Nie przesadzać z tłumieniem inflacji!

Komentując polskie problemy budżetowe EBOR stwierdza, że o ile jednorazowe zabiegi, takie jak redukcje wydatków, mogą umożliwić pomyślną realizację tegorocznego budżetu, to dla sprowadzenia deficytu budżetowego do rozmiaru pozwalającego na jego bezproblemowe sfinansowanie konieczne jest zmniejszenie dotacji i wydatków socjalnych.

Tempo restrukturyzacji przedsiębiorstw państwowych - wskazuje Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju w dorocznym raporcie na temat przemian gospodarczych w tej części Europy - jest nadal powolne, w dalszym ciągu korzystają też one ze wsparcia finansowego w postaci umarzania podatków i zadłużenia oraz gwarancji Skarbu Państwa wobec zaciąganych przez nie pożyczek. konieczne jest także zwiększenie przejrzystości stosunków między rządem, ZUS i mającymi trudności finansowe przedsiębiorstwami państwowymi, aby zlikwidować możliwości udzielania im dotacji w postaci tolerowania zaległości w składkach na ZUS.

EBOR zaleca (str. 53), aby rządy państw wdrażających gospodarkę rynkową nie przesadzały w tłumieniu inflacji. Założenia w tej dziedzinie - wskazano - powinny być nader szczodre, należy bowiem stwarzać możliwość wspierania wzrostu gospodarczego przez politykę pieniężną. Nie powinny one być zbyt ambitne również dlatego, że w gospodarce o charakterze przejściowym zarówno dokładne przewidywanie, jak i kontrolowanie inflacji jest trudne.

Rankingi

Raport EBOR tradycyjnie zawiera rankingi krajów, jakimi zajmuje się ten bank, pod kątem ich zaawansowania na drodze do gospodarki rynkowej, praworządności i demokracji. W dziedzinie wstępnych reform Polsce przyznano 3+ za liberalizację cen oraz 4+ (jest to najwyższa z przyznawanych ocen) za małą prywatyzację, jak też liberalizację handlu i kursu złotego. Z punktu widzenia postępu na drodze do gospodarki rynkowej, za ochronę konkurencji i rozwój rynku elektroenergetyki otrzymaliśmy 3; za prywatyzację wielkich przedsiębiorstw, restrukturyzację przedsiębiorstw i nadzór właścicielski, decentralizację i komercjalizację drogownictwa, reformę bankowości i liberalizację procesu kształtowania stóp procentowych po 3+. Za rozwój rynku papierów wartościowych oraz pozabankowych instytucji finansowych przyznano nam 4- (jest to najwyższa z przyznawanych ocen, którą oprócz Polski mają tylko Węgry).

Z drugiej strony, w rankingu EBOR Polska pogorszyła swoją pozycję w rankingu skuteczności prawnych ram działalności gospodarczej. O ile w ubiegłym roku przyznano nam w tej dziedzinie 4 za skuteczność prawa, 4- za jego rozległość i taką ocenę ogólną, to w tym roku utrzymano 4- za rozległość, natomiast "stopień" za skuteczność prawa obniżono do 3, a nota ogólna wynosi 3+.

O naszym regionie

Europejskie kraje z byłego bloku komunistycznego stosunkowo dobrze znoszą spowolnienie światowej gospodarki - ocenia EBOR.

Według EBOR, w bieżącym roku wzrost gospodarczy w tych krajach powinien wynieść 4,3%, wobec 5,5% w 2000 r. Zdaniem analityka banku Willema Buitera, odporność naszego regionu na globalne schłodzenie gospodarcze to przede wszystkim efekt wolnorynkowych reform w krajach aspirujących do członkostwa w Unii Europejskiej, a także dobra pozycja gospodarcza Rosji, korzystającej z wysokich jeszcze niedawno cen ropy naftowej na światowych rynkach.

Willem Buiter ostrzega jednak, że w 2002 r. również nasz region dość wyraźnie odczuje globalne pogorszenie koniunktury gospodarczej i wzrost będzie już tylko rzędu 3%. Jego zdaniem, wyraźny spadek PKB mogą odczuć przede wszystkim te kraje, które dotychczas uczyniły najwięcej, by dostosować swoją gospodarkę do gospodarki zachodnioeuropejskiej.