Z reklamacją do nadzoru

Ze Zbigniewem Roszewskim, wicedyrektorem Departamentu Prawno-Licencyjnego KNUiFE, rozmawia Monika Skarbek

Adresatem skargi może być towarzystwo emerytalne, jak i Komisja Nadzoru. Do kogo konkretnie i na jaki adres klienci mogą zgłaszać reklamacje?

Prawo do złożenia skargi na otwarty fundusz emerytalny jest wyrażone wprost w ustawie o organizacji i funkcjonowaniu OFE. Zgodnie z art. 205 tej ustawy, członek funduszu (lub osoba, która była uprzednio jego członkiem w okresie 6 miesięcy poprzedzających wniesienie skargi) może wnieść do organu nadzoru skargę, jeżeli sądzi, że działalność funduszu jest niezgodna z przepisami prawa lub postanowieniami statutu funduszu. Skargę należy złożyć na adres Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, ul. Niedźwiedzia 6E, 02-737 Warszawa. Dobrą praktyką większości OFE jest rozpatrywanie reklamacji składanych bezpośrednio w funduszu. Niestety, niezbyt często sposób jej załatwienia satysfakcjonuje członka funduszu i w konsekwencji zwraca się on do Komisji. Dodam jeszcze, że zgodnie z art. 90c ust. 1 pkt 1a ustawy o działalności ubezpieczeniowej interesy członków funduszu chroni również Rzecznik Ubezpieczonych i do niego również można adresować skargi na OFE.

Co musi zawierać pismo ze skargą, żeby było skuteczne, żeby klient OFE miał pewność, że zostanie ono rozpatrzone?

Ustawa nie określa żadnych wymogów formalnych skargi. Każdą skargą organ ma obowiązek się zająć. Z oczywistych względów, należy w niej zamieścić swoje dane wraz z adresem, nazwę funduszu, którego się jest członkiem oraz opisać przedmiot skargi. W zależności od przedmiotu skargi mogą dla sprawnego jej załatwienia być przydatne inne informacje - nr PESEL, NIP, nr rachunku w OFE, data przystąpienia do funduszu, dane akwizytora zawierającego umowę w imieniu OFE. Z reguły członkowie funduszu podają, często intuicyjnie, większość przydatnych danych. W razie potrzeby organ nadzoru zwraca się do skarżącego z prośbą o nadesłanie dodatkowych informacji bądź zdobywa je we własnym zakresie.

Jak długo trwa rozpatrywanie skargi w Komisji?

Liczba skarg jest znaczna. Poza tym, właściwie każda wymaga sięgnięcia po środki nadzoru w postaci wezwania do złożenia wyjaśnień przez nadzorowane podmioty, gdyż organ nadzoru nie posiada danych o członkach. Zdarza się, że skargi inspirują kontrole, a bywa nawet, iż stają się genezą postępowania skutkującego ostatecznie nałożeniem kary pieniężnej. Staramy się dochować terminu miesięcznego. Ponadto każdego wnoszącego skargę niezwłocznie informujemy o jej wpłynięciu oraz o tym, jakie już czynności w sprawie zostały podjęte.

Dlaczego w ogóle dochodzi do sytuacji, w których członkowie OFE muszą skarżyć się na fundusze?

Przyczyną skarg członków OFE jest przekonanie, że fundusz swym działaniem godzi w przepisy prawa lub postanowienia statutu. Czasami zarzuty ze skarg się potwierdzają, co jest sygnałem wadliwego funkcjonowania funduszu. Bywa też tak, że skargi są bezzasadne lub - jak w sytuacji skarg na utrudnianie zmiany funduszu - często przedwczesne. Nie można spodziewać się, że członkowie przestaną się skarżyć w ogóle, ale już znaczne zmniejszenie liczby skarg będzie dowodem dobrego funkcjonowania rynku OFE.