Giełdowe produkty strukturyzowane dla klientów indywidualnych w Polsce

Obligacje Deutsche Banku - db Magiczna Trójka - trafiły do polskich inwestorów jako pierwsze giełdowe produkty strukturyzowane

Brakujące dotychczas ogniwo rynku finansowego zostało udostępnione w trybie oferty publicznej oraz notowania na rynku równoległym Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. w zasadzie nieograniczonej liczbie inwestorów.

Deutsche Bank w roli pioniera produktów strukturyzowanych w Polsce nie powinien stanowić zaskoczenia. Bazując na platformie X-markets, która obejmuje miźdzy innymi programy emisji papierów wartościowych, infrastrukturź niezbźdną do notowania produktów na szeregu giełd na świecie, zespół ludzi zajmujących siź obsługą rynku wtórnego, Deutsche Bank już dawno stał siź dominującym podmiotem na europejskim i światowym rynku produktów strukturyzowanych W chwili obecnej platforma Deutsche Bank X-markets to sześć tysiźcy wyemitowanych produktów oraz sto piźćdziesiąt kwotowań dziennie1.

Wykorzystując regulacjź art. 37 Ustawy2 dokonującej wdrożenia Europejskiej Dyrektywy o Prospekcie3, Deutsche Bank AG we współpracy z Bankowym Domem Maklerskim PKO BP (Koordynator Oferty) w dniach od 17 lipca do 28 lipca (okres subskrypcji) zaoferował polskim inwestorom obligację strukturyzowaną db Magiczna Trójka. Sukces tej emisji stanowi wskazówkę, że Polska będzie z pewnością świadkiem błyskawicznego rozwoju rzeczonych produktów. Wydaje się za stosowne przybliżenie tego produktu, jak również wskazanie potencjalnego kierunku rozwoju tego segmentu rynku finansowego.

Produkty nastawione

na potencjał wzrostu

vs produkty nastawione na bieżący dochód

Często w ramach rynku produktów strukturyzowanych stosuje się, dość jednoznaczne w swoim zamyśle, podziały na produkty nastawione na zwiększenie potencjału wzrostu (growth products) oraz produkty nastawione na bieżący dochód (income products). Produkty nastawione na zwiększenie potencjału wzrostu nie dają inwestorowi bieżących odsetek, ale w zamian, w terminie zapadalności zapewniają jak największy udział w wartości wzrostu instrumentu bazowego. Z kolei instrumenty nastawione na bieżący dochód, dają inwestorowi możliwość uzyskania bieżących odsetek (odsetki mogą być gwarantowane lub zależeć od pewnych zmiennych rynkowych).

Biorąc pod uwagź powyższe motywacje inwestorów, obligacja db Magiczna Trójka to niewątpliwe produkt nastawiony na zwiźkszenie potencjału wzrostu. Obligacja zapewnia inwestorowi uzyskanie stopy zwrotu z jednego z trzech przewidzianych w warunkach emisji portfeli inwestycyjnych: agresywnego, zrównoważonego oraz ostrożnego.

db Magiczna Trójka

Obligacja posiada trzyletni termin zapadalności. W Dacie Wykupu emitent wypłaci inwestorom - zgodnie z podstawową cechą produktów strukturyzowanych - Cenę Wykupu określoną formuła4, którą można w skrócie opisać następująco:

Jak widać powyżej, obligacja db Magiczna Trójka oferuje ochronę kapitału, a więc Cena Wykupu danej obligacji nie będzie niższa niż wartość nominalna przypadająca na jedną obligację. Z punktu widzenia formuły wypłaty, obligacja należy do kategorii produktów nazywanych "Best of". Jest to najnowsza generacja produktów, które pozwalają na jednoczesne zastosowanie kilku strategii inwestycyjnych (w tym przypadku poszczególnych portfeli inwestycyjnych), o komplementarnym profilu ryzyko-dochód. Uzyskana w ten sposób swoista dywersyfikacja, zapewnia inwestorowi "komfort psychiczny" związany z brakiem konieczności wyboru jednej strategii (portfela) oraz dokonywaniem długoterminowych prognoz rynkowych (inwestor uzyskuje stopę zwrotu ze strategii, która osiągnęła najlepsze wyniki).

Dwie dodatkowe cechy db Magicznej Trójki (jak również charakterystyki wielu produktów strukturyzowanych), na które inwestor indywidualny powinien zwrócić uwagę to:

- efekt dźwigni finansowej

- instrumenty bazoweW związku z tym, że Współczynnik Udziału (>100 proc.) jest integralną częścią formuły do obliczania Ceny Wykupu, inwestor otrzymuje zwrot z inwestycji w stosunku większym niż 1:1 (efekt dźwigni) do zwrotu z bezpośredniej inwestycji w portfele inwestycyjne.

Różnorodność instrumentów bazowych dostępnych za pośrednictwem produktów strukturyzowanych, to jedna z głównych zalet dla inwestora indywidualnego. Dobrym tego przykładem jest db Magiczna Trójka, która daje polskim inwestorom możliwość ulokowania środków w aktywach dotąd dla nich niedostępnych (oprócz jednego), charakteryzujących się wyższymi stopami zwrotu, czy też korzystniejszym trendem. Typy aktywów w ramach db Magicznej Trójki to:

- Rynki akcji reprezentowane są przez cztery różne indeksy giełdowe (S&P 500, DJ Eurostoxx 50, Nikkei 250 oraz WIG20).

- Rynek towarowy to trzy główne rodzaje surowców naturalnych, korzystających z niespotykanego dotąd wzrostu popytu przede wszystkim z Chin i innych rynków wschodzących.

- Rynek nieruchomości implementowany został w obligacji przy pomocy indeksu EPRA, stanowiącego dobre przybliżenie koniunktury na rynku nieruchomości w Unii Europejskiej.

- Rynek pieniężny umożliwia inwestorowi partycypację w unikalnym indeksie, opartym o międzybankową stawkę WIBOR.

Nie do przecenienia są tutaj potencjalne efekty dywersyfikacji. Obligacja db Magiczna Trójka wprowadza koncepcję trzech różnych portfeli (patrz tabela), których wagi odpowiadają zwiększonemu poziomowi ryzyka (przeważenie w kierunku rynków akcji) lub jego obniżeniu (przeważenie w kierunku rynku pieniężnego).

Jak już wspomniano powyżej inwestor uzyskuje Cenę Wykupu opartą o stopę zwrotu z tego z portfeli, który uzyskał najlepszy wynik.

"Instrukcja obsługi"

Istnieje wiele różnych podejść do inwestowania w produkty strukturyzowane. Przedstawione poniżej założenia są tylko przykładem, jak można przeprowadzić ten proces. W żadnym wypadku nie stanowią najlepszej i jedynej metody, jak również pod żadnym pozorem nie powinny być interpretowane jako porada inwestycyjna.

Po pierwsze, inwestor indywidualny powinien określić, czego oczekuje od produktu oraz jakie są jego przewidywania odnośnie instrumentów bazowych. Odpowiedź na pierwszą część tego pytania, zamieszczona jest powyżej - db Magiczna Trójka - to produkt nastawiony na zwiększenie potencjału wzrostu.

Odpowiedź na drugą część pytania jest już bardziej skomplikowana. Inwestor lokujący środki w db Magiczna Trójka powinien kierować się przede wszystkim wskazówką w postaci pozytywnych oczekiwań odnośnie wzrostu wartości poszczególnych instrumentów bazowych lub niektórych z tych instrumentów. Im lepsze wyniki uzyskane przez instrumenty bazowe, tym większe stopy zwrotu z portfeli oraz Cena Wykupu obligacji. Inwestor powinien oczekiwać wzrostu instrumentów bazowych, który w konsekwencji zapewnić może mu wyższe zyski niż depozyt terminowy w banku.

Dla dokonania relatywnie wiarygodnych szacunków w tym zakresie, można posłużyć się analizą historyczną. Określenie Ceny Wykupu formułą czyni przeprowadzenie tej analizy stosunkowo prostym zabiegiem (ograniczonym, co najwyżej dostępnością danych historycznych). Porównanie uzyskanych wyników w stosunku do dostępnych inwestorowi alternatyw, stanowi dobrą wskazówkę, co do potencjalnej skuteczności inwestycji. Zaprezentowane na ilustracji wyniki analizy historycznej db Magiczna Trójka, jako punkt odniesienia biorą średnie ważone oprocentowanie terminowych depozytów złotowych w 2005 roku5 (2.7 proc.). Oczywiście inwestor rozpatrujący inwestycję w produkt strukturyzowany powinien korzystać w tym przypadku z instrumentów finansowych, które stanowią realną alternatywę (z założenia produkty strukturyzowane z ochroną kapitału stawia się w opozycji do lokat terminowych w bankach).

Wynik analizy historycznej wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo uzyskania stopy zwrotu wyższej, niż średnie ważone oprocentowanie depozytów złotowychWniosek, jaki można na tej podstawie sformułować to ten, że opierając się na danych historycznych, statystycznie rzecz biorąc rezygnacja z "pewnych" odsetek od lokaty w banku na rzecz inwestycji w produkt strukturyzowany w postaci obligacji db Magiczna Trójka, byłaby racjonalną decyzją inwestycyjną.

Oczywiście jest to bardzo prosta analiza, a inwestor podejmujący decyzję odnośnie alokacji aktywów zapewne kieruje się również innymi - bardziej wyrafinowanymi narzędziami. Podobną analizę można przeprowadzić dla znacznej większości produktów strukturyzowanych.

Przyszłość

Debiut pierwszego produktu strukturyzowanego na Gieł-dzie Papierów Wartościowych w Warszawie stanowi niewątpliwie kamień milowy w rozwoju tego rynku. Czerpiąc z doświadczeń Europy Zachodniej należy oczekiwać, że rynek produktów strukturyzowanych bździe rozwijał siź wzdłuż dwóch zmiennych:

- zwiększającej się różnorodności formuł wypłat (przy czym przewidywać należy zarówno produkty zawierające bardziej skomplikowane formuły należące do szeroko rozumianej kategorii produktów inwestycyjnych, takich jak na przykład db Magiczna Trójka, jak również produkty charakteryzujące się znacznie prostsza konstrukcją i mające raczej charakter spekulacyjny)

- rosnącej liczby dostępnych instrumentów bazowych (kwestią czasu jest zaoferowanie na przykład przez Deutsche Bank prostych produktów, opiewających na indeksy giełd zagranicznych, jak również produktów strukturyzowanych opartych na pasywnych strategiach inwestycyjnych, takich jak na przykład DB CROCI, która wybiera spółki w zależności od wartości określonych wskaźników fundamentalnych).

Dotychczasowe doświadczenia rynków Europy Zachodniej wskazują, że rozwój tego segmentu rynku finansowego jest drogą w jednym kierunku. Zapoczątkowane emisje produktów strukturyzowanych cieszą się niesłabnąca popularnością inwestorów indywidualnych (również instytucjonalnych), zaspokajając szerokie spektrum ich potrzeb inwestycyjnych.

1. W przeważającej większości produkty strukturyzowane w postaci papierów wartościowych są notowane na giełdach kierowanych ceną gdzie market maker kwotuje ceny kupna i sprzedaży w zależności od zgłaszanego popytu. Do nielicznych wyjątków rynków gdzie notowane są produkty strukturyzowane, a które kierowane są zleceniami należą giełdy w Hiszpanii oraz GPW w Warszawie.

2. Ustawa z 29 lipca 2005 roku o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych

3. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/71/WE

4. Ten dokument zawiera krótkie streszczenie warunków emisji. Pełne warunki emisji są zawarte w opublikowanym prospekcie. Jakakolwiek decyzja inwestycyjna powinna zostać powzięta na podstawie prospektu

5. èródło: NBP, Sytuacja finansowa banków w 2005 roku: Synteza, Warszawa maj 2006

100 złotych + Max [0 proc.; Współczynnik Udziału (Max (Portfel Inwestycyjnyi)]

gdzie

Współczynnik Udziału = 110 proc.

Portfel Inwestycyjnyi = wzrost wartości portfela inwestycyjnego obliczona jako średnia ważona miesięcznych stóp zwrotu

Deutsche Bank Londyn