Spready europejskich obligacji rządowych (EGB) znalazły się pod presją w ostatnich tygodniach, częściowo odzwierciedlając wzrost stóp wolnych od ryzyka. Jednak korekta nie była jednolita wśród wszystkich emitentów obligacji skarbowych. Prym w poszerzaniu wiodły francuskie obligacje rządowe (OAT), a spread 10-letnich obligacji skarbowych (OAT-Bund) osiągnął około 140 pb, poziom porównywalny z tym obserwowanym podczas kryzysu zadłużenia państwowego w strefie euro w latach 2011-2012 i zaledwie około 50 pb poniżej historycznego maksimum 190 pb. Włoskie obligacje (BTP) również się poszerzyły, przekraczając ponownie 100 pb, ale ich spread pozostaje niski w porównaniu z historycznymi standardami i poniżej poziomów sprzed zaledwie kilku lat. Ta rozbieżność sugeruje, że inwestorzy stają się bardziej selektywni i kładą większy nacisk na rozwój sytuacji fiskalnej i politycznej w poszczególnych krajach, zamiast traktować EGB jako jednorodną klasę aktywów.
Włoskie i hiszpańskie obligacje razem, francuskie osobno
Wskaźnik spreadu 10-letnich BTP, OAT i hiszpańskich obligacji skarbowych (SPGB) od początku roku wobec rentowności niemieckich obligacji skarbowych (Bund) pozwala uwzględnić zmiany w ogólnym otoczeniu stóp procentowych. Dany spread kredytowy ma bardzo zróżnicowaną wartość w zależności od poziomu stóp wolnych od ryzyka: uzyskanie dodatkowych 50 punktów bazowych rentowności jest znacznie bardziej opłacalne, gdy rentowność Bundów wynosi 1 proc. niż gdy wynosi 5 proc. Wskaźnik spreadu zapewnia zatem bardziej precyzyjny pomiar ryzyka specyficznego dla danego kraju, skorygowanego o szerszy poziom stóp procentowych.
Wskaźnik spreadu we Włoszech wzrósł wraz z wybuchem wojny w Iranie, osiągając szczyt na poziomie około 30 proc. Odzwierciedlało to obawy inwestorów dotyczące uzależnienia Włoch od cen energii. Po tym wydarzeniu wskaźnik spadł z powrotem do około 25 proc. Po niedawnym wzroście jest mniej więcej na poziomie szczytowym obserwowanym w marcu.
Obligacje francuskie natomiast utrzymywały się dobrze we wczesnej fazie konfliktu, ale ostatnio znalazły się pod znaczną presją. Wskaźnik spreadu wynosi obecnie nieco ponad 40 proc., znacznie powyżej wskaźnika we Włoszech. Jest to również historycznie wysoki wynik.
Wskaźnik spreadu w Hiszpanii jest niższy w ujęciu bezwzględnym, co jest zgodne z jej silniejszym profilem kredytowym, i nie uległ zmianie po niedawnych apelach o przedterminowe wybory. Co więcej, jego trajektoria odzwierciedla trajektorię Włoch. Sugeruje to, że BTP i SPGB były w dużej mierze napędzane przez wspólne czynniki, podczas gdy rynek francuski podążał odmienną ścieżką.
Francuskie obligacje czekają na interwencje EBC
Czytaj więcej
Rekordowe 56 proc. ankietowanych europejskich zarządzających funduszami planuje ograniczyć ekspozycję na rynek francuski, co czyni Francję najmniej...
Biorąc pod uwagę, że rentowność Bundów wzrosła o 80 pb od początku wojny w Iranie, nie dziwi wzrost spreadów kredytowych obligacji skarbowych. Względna stabilność wskaźnika spreadu BTP sugeruje, że obserwowany dotychczas ruch był związany głównie z szerszymi uwarunkowaniami rynkowymi, w mniejszym stopniu odzwierciedlając obawy inwestorów dotyczące fundamentów kraju. Aby utrzymać wskaźnik spreadu na stabilnym poziomie 25 proc., spread między BTP a Bundami powinien wynosić 85 pb, czyli około 20 pb poniżej obecnych poziomów rynkowych.
Sytuacja wygląda inaczej w przypadku Francji, gdzie wzrost wskaźnika spreadu wskazuje na problemy specyficzne dla danego kraju i pogorszenie percepcji rynku. Obligacje OAT powinny być notowane ze spreadem do Bundów o 50 pb poniżej obecnego poziomu rynkowego, aby wskaźnik spreadu był zgodny z poziomami z początku września.
Czytaj więcej
Francja płaci obecnie o ponad 120 punktów bazowych więcej niż Niemcy za obligacje 10-letnie, prawie dwukrotnie więcej niż cztery miesiące temu, i n...
Obawy inwestorów wynikają z konieczności redukcji deficytu budżetowego Francji w celu spowolnienia, a ostatecznie ustabilizowania wzrostu długu publicznego. Wymagana korekta stanowi wyzwanie polityczne. Konsolidacja fiskalna jest mało prawdopodobna przed wyborami prezydenckimi, które odbędą się za sześć miesięcy, i może pozostać trudna nawet po nich. Innym źródłem podatności na wahania jest wysoki udział kapitału zagranicznego we francuskim długu publicznym, ponieważ inwestorzy zagraniczni zazwyczaj szybko reagują na niekorzystne informacje. Chociaż Instrument Ochrony Transmisji (TPI) EBC powinien ograniczyć ryzyko ekstremalnego poszerzenia spreadu, próg interwencji prawdopodobnie będzie znacznie powyżej obecnych poziomów rynkowych. W rezultacie inwestorzy mają niewielką motywację do zwiększania ekspozycji na OAT, dopóki poszerzenie spreadu nie stanie się na tyle duże, aby wywołać wiarygodną reakcję polityki krajowej lub sygnał ze strony EBC. Innymi słowy, sytuacja może się pogorszyć, zanim się poprawi.
Zróżnicowanie spreadów prawdopodobnie się utrzyma
Implikacje wykraczają poza Francję. Do wybuchu konfliktu w Iranie konwergencja spreadów była dominującym tematem na rynkach obligacji skarbowych strefy euro, wspierana przez silniejszą spójność polityczną, bardziej odporną architekturę strefy euro i coraz bardziej zsynchronizowane cykle gospodarcze. Tendencja ta uległa zahamowaniu wraz z wybuchem konfliktu, a ostatnie wydarzenia jeszcze bardziej podważyły tę narrację. Propozycja Marine Le Pen, aby zmniejszyć składkę Francji do budżetu UE, nie jest pozytywnym sygnałem w kontekście konwergencji politycznej. Brak znaczących postępów w kierunku wspólnego europejskiego bezpiecznego aktywa również budzi wątpliwości. Ponieważ inwestorzy kładą większy nacisk na fundamenty specyficzne dla poszczególnych krajów, zróżnicowanie spreadów prawdopodobnie utrzyma się, stwarzając zarówno ryzyko, jak i szanse na rynkach obligacji skarbowych strefy euro. Na razie jednak bilans ryzyka przemawia za ostrożnością w stosunku do francuskich obligacji skarbowych w porównaniu z ich odpowiednikami.