Plan Taurona na miliardowe inwestycje. Nowe życie Jaworzna, Łazisk i Sierszy

Sesja „Okrągły stół Taurona” była częścią programu drugiego dnia konferencji Energy Days w Katowicach. We wprowadzeniu do dyskusji prezes koncernu Grzegorz Lot sygnalizował, że część z prezentowanych inwestycji jest już realizowana, a część przygotowywana. Koncern chce o nich rozmawiać, aby budować dla nich akceptację i zaangażowanie interesariuszy.

Plany Taurona dla Jaworzna: Inwestycje w OZE, gaz i wydłużenie pracy bloków węglowych

Lot wyjaśniał, że wybrano cztery lokalizacje dotychczasowej energetyki konwencjonalnej ze względu na potrzeby sprawiedliwej transformacji. Projekty tam realizowane mają uzupełniać główny kierunek inwestycji Taurona w OZE, przede wszystkim w wiatrową energetykę lądową oraz magazyny energii.

Lot zastrzegł przy tym, że stawiane przez Tauron źródła gazowe (silniki, turbiny OCGT) nie zastępują węgla, tylko uzupełniają OZE i magazyny energii. Podkreślił, że dotychczasowe źródła konwencjonalne koncernu klasy 200 MW, wygrały aukcje mocy dla wszystkich jednostek wystawionych na 2027 r.

– Dzisiaj widzimy, że jest szansa, są mechanizmy na poziomie Unii Europejskiej, które mogą pozwolić, żeby wydłużyć pracę tych jednostek komercyjnie na poziomie 2029-30. To jest nasza oferta. Każda z tych jednostek będzie gotowa, żeby startować na 2028 r. – zapowiedział Grzegorz Lot.

Wiceprezes ds. zarządzania majątkiem i rozwoju Michał Orłowski zrelacjonował, że w przypadku Jaworzna (obecnie sześć bloków 200 MW) Tauron myśli o ośmiu nowych projektach o łącznych nakładach nawet 7 mld zł, które mogą zapewnić do 1,7 GW nowych mocy.

Orłowski zastrzegł, że wykorzystanie mocy obecnie najefektywniejszych jednostek konwencjonalnych Taurona 200 MW z elektrowni Jaworzno III, które wzrosło z 15 proc. w ub. roku do 25 proc. w tym roku, spowodowało problemy techniczne, szczególnie w części ciśnieniowej czy kanałach spalin.

– Naszą odpowiedzią jest zwiększenie wydatków remontowych i przygotowanie kampanii, która pozwoli nam eksploatować tę elektrownię dużo bardziej intensywnie w najbliższych kwartałach, bo widzimy, że to zapotrzebowanie będzie zwiększone – wskazał.

Docelowo Tauron zamierza dysponować 2-4 blokami 200 MW z Jaworzna do rezerwy obowiązków mocowych w perspektywie od 2029 r. Dwa bloki mają być zastąpione nowym blokiem OCGT o mocy 630 MW.

Od węgla do wodoru. Wielki plan inwestycyjny Taurona w Jaworznie

Orłowski przekazał, że w poniedziałek zakończył się program modernizacji bloku 910 MW w Jaworznie, warty 290 mln zł, co odpowiadało mniej więcej zatrzymanej gwarancji z kontraktu z Rafako na jego budowę. Prace te rozwiązały podstawowe problemy techniczne: odżużlania, młynów węglowych czy wentylacji spalin.

– Te układy zostały zmodernizowane, żeby podnieść dyspozycyjność jednostki i zapewnić możliwość dalszej stabilnej produkcji z węgla w kolejnych latach. Jednostka ma kontrakt mocy do 2035 r., a patrząc na dokumenty strategiczne, w zależności od scenariusza jest możliwość eksploatacji części jednostek węglowych do 2040 r. To najbardziej sprawna jednostka w Polsce, więc liczymy, że będzie ostatnim wyłączanym blokiem węglowym – mówił wiceprezes.

Zastrzegł, że jednostka 910 MW zostanie wydzielona poza struktury finansowania grupy, też jako mogąca funkcjonować rentownie na rynku energii elektrycznej. 

W Jaworznie powstać ma m.in. nowe źródło ciepła, które będzie pełniło podwójną rolę: dostarczało parę technologiczną do rozruchu bloku 910 MW (w miejsce dotychczasowych źródeł fluidalnych 70 MW z Jaworzna II). Wyłączenie tamtych źródeł ciepła ma przełożyć się na oszczędności rzędu dziesiątek milionów złotych rocznie. 

Źródło ciepła ma zapewnić miks kotłów gazowo-olejowych, silników ze wsparciem z aukcji kogeneracyjnej oraz kotłów elektrodowych w połączeniu z magazynem ciepła. Obecnie trwa przetarg na generalne wykonawstwo.

W Jaworznie przygotowywane są też gazowe jednostki szczytowe OCGT, mniej sprawne od technologii CCGT, ale bardziej elastyczne. Inwestycja dostała wsparcie z rynku mocy od roku 2030. Tauron wybrał już dla nich dwie turbiny o mocy po 315 MW firmy Ansaldo, zamawia transformatory i na przełomie roku zamierza rozpocząć kontraktację części budowlanej.

W przypadku Jaworzna rozważane są też pod kątem kolejnych aukcji rynku mocy kolejne projekty gazowe OCGT: turbina o mocy 400 MW i turbina lub silniki gazowe o mocy 140 MW.

We wszystkich lokalizacjach konwencjonalnych zakładana jest budowa instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych (ITPOK). W Jaworznie (w czwartek firma podpisała w tej sprawie list intencyjny) projekt ITPOK o mocy 10-20 MW jest na etapie studium wykonalności.

Po 2030 r. w Jaworznie zakładana jest też budowa bateryjnych magazynów energii 2x225 MW i 1890 MWh, wykorzystujących przyłącza po istniejących blokach węglowych. 

Ponadto koncern dostał 133 mln zł dotacji z Krajowego Planu Odbudowy do budowy w Jaworznie instalacji wytwarzania wodoru. – Spalanie wodoru w elektroenergetyce i ciepłownictwie w najbliższym czasie będzie trudne. To bardzo droga forma produkcji energii, dlatego szukamy zastosowań w sektorze transportowym czy sektorach przemysłowych. Przed sobą mamy znalezienie partnera, który byłby gotowy odbierać od nas wodór w dłuższej perspektywie. Do I kw. 2027 r. powinniśmy podjąć decyzję, czy kontynuujemy projekt, czy też będziemy musieli go czasowo zamrozić – zasygnalizował Orłowski. 

W Jaworznie powstaje już stacja 110 kV dla powstającej tam strefy przemysłowej. Zapewni ona w 2028 r. 70 MW mocy przyłączeniowej.

3,5 mld zł i 800 MW nowych mocy. Plany Taurona dla Elektrowni Siersza w Trzebini

W Elektrowni Siersza w Trzebini, gdzie planowanych jest siedem projektów inwestycyjnych (za 3,5 mld zł, do 800 MW nowych mocy), Tauron pracuje nad dyspozycyjnością dotychczasowych jednostek (2x153 MW, młodszych niż w Jaworznie). Koncern chce tam przetestować możliwość współspalania lub spalania amoniaku (po tym, jak zrezygnowano z konwersji na biomasę i paliwo odpadowe). 

W Sierszy planowany jest też projekt jednostki gazowej OCGT o porównywalnej klasie, jak w Jaworznie, o mocy do 630 MW. Decyzja środowiskowa spodziewana jest w październiku br., jednostka mogłaby wystartować w kolejnej aukcji mocowej i uzyskać wsparcie od 2031-32. 

Projektowi ITPOK w Sierszy o mocy 10-20 MW, będącemu na etapie studium wykonalności, sprzyjałoby zdaniem Taurona zwiększenie obciążenia ciepłowniczego – pod kątem lokalnego systemu w Trzebini. Zaabsorbowanie większej ilości ciepła zmniejszyłoby cenę za odpady dla tej instalacji. 

Niezależny od funkcjonowania elektrowni Siersza jest tamtejszy projekt bateryjnych magazynów energii. Tauron ma warunki przyłączenia na 80 MW i 336 MWh, zakładając przekazanie instalacji do eksploatacji w 2029-30. Przygotowywany jest też projekt farmy PV o mocy 8 MW.

W Sierszy nowe jednostki gazowe zajmą mniej miejsca niż historycznie bloki węglowe, w związku z czym Tauron zakłada uwolnienie części terenu na obiekt przemysłowy bądź typu data center, z udostępnieniem mocy 10 MW, z możliwością jej wzrostu. 

Transformacja Łazisk i Łagiszy – inwestycje w gaz i magazynowanie energii

W Łaziskach również planowanych jest siedem projektów (do 3,5 mld zł, do 700 MW nowych mocy). Orłowski wskazał w czwartek, że choć tamtejsze jednostki konwencjonalne (4x200 MW) są najstarsze we flocie firmy, pozytywnie zaskakują dotąd dyspozycyjnością.

W Łaziskach planowana jest gazowa jednostka szczytowa OCGT lub oparta o silniki gazowe o mocy 200-600 MW, z perspektywą uruchomienia w 2031-32. Również tam zakładane są: ITPOK 10-20 MW, bateryjny magazyn energii 80 MW, 336 MWh, stacja 110 kV 100-120 MW i rekultywacja terenu pod projekty rozwojowe w perspektywie 2035 r. (łącznie ok. 30 ha).

Dla Łagiszy Tauron przewiduje do czterech nowych projektów (do 3 mld zł, do 500 MW nowych mocy). W ub. roku koncern zakończył tam remont kapitalny bloku 460 MW i kotłowni rezerwowej (istotnych też dla okolicznych systemów ciepłowniczych).

Również w Łagiszy planowana jest budowa jednostki OCGT o mocy do 400 MW, z perspektywą uruchomienia 2031-32. Powstaje już nowe źródło ciepła (dwie turbiny po 50 MW), które uzyskało wsparcie z aukcji kogeneracyjnej. Tauron jest na etapie wyboru dostawcy turbin i chce uruchomić źródło w 2030 r.

Również w trakcie przetargu jest bateryjny magazyn energii dla Łagiszy o mocy 20 MW i 93 MWh, który ma zostać oddany do eksploatacji w 2028 r. Rok później ma tam zostać oddana farma PV o mocy 10 MW. 

Orłowski zasygnalizował w czwartek gotowość Tauronu do współpracy przy budowie nowych mocy wytwórczych z partnerami biznesowymi.