Banki i fundusze nie są gotowe na IKE

Towarzystwa funduszy inwestycyjnych, banki i ubezpieczyciele z coraz mniejszym entuzjazmem podchodzą do Indywidualnych Kont Emerytalnych. Nie zdecydowali jeszcze, jaką ofertę przygotują pod kątem IKE. Nie oczekują też, aby uruchomienie kont emerytalnych skłoniło Polaków do oszczędzania.

Jeszcze kilka miesięcy temu - gdy powstawał projekt ustawy o IKE - instytucje finansowe zachwycały się nowymi przepisami. Wiele z nich uznało nawet, że konta emerytalne będą najważniejszym wydarzeniem na rynku kapitałowym w tym roku. Najcieplej pomysł uruchomienia IKE przyjęły towarzystwa funduszy inwestycyjnych.

Słabe zachęty

Wygląda jednak na to, że w miarę upływu czasu optymizm firm, które będą mogły prowadzić konta emerytalne, znacznie osłabł. Dlaczego? - Zaproponowane przez ministerstwo pracy ulgi podatkowe są zbyt słabe, aby zachęcić Polaków do oszczędzania - uważa Marcin Kruszewski, dyrektor biura ubezpieczeń i funduszy inwestycyjnych w banku Pekao (dochody z oszczędności gromadzonych na IKE mają być zwolnione tylko z podatku od zysków kapitałowych).

Brak edukacji

Kolejny problem to brak wiedzy o produktach oszczędnościowych. Wiceminister pracy Krzysztof Pater poinformował - podczas sejmowej debaty nad ustawą o IKE - że rząd nie ma pieniędzy na edukację nt. konieczności oszczędzania na emeryturę. - W społeczeństwie nie ma nawyków oszczędzania. Jest za to duża nieufność do produktów finansowych - uważa Elżbieta Rohde, poseł SKL. Jej zdaniem, wyliczenia resortu pracy zakładające, że do IKE przystąpi między 1,7 a 3,5 mln osób, są mocno przesadzone. Podobnie sądzi Zbigniew Jagiełło, prezes Pioneer Pekao TFI. - W funduszach inwestycyjnych oszczędza obecnie ok. miliona osób. Sądzę, że tylko 20-30% z nich zdecyduje się założyć konta emerytalne. Skąd weźmie się reszta? - zastanawia się Z. Jagiełło.

Według M. Kruszewskiego, są małe szanse na to, żeby do IKE przystąpiły osoby, które do tej pory nie odkładały pieniędzy na starość. A to oznacza, że na rynek kapitałowy nie wpłyną z tego tytułu "świeże" zasoby gotówki. Dojdzie tylko do przegrupowania już istniejących oszczędności.

IKE w powijakach

Nic dziwnego, że oferta, która miała powstać pod kątem IKE, jest ciągle w fazie koncepcji. - Pracujemy nad tym. Nasi klienci będą mieli możliwość wyboru między różnymi produktami - usłyszeliśmy w firmach należących m.in. do grup ING, BZ WBK, Commercial Union i BPH. Wygląda jednak na to, że żadne decyzje jeszcze nie zapadły.

Co ciekawe, banki zastanawiają się, czy zaoferować klientom lokaty służące do oszczędzania na starość. Niektóre - jak np. Pekao - zdecydowały już nawet, że takich depozytów w ogóle nie będzie (w ramach IKE bank zaproponuje swoim klientom fundusze inwestycyjne i produkty ubezpieczeniowe). Banki miały być pierwotnie wyłączone z możliwości prowadzenia IKE. Posłowie - za namową m.in. Związku Banków Polskich - rozszerzyli jednak krąg instytucji, które będę mogły tworzyć konta emerytalne.

Ustawa o IKE miała pierwotnie wejść w życie z początkiem tego roku. Później termin ten przesunięto na czerwiec. Senatorowie proponują, aby konta emerytalne mogły funkcjonować od września.