Rada Ministrów przyjęła we wtorek strategię zarządzania długiem sektora finansów publicznych na lata 2027–2030, przedłożoną przez ministra finansów i gospodarki. Dokument przedstawia prognozy zadłużenia państwa, a także założenia dotyczące jego finansowania i ograniczania kosztów obsługi.
Czytaj więcej
Agencja Moody’s ocenia, że osłabianie reguł fiskalnych i wypychanie długu poza budżet może prowadzić do kolejnej obniżki ratingu Polski. To ważny s...
Dług publiczny zbliży się do 60 proc. PKB
Zgodnie ze strategią, relacja państwowego długu publicznego (PDP) do PKB ma wzrosnąć z 55,3 proc. w 2026 r. do 55,9 proc. w 2027 r. W 2028 r. wyniesie już 58,6 proc., a w 2029 r. osiągnie szczyt na poziomie 59,2 proc. PKB. Dopiero w 2030 r. ma nastąpić obniżenie tego wskaźnika, do 58,3 proc. PKB.
W dokumencie podkreślono, że w całym horyzoncie strategii rząd nie przewiduje przekroczenia konstytucyjnego limitu zadłużenia, wynoszącego 60 proc. PKB. Jednocześnie minister finansów Andrzej Domański na konferencji prasowej po posiedzeniu rządu przyznał, że istnieje ryzyko naruszenia progu ostrożnościowego określonego w ustawie o finansach publicznych na poziomie 55 proc. PKB.
Według Domańskiego może do tego dojść w 2028 r. Oznaczałoby to uruchomienie ustawowych procedur ostrożnościowych, czyli zaciskania pasa, w odniesieniu do budżetu państwa na 2030 rok.
Czytaj więcej
Wzrost gospodarczy Polski wyhamuje w 2027 r. do 2,8 proc. wobec 3,5 proc. szacowanych na 2026 r. – wynika z opublikowanej w czwartek prognozy Europ...
MF zapowiada dostosowania fiskalne
– Tak jak sygnalizowaliśmy to już w ubiegłym roku o tej samej porze, w 2028 roku występuje prawdopodobieństwo przekroczenia progu zawartego w ustawie o finansach publicznych, czyli 55 proc. PKB – powiedział Domański.
Minister wyjaśniał, że tzw. PDP netto, do którego odnosi się próg ostrożnościowy w ramach krajowych reguł fiskalnych, ma wynieść 54,7 proc. PKB w 2027 r. W 2028 r. wskaźnik wzrośnie do 57,4 proc., a w 2029 r. osiągnie 58,1 proc. PKB. W 2030 r. ma się obniżyć do 57,3 proc.
Domański zapewnił przy tym, że rząd uwzględnił już w swoich planach działania mające ograniczyć ryzyko związane z rosnącym zadłużeniem. Chodzi o dostosowanie fiskalne, w tym zmiany legislacyjne, z których część rząd przyjął już na wtorkowym posiedzeniu. Obejmują one m.in. podwyżki podatków, w tym stawki CIT z 19 do 22 proc., oraz uszczelnienie systemu podatkowego. Kolejne rozwiązania mają być procedowane w następnych miesiącach.
Ile kosztuje obsługa długu
Jeszcze wyższe wartości pokazują prognozy zadłużenia według unijnej metodologii (EDP), obejmującej cały sektor instytucji rządowych i samorządowych. Relacja tego długu do PKB ma wynieść 67,6 proc. w 2026 r. i 69,3 proc. w 2027 r., a następnie wzrosnąć do 76,6 proc. w 2030 r. Oznacza to utrzymywanie się zadłużenia wyraźnie powyżej unijnej wartości referencyjnej, wynoszącej 60 proc. PKB.
Wraz ze wzrostem długu rosnąć będą również koszty jego obsługi. Według strategii w 2030 r. mogą one sięgnąć nawet 3 proc. PKB wobec przykładowo 1,86 proc. PKB w 2024 r.
Strategia zakłada jednocześnie, że głównym źródłem finansowania potrzeb pożyczkowych państwa pozostanie krajowy rynek finansowy. Resort chce zachować elastyczność w doborze rynków, walut i instrumentów, a priorytetem będzie emisja dużych serii obligacji o stałym oprocentowaniu, zarówno w kraju, jak i za granicą – przede wszystkim na rynkach euro i dolara amerykańskiego.
Udział długu Skarbu Państwa nominowanego w walutach obcych ma pozostać poniżej 25 proc., choć strategia dopuszcza czasowe odchylenia od tego poziomu, jeśli uzasadni je sytuacja rynkowa lub potrzeby budżetowe.
