Przedsiębiorcy mają swoją wizję

Reforma wydatków sztywnych budżetu powinna być głównym punktem programu naprawy finansów publicznych - uważają członkowie Business Centre Club. Według analizy sporządzonej wspólnie przez BCC i Fundację CASE, bez zmian w systemie wydatki sztywne wzrosną w przyszłym roku o 17%. To dlatego, że wzrosną obciążenia państwowej kasy - np. z powodu składek do Unii Europejskiej.

Według Marka Goliszewskiego, prezesa BCC, część założeń reformy finansów publicznych przedstawionych przez wicepremiera Grzegorza Kołodkę jest do zaakceptowania. Najważniejsze z nich to decentralizacja finansów, likwidacja niektórych funduszy celowych i agencji, odejście od indeksacji świadczeń i zapowiedź możliwości wprowadzenia opłat za część usług medycznych w publicznych ZOZ-ach.

- Mówi się jednak na razie o utrzymaniu podatków na obecnym poziomie, nie mówi się o obniżaniu wartości długu publicznego. O tym trzeba dyskutować - ocenia szef BCC. Jego zdaniem, w rządzie trwa dyskusja na temat głównych celów polityki gospodarczej na najbliższe lata. Jak mówi, spór dotyczy tego, czy przede wszystkim pobudzać przedsiębiorczość, czy też lepiej jak najszybciej zrównoważyć budżet i mieć lepsze możliwości wchłonięcia środków z Unii Europejskiej.

Wydatki sztywne

na pierwszy ogień

- Niezależnie od celu, naszym zdaniem, najważniejsze są redukcje wydatków budżetu państwa - uważa prezes Goliszewski. Dodaje, że najistotniejsza i najtrudniejsza politycznie część tych zmian to reforma wydatków sztywnych.

Z wyliczeń analityków Fundacji CASE wynika, że wydatki, których wysokość jest narzucona przez przepisy prawa, od 5 lat rosną szybciej niż ogół nakładów budżetu. A to oznacza, że wypychają inne grupy wydatków, a budżet staje się coraz mniej elastyczny. Największa część wydatków sztywnych to subwencje dla samorządu terytorialnego - ich udział to 23%. Niewiele mniej - 22% - stanowią nakłady na FUS. Na trzecim miejscu jest obsługa długu publicznego (21%), na czwartym dotacje do KRUS (11%), a na piątym emerytury i renty służb mundurowych (6%).

Pojawią się oszczędności

Autorzy raportu sporządzonego dla BCC uważają, że przynajmniej w dwóch pierwszych pozycjach można dokonać zmian, które przyniosą oszczędności. - Gdyby np. dokonać reformy finansowania samorządów, to zarówno wielkość, jak i struktura wydatków sztywnych byłyby zupełnie inne - ocenia Małgorzata Markiewicz z Fundacji CASE. Głównym kierunkiem tej reformy powinno być - jej zdaniem - zwiększenie udziału dochodów własnych samorządów w wielkości środków, jakimi dysponują. Jednak plan, zakładający m.in. zmiany w finansowaniu gmin, ma przynieść oszczędności w dłuższym czasie. Oprócz finansów samorządów, zakłada on jeszcze m.in. racjonalizację gospodarki finansowej FUS, włączenie do ZUS służb mundurowych i reformę zasiłków rodzinnych.

Szybciej efekty mogą dać zmiany w KRUS (odejście od zryczałtowanej składki i uzależnienie jej wielkości od wielkości gospodarstwa wraz z likwidacją 4 z 6 funduszy zarządzanych przez kasę) i rezygnacja z indeksacji większości świadczeń z budżetu. Łączne oszczędności to ok. 680 mln zł.

Oprócz reformy wydatków sztywnych, BCC i Fundacja CASE proponują także likwidację funduszy celowych i agencji Skarbu Państwa. Do kasacji poszłyby także środki specjalne, gospodarstwa pomocnicze i zakłady budżetowe. Przedsiębiorcy apelują o przyspieszenie prywatyzacji i ograniczenie pomocy publicznej.

- Trzeba też rozważyć celowość wprowadzenia podatku liniowego. Likwidacja ulg bez uproszczenia systemu podatkowego może nam na lata zablokować możliwość takich zmian - ocenia Małgorzata Markiewicz.