Jesteś akcjonariuszem? Weź udział w walnym zgromadzeniu

Czerwiec to miesiąc, w którym odbywają się liczne walne zgromadzenia akcjonariuszy spółek, zarówno giełdowych, jak i niegiełdowych. Co trzeba przedsięwziąć, żeby wziąć w nich udział i dlaczego warto to zrobić?

Właściciel nawet jednej akcji ma prawo uczestniczenia w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy (WZA). Jest to prawo, którego nikt nie może go pozbawić. Z drugiej strony, udział w WZA jest dobrowolny. Walne zgromadzenie jest jednak najwyższą władzą w spółce i ma ogromne kompetencje. Doświadczeni inwestorzy wiedzą, że z różnych względów warto w nim uczestniczyć. WZA decyduje o wszystkich najważniejszych sprawach, m.in. o zmianach w statucie, podwyższeniu lub obniżeniu kapitału zakładowego i umorzeniu akcji, o dalszym istnieniu przedsiębiorstwa, zmianie przedmiotu jego działalności, czy o połączeniu z inną firmą. Co bardzo ważne: w trakcie obrad każdy akcjonariusz ma prawo zabierać głos we wszelkich sprawach objętych porządkiem obrad. Może zadawać pytania zarządowi. Jeżeli podjęta została uchwała, z którą się nie zgadza, może ją zaskarżyć do sądu, wcześniej głosując przeciw niej i zgłaszając protest do protokołu.

Rodzaje walnych zgromadzeń

Są dwa rodzaje WZA: zwyczajne (ZWZA) i nadzwyczajne (NWZA). Pierwsze z nich w każdej spółce powinno się odbyć raz w roku. W trakcie obrad akcjonariusze rozpatrują i zatwierdzają m.in. sprawozdanie zarządu oraz sprawozdanie finansowe za poprzedni rok, podejmują uchwałę o podziale zysku lub o pokryciu straty, czy głosują w sprawie udzielenia absolutorium zarządowi i radzie nadzorczej z pracy w minionym roku obrotowym. Mogą też rozpatrywać i zatwierdzać sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej. ZWZA powinno się odbyć w ciągu 6 miesięcy po upływie roku obrotowego. Odbycie ZWZA po tym terminie nie oznacza jednak, że uchwały na nim podjęte są nieważne. NWZA może być zwołane w każdym czasie - w miarę potrzeby, np. kiedy zaistnieje konieczność podwyższenia kapitału, czy dokonania zmian w radzie nadzorczej.

Prawo do informacji

Przed WZA każdy akcjonariusz powinien zapoznać się z porządkiem obrad i dokumentami, które są udostępniane w związku z jego zwołaniem. W przypadku ZWZA są to np. sprawozdania finansowe oraz opinia i raport biegłego rewidenta. W spółkach publicznych projekty uchwał są podawane do publicznej wiadomości w formie raportów bieżących. Raporty te udostępniane są na stronach internetowych spółek publicznych i "Parkietu" (www. parkiet. com). Niezależnie od tego podczas WZA akcjonariusz ma prawo żądać od zarządu udzielenia informacji dotyczących spółki, jeżeli jest to potrzebne do oceny sprawy objętej porządkiem obrad. Generalnie kierownictwo udziela odpowiedzi ustnych. W uzasadnionych przypadkach może ustosunkować się do zadanych pytań na piśmie, nie później jednak niż w ciągu dwóch tygodni od dnia zakończenia WZA. Zarząd powinien odmówić udzielenia informacji, jeśli może to wyrządzić szkodę spółce albo podmiotowi zależnemu lub może narazić członka zarządu na odpowiedzialność karną, cywilnoprawną lub administracyjną. Osoba, której odmówiono ujawnienia żądanej informacji podczas WZA, może w terminie tygodnia od zakończenia obrad przez akcjonariuszy złożyć wniosek do sądu rejestrowego o zobowiązanie zarządu do udzielenia odpowiedzi. Wcześniej należy jednak zgłosić sprzeciw do protokołu walnego zgromadzenia. Spółki publiczne są ponadto zobowiązane do równoczesnego przekazywania KPWiG i giełdzie, na której ich akcje są notowane, informacji poufnych, bieżących i okresowych, obejmujących również sprawy ujawnione akcjonariuszowi podczas WZA. Po upływie 20 minut są one również przekazywane do publicznej wiadomości.

Uczestnictwo

w obradach

Z uczestnictwem w walnym zgromadzeniu wiąże się przywilej udziału w dyskusji, zgłaszania wniosków porządkowych, składania oświadczeń oraz pełnienia różnych funkcji podczas obrad (np. zasiadania w powoływanych komisjach). Na WZA mają wstęp wszyscy akcjonariusze, nawet jeśli nie mogą wykonywać z posiadanych akcji prawa głosu (bo mają np. tzw. akcje nieme). Posiadacze akcji imiennych i imiennych świadectw tymczasowych muszą przynajmniej na tydzień przed WZA wpisać się do księgi akcyjnej prowadzonej przez spółkę. Podobnie użytkownicy i zastawnicy (czyli podmioty, na rzecz których dokonano zastawu) tych papierów. Z kolei właściciele walorów na okaziciela powinni na tydzień przed rozpoczęciem obrad złożyć je w spółce, u notariusza, w banku lub domu maklerskim, mającym siedzibę na terenie Polski, wskazanym w ogłoszeniu o zwołaniu walnego zgromadzenia. Prawo uczestniczenia w obradach mają także członkowie zarządu i rady nadzorczej.

Rejestracja

w spółce publicznej

Specyficzne wymogi związane są z rejestracją akcji w spółkach publicznych. W związku z tym, że występują one w formie zdematerializowanej (nie posiadają postaci papierowej, istnieją jedynie jako zapis komputerowy), akcjonariusze muszą złożyć imienne świadectwa depozytowe. Jest to dokument potwierdzający posiadanie akcji na rachunku papierów wartościowych. Aby go otrzymać, należy zwrócić się o jego wystawienie do domu maklerskiego lub banku prowadzącego działalność maklerską (broker). Świadectwo depozytowe jest wystawiane na piśmie, oddzielnie dla każdego rodzaju akcji. Może obejmować wskazaną część lub wszystkie papiery spółki zapisane na danym rachunku. Broker dokonuje ich blokady i wydaje imienne świadectwo depozytowe. Koszt jego uzyskania jest zróżnicowany. W Beskidzkim Domu Maklerskim trzeba zapłacić za świadectwo 9 zł, w DM BOŚ i CA IB Securities 10 zł, a w CDM Pekao 20 zł.

Złożenie świadectwa

Warunkiem uczestnictwa w WZA jest złożenie oryginału świadectwa depozytowego w spółce, najpóźniej na tydzień przed terminem odbycia walnego zgromadzenia. Inwestor może to zrobić osobiście lub listownie. W drugim przypadku spółka świadectwo depozytowe musi otrzymać najpóźniej na tydzień przed WZA (nie ma znaczenia data stempla pocztowego). Inwestor może dokonać wysyłki osobiście lub poprzez brokera. Dla przykładu, odpowiedni dokument (za zwrotem kosztów) przesyła DM BOŚ, natomiast CDM Pekao w ogóle nie świadczy takiej usługi. Akcjami zablokowanymi na WZA nie można handlować od chwili wydania świadectwa do końca dnia, w którym zakończą obrady akcjonariusze. Broker może odblokować akcje przed rozpoczęciem się WZA lub przed zakończeniem obrad (np. jeśli ogłoszona została kilkudniowa przerwa w obradach), ale tylko za zwrotem świadectwa depozytowego. W tym celu inwestor musi odebrać świadectwo w spółce (może także się upomnieć o nie za pośrednictwem biura maklerskiego, w którym ma rachunek, o ile świadczy taką usługę). Oczywiście, od momentu w którym spółka zwróci świadectwo, inwestor nie może już uczestniczyć w WZA. Ale może handlować akcjami.

Lista akcjonariuszy

Na trzy dni robocze przed odbyciem walnego zgromadzenia w lokalu zarządu powinna być wyłożona lista akcjonariuszy. Zawiera spis osób i firm uprawnionych do uczestnictwa w obradach, czyli tych, którzy zarejestrowali się na WZA. W szczególności obejmuje nazwiska i imiona albo nazwy akcjonariuszy, ich miejsce zamieszkania (siedzibę), liczbę, rodzaj i numery akcji oraz liczbę przysługujących im głosów. Właściciele akcji mogą przeglądać listę w lokalu zarządu oraz żądać jej odpisu za zwrotem kosztów jego sporządzenia. Mają też prawo żądać uzupełnienia listy, jak również jej sprostowania. Chodzi tu zwłaszcza o sytuacje, gdy akcjonariusz nie został na nią wpisany. Jeżeli jego wniosek nie będzie uwzględniony i w konsekwencji nie weźmie udziału w WZA, może wówczas zaskarżyć uchwały podjęte na tym walnym. Ma także prawo zaskarżyć uchwały, jeśli w obradach brały udział osoby, które nie miały do tego prawa.

Oprac. na podstawie "Poradnik Inwestora. Jak uczestniczyć w Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy" autorstwa Pawła Heciaka

Co ma zrobić

inwestor, aby wziąć udział w obradach WZA

Udać się do biura

maklerskiego, gdzie

ma rachunek inwestycyjny, na którym zapisane są akcje spółki planującej WZA.

Złożyć dyspozycję blokady akcji na WZA (zazwyczaj kosztuje to około 10 zł).

Odebrać od brokera

świadectwo depozytowe.

Nie później niż na tydzień przed WZA dostarczyć

osobiście świadectwo do spółki lub je przesłać

listownie (decyduje termin wpływu).

Na trzy dni przed WZA

można sprawdzić, czy jest się wpisanym na listę

akcjonariuszy uprawnionych do udziału w obradach

i żądać ewentualnego jej

uzupełnienia.