Donbas liczy na ekspansję w Unii Europejskiej

Związek Przemysłowy Donbasu (ZPD) jest zintegrowanym koncernem stalowym. Strategia ZPD przewiduje integrację pełnego łańcucha wartości - od wydobycia i przetworzenia surowców i energii, przez produkcję wyrobów. W Polsce firma kupiła Hutę Stali Częstochowa.

ZPD kieruje silną grupą przemysłową na Ukrainie, skupia przedsiębiorstwa działające głównie w sektorze hutnictwa żelaza, przemyśle maszynowym i wyrobów stalowych. Roczna produkcja grupy wynosi 8,4 mln ton stali surowej. Tylko na Ukrainie ZPD produkuje około 6,8 mln ton stali surowej rocznie (obecnie moce produkcyjne rozbudowywane są do około 10 milionów ton). Uzyskując nieskonsolidowane przychody za 9 miesięcy 2004 r. w wysokości ponad 2 miliardów USD i zatrudniając ponad 50 tys. osób, ZPD jest jednym z największych producentów wyrobów ze stali w tym kraju. Jednocześnie kupując Dunaferr Dunai (Dunaferr), największą zintegrowaną hutę na Węgrzech, która produkuje około 1,6 mln ton stali rocznie, ZPD rozpoczęło budowę silnej grupy produkcyjnej w Unii Europejskiej.

Według stanu na 30 września 2004 r., suma kapitałów własnych ZPD osiągnęła 139 mln USD. Zgodnie z obowiązującym na Ukrainie prawem, kapitał zakładowy nie jest podzielony na udziały.

Pion stalowy

Grupa ZPD kontroluje trzy w pełni zintegrowane zakłady wyrobów ze stali, z łączną produkcją w wysokości 8,4 mln ton stali surowej rocznie i o docelowej (do 2007 r.) zdolności produkcyjnej około 10 milionów ton rocznie.

Jakie firmy wchodzą w skład grupy kapitałowej Donbasu?

u Alczewski Kombinat Metalurgiczny, ukraiński producent wyrobów płaskich, który rocznie produkuje 3,5 mln ton stali surowej (podmiot zależny od ZPD od czerwca 2002 r.). Spółka zatrudnia około 18 tys. pracowników i jest właśnie restrukturyzowana.

u Dnieprowski Kombinat Metalurgiczny, główny ukraiński producent surówki wielkopiecowej, stali i wyrobów stalowych, z roczną produkcją 3,3 mln ton stali surowej. Kombinat jest jedynym producentem kesów walcowanych, szyn kolejowych na Ukrainie i zatrudnia około 20 tys. pracowników. W lutym 2004 r. zakończono proces prywatyzacji kombinatu. ZPD kupił to przedsiębiorstwo za ok. 135 milionów USD.

u Dunaferr, wiodący producent płaskich wyrobów zimno- i gorącowalcowanych na Węgrzech (roczna produkcja - ok. 1,6 mln ton). ZPD kupił spółkę w grudniu 2003 r. W lipcu 2004 r. Dunaferr przejął zaś inną węgierską hutę - DAM, producenta wysokostopowych wyrobów ze stali.

ZPD zarządza również czołowym producentem rur na Ukrainie - Dniepropietrowską Fabryką Rur. Roczna produkcja fabryki wynosi około 650 tysięcy ton rur rocznie. Fabryka jest jedynym w byłej Wspólnocie Niepodległych Państw producentem rur z bimetalu (stal/brąz), z produkcją roczną 450 tysięcy ton rur spawanych. Asortyment DFR obejmuje: rury walcowane (48% produkcji), rury ciągnione (37%) i rury spawane (15%).

u W Polsce ZPD ma spółkę z o.o. o nazwie ZPD Steel, której prezesem jest Konstanty Litwinow (również prezes giełdowego Arksteelu), dotychczas przedstawiciel ZPD w Polsce. W Polsce ukraińska firma jest właścicielem Huty Częstochowa i - wraz z Zakładami Magnezytowymi Ropczyce - współwłaścicielem Chrzanowskich Zakładów Materiałów Ogniotrwałych.

Zintegrowani pionowo

ZPD ma bezpośredni dostęp do surowców - kontroluje złoża węgla i rudy żelaza. Zapewnia to dostawy kluczowych surowców i gwarantuje niezależność od konkurentów oraz zmiennego rynku złomu. Poza surowcami grupa ZPD dostarcza na swoje potrzeby wymagane ilości energii.

ZPD oferuje również konstrukcje przemysłowe (Ukrastalkonstrukcja: rozmaite rodzaje konstrukcji metalowych - wielkie piece, stacje elektroenergetyczne, hangary, magazyny, zbiorniki oleju) oraz konstrukcje dla budynków mieszkalnych (Kyjivmiskbud-6: mieszkania, biurowce, hotele).

ZPD zawarł sojusz strategiczny z Duferco, globalnym koncernem stalowym. DITH - joint venture ZPD i Duferco - jest wyłącznym odbiorcą całej produkcji eksportowej pionu stalowego ZPD. Obroty wyrobami stalowymi realizowane przez DITH wyniosły w 2003 r. ponad 14,7 mln ton, przy przychodach w wysokości około 2 mld USD.

Jaka strategia?

ZPD pozycjonuje się na rynku jako konkurencyjny producent wyrobów ze stali i surowców przetworzonych. Od powstania kontynuuje rozszerzanie działalności podstawowej w celu zwiększenia swojego potencjału rynkowego. Przejmuje firmy i nawiązuje sojusze strategiczne. Firma chce powiększyć swoją przewagę konkurencyjną tak w skali lokalnej, jak i światowej. ZPD jest na końcowym etapie przekształcania swojego portfela aktywów przemysłowych do zintegrowanej pionowo firmy (od wydobycia i przetworzenia surowców i energii, przez produkcję wyrobów stalowych i budowę maszyn do handlu, aż do dystrybucji i logistyki produktów stalowych w sieci sprzedaży obejmującej cały świat).

Realizowana obecnie ekspansja ZPD na rynki wyrobów ze stali w Unii Europejskiej jest konsekwencją strategii, która przewiduje utworzenie całkowicie zintegrowanego pionowo łańcucha wartości. Początek realizacji tej strategii wiąże się ze zdobyciem istotnej pozycji w krajach, które w maju 2004 r. przystąpiły do UE: w Polsce i na Węgrzech. ZPD planuje także rozszerzenie swojej obecności w innych krajach Unii Europejskiej.

Po pierwsze uzdrawianie

Związek Przemysłowy Donbasu - jak twierdzi ukraiński potentat - zdobył doświadczenie w restrukturyzacji i zarządzaniu m.in. podczas uzdrawiania sytuacji finansowej przejętych przedsiębiorstw. Z powodzeniem np. zrestrukturyzowano hutę Azowstal, której działalnością podstawową jest produkcja wyrobów stalowych. Jej stalownie mogą rocznie produkować 6,2 mln ton. W latach 2001-2002 Azowstal była zarządzana przez przedstawicieli kierownictwa ZPD, którzy pomogli tej spółce zwiększyć jej udział w rynku międzynarodowym mimo niekorzystnych warunków.

ZPD przeprowadził również restrukturyzację Alczewskiego Kombinatu Metalurgicznego. Przejął upadłą spółkę i uzdrowił jej sytuację finansową. Teraz kombinat systematycznie poprawia pozycję rynkową (20-proc. wzrost produkcji po pierwszym roku restrukturyzacji). ZPD, wspólnie z Duferco, finalizują projekt modernizacji technicznej tak, by rozszerzyć produkcję do 5 milionów ton stali rocznie. Chcą też kupić dwie maszyny ciągłego odlewu stali dla produkcji kesów płaskich. Wartość projektu wynosi ok. 125 mln USD.

ZPD brał też udział w zarządzaniu Dnieprowskim Kombinatem Metalurgicznym. W pierwszym roku obecności ZPD jako zarządcy, spółka osiągnęła 40-proc. wzrost produkcji i 20-proc. wzrost średniego wynagrodzenia. Utrzymano pełne zatrudnienie, a kombinat wypracował zysk netto w wysokości 1,8 miliona USD w pierwszym kwartale 2003 r. (w porównaniu ze stratą w wysokości 1,5 miliona USD w pierwszym kwartale 2002 r.). W okresie 9 miesięcy 2004 r. zysk netto spółki wyniósł już 16,5 miliona USD.

Warto dodać, że wartość 5-letniego programu inwestycyjnego, który ZPD realizuje w hucie Dunaferr na Węgrzech, wynosi ponad 380 milionów euro. Już po pierwszym roku restrukturyzacji, wyniki huty są znacząco lepsze, a szacunki za 2004 r. wskazują, że Dunaferr wypracował zysk EBITDA na poziomie około 240 milionów USD.

WW