcej, jest to efekt lawiny, to znaczy ta nasza wiedza przyrasta w sposób wykładniczy. 90% wiedzy o naszym mózgu to są badania z ostatnich 20 lat.

Czy ewolucja mózgu została już zakończona?

Nie, żadna ewolucja nie została zakończona.

A takie pomysły rodem z science fiction, ludzie o takich wielkich głowach, skoro mają takie głowy, to pewnie mają i wielki mózg, prawda?

To już nie będzie ewolucja, ponieważ człowiek na tyle szybko zmienia swój świat dookoła, zmienia siebie, że to już nie będzie przypadek. To już pewnie będzie zaprogramowane działanie ludzi w celu rozwinięcia swoich umiejętności umysłowych. To już nie będzie ewolucja, ewolucja jest ślepa.

A co to znaczy ewolucja mózgu, na czym ona ma polegać?

Tak jak każda ewolucja na tym, żeby mózg był lepiej dostosowany do warunków, w których jego właścicielowi przyszło żyć.

Lepiej pamiętać, lepiej myśleć?

Skoro tego od nas wymaga współczesny świat, tak powinno być, choć patrząc to nie zawsze.

Czy mózg równa się umysł?

Tak, chociaż mózg to hardware, na którym działa umysł, czyli software. Wiadomo, że w przypadku ludzi te dwie rzeczy są nierozerwalne tak jak w komputerze.

A jaki wynik może mieć starcie umysłu naturalnego z umysłem sztucznym?

Na razie nie mamy jeszcze umysłu sztucznego.

Kiedyś będziemy mieli?

Najprawdopodobniej tak, choć problem jest taki, że sami nie wiemy, jaka jest definicja świadomości, sami nie wiemy, jaka jest definicja umysłu, nie możemy też, nie będziemy wiedzieli, kiedy stworzymy ten sztuczny umysł.

Tak się zastanawiam, czy zdajemy sobie sprawę, jak duży jest nasz mózg, to jest rozmiar dwóch pięści złożonych ze sobą, czy może inny?

To zależy czyj, ale wystarczy obrać sobie własną głowę. A jeśli nie, to wystarczy popatrzeć na inną osobę i pomyśleć, że 1 centymetr pod powierzchnią czaszki jest mózg.

A z chemicznego punktu widzenia, z czego się składa?

Z wody, głównie z wody, około 98% to woda. Woda jest środowiskiem, w którym żyją neurony i one są wypełnione wodą.

Tytuł i skróty pochodzą od redakcji PARKIETU