źródło: PARKIET

Tylko kilkanaście spółek klasyfikuje się do pozyczek papierów przez OFE

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• OFE będą mogły dostarczać akcji grającym na krótko
• Coraz bliżej do krótkiej sprzedaży i notowania funduszy portfelowych
• OFE: jakie będą zasady pożyczania papierów
• Krótka sprzedaż tuż-tuż

Załączniki:

• Spółki spełniające kryteria z projektu rozporządzenia.pdf

Rządowa propozycja otwierająca przed OFE możliwość pożyczania papierów wartościowych cieszy rynek. Jest tylko jedno ale. Surowe kryteria doboru akcji do takich transakcji oznaczają, że krótka sprzedaż nie będzie się rozwijać tak, jak oczekiwano

Opisane wczoraj przez „Parkiet” propozycje zmian przepisów umożliwiających OFE pożyczanie papierów wartościowych wywołały szereg komentarzy. Zastrzeżenia rynku budzą zwłaszcza propozycje dotyczące kryteriów doboru akcji do tego typu transakcji. Zarządzający obawiają się, że surowe wymogi co do płynności walorów i kapitalizacji spółek mogą znacząco ograniczyć pożyczki.

Tym samym giełda w dalszym ciągu nie doczeka się podaży papierów potrzebnej do uruchomienia krótkiej sprzedaży na większą skalę. Zbytnie zaostrzenie przepisów oznacza również, że fundusze emerytalne, które miały nadzieję na dodatkowy zarobek, dzięki udostępnianiu akcji z portfela innym inwestorom, obejdą się smakiem.

Zabawa w kryteria

Okazuje się bowiem, że gdyby potraktować wszystkie kryteria z projektu rozporządzenia dosłownie, to OFE nie mogłyby pożyczać żadnych akcji. Pierwszym wymogiem jest to, aby kapitalizacja spółki wynosiła 500 mln zł. Spełnia go 87 firm z GPW. Drugi warunek to: średnia dzienna wartość obrotu akcjami danej spółki z ostatnich trzech miesięcy musi przekraczać 5 mln zł. W tym przypadku selekcja jest większa – do pożyczania kwalifikują się akcje tylko 21 emitentów.

Trzecie kryterium – średnia liczba transakcji wynosząca co najmniej 100 – jest równie restrykcyjne. Warunek ten spełniają 23 spółki. Do tego dochodzi czwarty wymóg: free float na poziomie 50 proc. lub wyższym (spełnia go 126 spółek).

Łącznie te cztery kryteria spełnia jedynie 13 firm. Jakby tego było mało, projektowane rozporządzenie przewiduje jeszcze piąte kryterium, zakładające, że relacja „średniej dziennej wartości obrotu do średniej liczby akcji w wolnym obrocie” wynosić musi co najmniej 5 proc. Odczytując ten zapis dokładnie, z listy 13 spółek trzeba wyeliminować kolejne trzy (zostaje 10 podmiotów).

Jeżeli przyjąć jednak, że autorowi projektu (jest nim resort pracy) chodziło o relację wolumenu obrotu do liczby akcji, to z naszej listy należałoby skreślić wszystkie spółki. Tak surowe kryterium spełnia bowiem tylko kilku emitentów (PC Guard, Izolacja, Anti, Skotan, Polrest, Pronox i Krezus).

GPW przyjęła inne kryteria

W założeniu tak surowe kryteria zagwarantować mają OFE możliwość odzyskania papierów, ponieważ udostępniają tylko najpłynniejsze walory, które łatwiej odzyskać. Pożyczanie akcji największych giełdowych spółek jest również mniej ryzykowne z uwagi na fakt, że podmioty te są mniej podatne na nagłe zmiany kursów akcji. OFE, które pożyczyły papiery, nie będą tymczasem mogły ich sprzedać, aby ograniczyć straty.

Argumenty te biorą pod uwagę również warszawska giełda i Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych, przygotowując regulacje krótkiej sprzedaży akcji. Zgodnie z nimi tego typu transakcje będą mogły być zawierane na akcjach spółek z WIG20 i najpłynniejszych walorach z indeksu mWIG40. Maklerzy wskazują, że dobrze, aby kryteria przygotowywane przez giełdę i kryteria dla OFE były podobne. Dlaczego?

Pożyczki potrzebne

Krótka sprzedaż, czyli granie na spadek kursu akcji danej spółki, będzie miała sens, jeżeli równolegle inwestor będzie mógł pożyczyć walory potrzebne do rozliczenia. Trzy dni po transakcji na rachunku będą musiały się znaleźć papiery sprzedane wcześniej na krótko (to wymóg KDPW). Jeżeli inwestor nie zapewni pokrycia transakcji, Krajowy Depozyt może ją zawiesić. Pożyczając akcje przy określonej prowizji, inwestor może obstawiać spadek kursu w dłuższym horyzoncie, nie ryzykując, że sprzedaż na krótko będzie anulowana. Tymczasem to OFE, mające w swoich portfelach akcje za niespełna 50 mld zł, są potencjalnie najważniejszym dostarczycielem akcji na rynek.

Czas na konsultacje

Projekt zmian regulacji dotyczących OFE trafi teraz do konsultacji społecznych. Niewykluczone więc, że surowe obostrzenia będą zmienione. Komisja Nadzoru Finansowego przypomina jednak, że dokładne regulacje są potrzebne. – Trzeba pamiętać, że z pożyczaniem papierów wartościowych wiąże się ryzyko kredytowe czy rynkowe – mówi Łukasz Dajnowicz, rzecznik KNF.