źródło: GG Parkiet

+zobacz więcej zdjęć

W 2010 r. w standardach rachunkowości doszło do kilku zmian, które mogą mieć duży wpływ na wyniki spółek z GPW. Eksperci zwracają uwagę zwłaszcza na zmianę sposobu rozliczania transakcji kapitałowych

Jak co roku, także od początku 2010 r. wprowadzone zostały zmiany w niektórych międzynarodowych standardach rachunkowości (MSR) oraz międzynarodowych standardach sprawozdawczości finansowej (MSSF). Część z nich może mieć znaczący wpływ na wyniki finansowe spółek, które będą je stosować. Inne zwiększą przejrzystość sprawozdań finansowych dla inwestorów. Poprosiliśmy przedstawicieli największych firm audytorskich o wskazanie najciekawszych, ich zdaniem, modyfikacji oraz wyjaśnienie, jaki wpływ mogą one wywrzeć na wyniki przedsiębiorstw.

Przejęcia będą rozliczane inaczej

Zdaniem naszych rozmówców najwięcej zamieszania w sprawozdaniach finansowych wywołać mogą zmiany wprowadzone w MSSF 3, który dotyczy rozliczania transakcji nabycia spółek lub zorganizowanych części przedsiębiorstwa. Zmiana ta obowiązuje dla okresów rozpoczynających się po 1 lipca 2009 r. W przypadku większości firm giełdowych pierwszym rokiem obrotowym, dla którego będzie musiała zostać zastosowana, będzie zatem 2010 r.

Tomasz Konieczny, partner w zespole ds. rynków kapitałowych PricewaterhouseCoopers, informuje, że zastosowanie zmienionego standardu ma bardzo duży wpływ na wyniki firm, które zdecydowały się na jego wcześniejsze uwzględnienie. – Dawniej transakcja nabycia udziałów nie skutkowała natychmiastowymi przychodami lub kosztami. Wyjątkiem było wystąpienie ujemnej wartości firmy (różnica między ceną zakupu a wartością aktywów netto – red.), które od razu trafiało do rachunku zysków i strat – mówi. – Teraz na przykład koszty transakcji od razu trafiają do rachunku zysków i strat, wcześniej były zaś kapitalizowane – dodaje.

Na zmianę tego standardu uwagę zwraca również Joanna Frykowska, starszy menedżer w dziale doradztwa z zakresu rachunkowości Ernst & Young. Podkreśla, że najbardziej zauważalne będą zmiany w rozliczaniu transakcji wieloetapowych. – Jeśli firma miała 30 proc. udziałów innego podmiotu, a teraz nabędzie jego pakiet kontrolny, to posiadane wcześniej udziały będzie musiała wycenić do wartości godziwej. Jeśli wycena tych aktywów będzie wyższa niż dotychczasowa wartość bilansowa, to przełoży się to na wzrost wyniku netto przejmującej firmy – mówi. Zaznacza też, że jeśli przedsiębiorstwo zdecyduje się sprzedać część udziałów, tracąc przy tym kontrolę, to pozostałe będzie musiało wycenić do wartości godziwej.

Zmiany wprowadzono również w MSR 27. W efekcie ureguluje on zakup udziałów niedających kontroli, jak choćby zwiększenie zaangażowania z 80 proc. do 100 proc. Mariusz Kuciński, wiceprezes PKF Consult, informuje, że w takim przypadku mamy do czynienia z transakcją dokonaną na udziałach spółki zależnej posiadanych przez udziałowców niesprawujących kontroli. – W takim przypadku skutki transakcji ujmuje się bezpośrednio w kapitałach własnych. Nie nalicza się wartości firmy (tak jak było przed zmianą standardu) oraz nie przeszacowuje dodatkowo majątku w przypadku nabycia dodatkowego pakietu akcji – mówi.

Tomasz Konieczny z PricewaterhouseCoopers zwraca również uwagę na kwestię zapłaty warunkowej. Jako przykład przytacza spółkę, która przejęła inne przedsiębiorstwo za 10 mln zł i zadeklarowała, że dopłaci za rok kolejne 2 mln zł, jeśli kupiona firma osiągnie określony zysk netto. – Do tej pory kwotę tę wykazywano jako zobowiązanie i powiększenie wartości firmy tylko wtedy, gdy konieczność jej zapłacenia oceniano jako prawdopodobną – mówi. – Obecnie trzeba ocenić wartość godziwą tej płatności. Różnica między tą kwotą a tym, co spółka rzeczywiście zapłaci, zostanie ujęta w rachunku zysków i strat.

Jeśli spółka dziś ujmie przykładowo 1 mln zł, to za rok może pokazać 1 mln zł zysku lub 1 mln zł dodatkowych kosztów – dodaje. Zaznacza, że niektóre firmy odczuwają pokusę, by za wartość godziwą przyjąć maksymalną możliwą wartość zobowiązania. Podkreśla jednak, że w takiej sytuacji rośnie niebezpieczeństwo, że firmie nie uda się utrzymać na odpowiednim poziomie wskaźników zadłużenia. Zwraca uwagę również na to, że ta modyfikacja standardów prowadzi do większej zmienności wyników finansowych w okresie po nabyciu udziałów.