Zatory płatnicze występują we wszystkich gospodarkach wolnorynkowych. W polskich warunkach przybrały jednak niepokojące rozmiary, stając się przyczyną bankructw niejednego przedsiębiorstwa. Rząd podjął więc działania legislacyjne zmierzające do ograniczenia zjawiska zatorów płatniczych. Ich efektem była ustawa o terminach zapłaty w obrocie gospodarczym z września 2001 roku. Okazało się jednak szybko, że dokument ma pełno braków. Ustawa, chroniąc drobnych przedsiębiorców przed silniejszymi ekonomicznie graczami rynkowymi, jak np. hipermarkety, przyznała małym firmom prawo do żądania odsetek po 30 dniach od zrealizowania dostawy towaru, niezależnie od ustalonego w umowie terminu zapłaty. Częste są jednak przypadki obchodzenia prawa. Polegają one np. na zwrocie towaru z uwagi na drobne niezgodności z zamówieniem i natychmiastowe złożenie ponownego zamówienia. To wymaga wystawienia nowej faktury i termin płatności się wydłuża o kolejne 30 dni.

Resort gospodarki przygotował zatem nowelizację tej ustawy, która przy okazji dostosowuje polskie prawo do wymogów Unii Europejskiej. Nowy projekt ustawy o terminach zapłaty w obrocie gospodarczym został przyjęty przez Radę Ministrów i trafił już do Sejmu. Ustawa obejmie teraz swym zakresem wszystkie umowy zawierane przez przedsiębiorców, podmioty zobowiązane do stosowania ustawy o zamówieniach publicznych, rolników czy osoby wykonujące wolne zawody. Podobnie jak w poprzedniej wersji ustawy, po upływie 30 dni od dostawy towaru czy realizacji usługi można domagać się odsetek od nieuregulowanych należności, nawet jeżeli umowa przewiduje dłuższy termin płatności. Podwyższono wysokość odsetek karnych z obowiązujących 13% w skali roku do wysokości odsetek naliczanych za zwłokę przy zaległościach podatkowych, które obecnie wynoszą 16%. Ponadto, zgodnie z wymogami unijnymi, przewiduje się, że jeżeli wierzyciel poda dłużnika do sądu, wyrok musi zapaść w ciągu trzech miesięcy od tego faktu.

Rząd liczy na to, że proponowane instrumenty pozwolą na zmniejszenie zatorów płatniczych w gospodarce. Projekt ustawy znalazł się w programie gospodarczym zaprezentowanym w tym tygodniu przez Jerzego Hausnera, szefa resortu gospodarki i pracy. W jego opinii ustawa może zostać uchwalona jeszcze w czerwcu.